ኣመሪካ፡ ሜላት ኪሮስ ኣብ ታሪኽ ንፈለማ እዋን ንኮሎራዶ ዝወከለት ጸላም ጓለንስተይቲ

. . . ወትሩ ንግሆ፡ እንዳ ሻሂ ክኸፍት ከለኹ፡ ጸሓይ ብራቕ ኮሎራዶ'የ ዝርኢ። ጐረባብተይ ሓቦን ተስፋን ሰኒቘም ውዕሎኦም ከመይ ከም ዝጅምሩ ይርእዮም።

ሕጂ ግን፡ እታ እትበርቕ ጸሓይ'ውን ምርኣይ ኣጸጋሚ ኰይኑ፤ ናብራ ኣመና ከቢሩ፡ እቲ ቍጠባ ኣብ ሓያል ቅልውላው ወዲቝ ኣሎ . . .

ጓል 29 ዓመት ትውልደ-ኢትዮጵያዊት ኣመሪካዊት ፖለቲከኛ ሜላት ኣስፋወሰን ኪሮስ፡ ቅድሚ ሓደ ዓመት ኣቢሉ፡ ኣባል ቤት ምኽሪ ንምዃን ጐስጓስ ክትጅምር እንከላ ብቪድዮ ኣብ ዘሕለፈቶ መልእኽቲ፡ ካብ ዝበለቶ'ዩ።

-------------------------------------------------------------------------------------------

ሕጂ ድማ ንኮሎራዶ ወኪላ ኣባል ኮንግረስ ንኽትከውን ተመሪጻ'ላ። መረጽቲ ደንቨር ትማሊ ሰሉስ ነዛ 29 ዘድመኣ ጠበቓ ነበርን ዲሞክራስያዊ ሶሻሊስትን ሜላት ወኪል ኮሎራዶ ኮንግረስ ክትኸውን መሪጾምዋ ኣለዉ።

ኣብቲ መረጻ ንወኪል ሪፓብሊካን ክሪስቲ ፒተርሰን ብምስዓር ዝተዓወተት ሜላት ኣብ ታሪኽ ንፈለማ እዋን ንኮሎራዶ ዝወከለት ጸላም ጓለንስተይቲ ኰይና'ላ።

ናብ ኮንግረስ ዝተመርጸት ካልኣይቲ ብዕድመ ዝነኣሰት ጓለንስተይቲ ኰይና እውን ካልእ ታሪኽ ሰሪሓ'ላ።

ድምጺ መንእሰያት ይስማዕ የሎን ኢላ እትኣምን ሜላት፡ ኣብታ ግዝኣት ዘሎ ቤት ምኽሪ "ንዓና ኣይውክልን፡" ክትብል ጸኒሓ እያ።

ብኣንጻሩ፡ ንዝሓለፉ ኣዋርሕ ከተካይዶ ኣብ ዝጸንሐት ጐስጓሳት ወኪላት ዲሞክራት ነቶም ብገንዘብ ዝምውሉዎምን ናይ ትካላት ሎቢስትን ዝውክሉ፡ ዝኣተውዎ መብጽዓታት ንምፍጻም ዝደኸሙ'ዮም ዝብል ተሪር ነቐፌታታት ከተቕርብ ጸኒሓ።

ብደሞክራስያውያን ሶሻሊስት ኣመሪካ (DSA) ዝድገፍ ጕዕዞ ሜላት፡ ኣብቲ ብ1 ሓምለ 2028 ግዝኣት ኮሎራዶ ኣብ ኮንግረስ ኣመሪካ ንምውካል ኣብ ዝተኻየደ ከባቢያዊ ቅድመ መረጻ ድማ ተዓዊታ።

እዚ ውድድር ንነዊሕ ዓመታት ዘገልገለት ዲያና ደጌት ክትስዓር ዝገበረ ኰይኑ፡ ሰልፊ ደሞክራቲክ ሶሻሊስት ኣብ ቀረባ ግዜያት ካብ ዘመዝገቦም ዓወታት ኣመሪካ ሓደ ምዃኑ ማዕከናት ዜና እታ ሃገር ገሊጸናኦ ነይረን።

በዚ መሰረት፡ ሜላት ወግዓዊት ሕጽይቲ እቲ ሰልፊ ኰይና ጸኒሓ፡ ሕጂ ድማ ሕጽይቲ ሪፐብሊካን ክሪስቲ ፒተርሰን ተወዳዲራ ተዓዊታ'ላ። ንምዃኑ እዛ ድምጺ እዚ ወለዶ ኣመሪካ ዝዀነት ኢትዮጵያዊት-ኣመሪካዊት መን'ያ?

ሜላት፡ ነታ ኣብ ዝሓለፈ ውድድር ቅድመ-መረጻ [ድሕሪ 30 ዓመታት ምዃኑ እዩ] ዝስዓረታ ኣባል ኮንግረስ ዲያና ደጌት፡ ብ1997 መጀመርታ ናብቲ ቤት ምኽሪ ክትኣቱ እንከላ እያ ኣብ ኢትዮጵያ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ተወሊዳ።

ድሕሪ ሓደ ዓመት ድማ (ብ1998 ኣ.ኤ)፡ ኣቦኣ ኣቶ ኣስፋወሰን ኪሮስ፡ በቲ በብዓመቱ ኣስታት 14 ሚልዮን ሰባት ኣብ ኣመሪካ ቀዋሚ መንበሪ ንኽረኽቡ ዝሕግዝ ሎተሪ ቪዛ ኣመሪካ 'ዲቪ' ምስ በጽሖ ምስ ስድራኣ ናብ ኣመሪካ ግዒዛ።

ካብ ካልኦት ኢትዮጵያውያን ስደተኛታት፡ ማሕበረሰብን ደገፍን ብምድላይ ከኣ እታ ስድራ ናብ ደንቨር ኮሎራዶ ምኻዳ ኣብ መርበብ-ሓበሬታ ጐስጓስ ሜላት ዝሰፈረ ድሕረ ባይታ የመልክት።

ሜላት፡ ወለዳ ኣብ ዘይፈልጡዎ ሓድሽ ሃገር እግሪ ንምትካል ላዕልን ታሕትን ኣብ ዝብልሉ እዋን፡ ዝተፈላለዩ ስርሓት ብምስራሕ ወጻኢታቶም ንምሽፋን ብሓፈሻ ናብራኦም ንምምራሕ ዝጽዕርሉ ዝነበረ እዋን ትዝክር።

"ግን ንዝሓሸ ህወይት ተስፋ ዘይምቝራጽ እንታይ ከም ዝሓትት እናርኣኹ'የ ዓብየ፡" ትብል።

በዚ፡ ኣቦኣ ሞያ ፋርማሲስት ተማሂሩ እዩ። ኣብ እዋን ቍልዕነታ፡ ጐረባብቲን ፈተውትን ቈልዓ ብምንባይ፡ ስራሕ ክረኽቡ ብምሕጋዝ ንስድራኣ ልዑል ሓገዝ ከም ዘርኣዩ ትገልጽ።

ድሕሪ እቲ ኣብ ዝሓለፈ ኣዋርሕ ዝተኻየደ ውጽኢት ቅድመ-መረጻ ኣብ ዘስመዓቶ መደረ፡ "ዕድመይ ልክዕ ከምቲ ኣቦይ ናብዛ ሃገር ክመጽእ ከሎ ዝነበሮ'ዩ፡" ኢላ።

"እዛ ከተማ ከም እትቕበለና ስለ ዝፈለጠ፡ ደንቨር ገዛና ክትከውን መሪጽዋ። እታ ከተማ ድማ ንሓንቲ ጓል 29 ዓመት ስደተኛ፡ ጠበቓ፡ ኣሳሳዪት፡ ማሕበርነታዊ-ዲሞክራስያዊት ናብ ኮንግረስ ክትሰድድ ኣድሚጻ፡" ክትብል ተዛሪባ ነይራ።

ንድርኺት ስድራኣ ብምሓዝ፡ ንኻልኦት ንምግልጋል ዝብል ተወፋይነት ክሓድራ ክኢሉ። ኣብ 2022 ካብ ዩኒቨርሲቲ ኖትረዳም ብሕጊ ተመሪቓ።

እዛ ብሕግን ቍጠባን ዝተመረቐት መንእሰይ፡ ኣብዚ እዋን ኣብ ሓደ ካፈ እናሰርሐት ናይ ሳልሳይ ዲግሪ ትምህርታ ትከታተል ኣላ።

"ወጻኢታት ትምህርተይን ጥዕናይን ንምሽፋን፡ ኣሳሳዪት ኰይነ ይሰርሕ ኣለኹ፤ ዋሽንግተን ንድሕሪት ኣብ ዝተረፈትሉ ንቕድሚት ክትስጕም እንታይ ዓይነት ስራሕ ከም ዝሓትት ይግንዘብ'የ፡" ትብል።

ቅድሚኡ ኣብ ኒውዮርክ፡ ኣብቲ ሲድሊ ኦስቲን ዝተባህለ ውሩይ ዓለምለኻዊ ትካል ሕጊ፡ ጠበቓ ኰይና ተቘጺራ ትሰርሕ ነይራ።

እዚ ዓለማዊ ትካል ሕጊ ኣስታት 2,300 ጠበቓታትን ናይ 160 ዓመታት ተመኵሮን ዘለዎ ኰይኑ፡ ኣብ ዝተሓላለኹ ጉዳያት ዝውውር ገንዘብ፡ ምሕደራ ቅልውላው፡ መርመራ፡ ቍጽጽርን ፋይናንሳዊ ማእከላትን ይሰርሕ።

ኣብ 2023 ግን ሜላት ካብቲ ትካል ተባሪራ።

ሜላት፡ "ንሰብኣዊ መሰላት ደው ዝብሉን ንመረጽቶም ዝሰምዑን መራሕቲ እዮም ዘድልዩና፡" ብዝብል ጐስጓስ ከተካይድ ዝጸንሐት ኰይና፡ ኣንጻር እስራኤል ዘለዋ መርገጺ፡ ማእከል እቲ ክሳብ ሕጂ ከተካይዶ ዝጸንሐት ጐስጓስ መረጻ ኰይኑ ጸኒሑ።

ቅድሚ ሰለስተ ዓመት ካብ ስርሓ ክትስጐግ ከላ፡ ኣብ ልዕሊ እስራኤል ተሪር ነቐፌታ ብምቕራብ ን⁠እስራኤል ዝድግፉ ዲሞክራስያውያን እውን ትነቅፍ።

እስራኤል ድሕሪ እቲ ብ7 ጥቅምቲ 2023 ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ሓማስ ኣብ ቓዛ ሰፊሕ ወተሃደራዊ ወፍሪ ድሕሪ ምክያዳ፡ ብወተሃደራዊ ስርሒታት እስራኤል ኣብ ቓዛ ብውሕዱ 67,183 ሰባት ከም ዝተቐትሉን 20,179 ህጻናትን ቈልዑን ከም ዝሞቱን ብሓማስ ዝመሓደር ምኒስትሪ ጥዕና ይሕብር።

ነዚ ስዒቡ፡ ኣብ ቀጽሪ ዩኒቨርሲቲታት ኣመሪካ ኣንጻር ጸረ-ሴማውነት ዝያዳ ጽኑዕ መርገጺ ክሕዛ ዝጸውዓ ዝነበራ ትካላት ሕጊ ኣመሪካ ዝነቅፍ ቅሉዕ ደብዳበ ድሕሪ ምጽሓፋ ካብ ስርሓ ክትባረር ምኽንያት ኰይኑ።

እዚ፡ ተምሃሮ ኣብ ቓዛ ንዝፍጸም ዘሎ ግህሰት ክቃወሙ መሰል ከም ዘለዎም ይሓትት። እዚ ክትኣልዮ ተሓቲታ ነጺጋቶ።

ሜላት፡ ናብ ደንቨር ተመሊሳ ናይ ሳልሳይ ዲግሪ ትምህርታ ምክትታል ክትጅምር ከላ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ንኮንግረስ ከም እትወዳደር ወግዓዊ ገይራ።

ሽዑ፡ ካብ ገስጋሲ ሰናተር በርኒ ሳንደርስ፡ ከምኡ'ውን ካብቶም ኣብ መባእታዊ መረጻታት ኒውዮርክ ዝተሳተፉ ገስገስቲ ጕጅለታት ማሕበረነታውያን ዲሞክራስያውያን ኣመሪካን ፍትሓዊ ዲሞክራትን ድጋፍ ረኺባ።

ፍትሓዊ ዲሞክራት ሽዑ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ "ንነበርቲ ደንቨር ሰልፊ ዲሞክራት እንታይ ከም ዝመስል ንምውሳንን በየናይ ልክዕ ከም ዝደልዩዎ ንምምራጽን ብዝገበረቶ ምልዕዓል፡" ንኢዱዋ ነይሩ።

ድሕሪ እቲ ዝሓለፈ ሓምለ ዝተኻየደ መረጻ ኣብ ዘስምዓቶ መደረ፡ ንስድራኣ፡ ኣዝማዳን ሓፍታን ኣመስጊና።

"እዚ ዓወት ናይ ኵላትና እዩ፤ መሰረታዊ ለውጢ ብቓልሲ ከም ዝመጽእ ንኣምን። ቅኑዕ ንዝዀነ ነገር ደው ምባል - ደንቨር ንኽልቲኦም ሰልፊታት ኣመሪካ፡ ንዶናልድ ትራምፕን ንመላእ ሃገርን ዘሕለፈቶ መልእኽቲ'ዩ፡" ኢላ።

ሎሚ ኣብ ዝተኻየደ መረጻ ተዓዊታ ድማ ብዕድመ ዝነኣሰት ኣባል ባይቶ ኮይና'ላ። ፈላመይቲ ትውልደ ኢትዮጵያዊት ኣባል ባይቶ'ውን እያ።