Moja kwa moja, Milio ya risasi yasikika katika uwanja wa ndege wa mji mkuu wa Niger

Moja kwa moja

Na Asha Juma

1. Dakika 5 zilizopitaMilio ya risasi yasikika katika uwanja wa ndege wa mji mkuu wa Niger

   

   Chanzo cha picha, AFP via Getty Images

   Milipuko na milio ya risasi imesikika ikitokea uwanja wa ndege katika mji mkuu wa Niger, Niamey, wakazi wameiambia BBC.

   "Nilisikia milio ya kwanza ya risasi saa 06:00 (05:00 kwa saa za hapa) nilipokuwa msikitini. Lakini hali sasa imedhibitiwa," mtu mmoja alisema.

   Milio ya risasi iliodumu kwa saa mbili, ilitoka kwenye mlango wa kuingia uwanja wa ndege, aliyeshuhudia aliambia shirika la habari la AFP.

   Niger imekuwa ikipambana na uasi wa wanamgambo wa Kiislamu kwa muongo mmoja na mwezi Januari washukiwa wa jihadi walianzisha shambulio kwenye uwanja huo wa ndege.

   Kama majirani zake, Burkina Faso na Mali, Niger inaongozwa na kikosi cha kijeshi ambacho kiliingia madarakani kwa sababu ya serikali kushindwa kushughulikia vurugu.

   Wakazi wameiambia BBC kwamba shambulio la Alhamisi lilizuiwa na jeshi, ambalo sasa linawasaka washambuliaji waliokimbia ambao inasemekana waliacha silaha zao.

   Mamlaka bado haijatoa maoni na hakuna kundi lililokiri kuhusika na shambulizi hilo. Lakini mshirika mmoja wa kundi la Islamic State alisema ndilo lililofanya shambulio la Januari.

2. Saa 1 iliyopitaMama yake Vozinha awasili Praia kabla ya safari ya Marekani

   

   Mama yake kipa mkongwe wa Cape Verde Vozinha amewasili katika mji mkuu wa nchi hiyo Praia kujiandaa kwa safari yake ya kuelekea Marekani.

   Ana Cândida Évora aliondoka katika mji wake wa São Vicente Jumatano usiku, akiandamana na mbunge anayewakilisha wilaya yake.

   BBC inafahamu kuwa Bi Évora anaweza kuwasili Marekani kati ya Ijumaa na Jumamosi, kabla ya mchuano wa Jumapili kati ya Cape Verde na Uruguay huko Miami.

   "Nina furaha," aliiambia BBC, akionyesha matumaini kwamba kila kitu kitaenda sawa.

   "Ninabeba ujasiri wa kipekee kwa raia wa Cape Verde walioko huko. Tutapambana na kung'ara kwenye uwanja huo," aliongeza.

   Kwenye uwanja wa ndege wa São Vicente, aliwakumbatia wanafamilia na wapendwa wake kabla ya kuelekea Praia.

   Soma zaidi:

   Kombe la Dunia 2026: Vozinha kujumuika na mama yake

   Ruto awaalika Arsenal Kenya baada ya sherehe za kukata na shoka

3. Saa 1 iliyopitaUtafiti waonesha mafanikio makubwa ya chanjo ya saratani ya shingo ya kizazi

   

   Chanzo cha picha, Unicef

   Takriban maisha ya watu 200 yameokolewa nchini Uingereza kufikia sasa kutokana na chanjo inayokinga saratani ya shingo ya kizazi, hii ikiwa ni kulingana na uchambuzi uliochapishwa katika jarida la la Lancet.

   Utafiti huo wa kwanza wa aina yake umeonyesha kwamba vifo vimepungua sana tangu wasichana wenye umri wa kwenda shule walipopewa chanjo ya human papillomavirus (HPV) mwaka 2008.

   Ripoti ya utafiti huo inaonesha kuwa kati ya 2020 na 2024, hakuna vifo vya saratani ya shingo ya kizazi vilirekodiwa kwa wanawake wenye umri wa miaka 20 hadi 24 - mara ya kwanza kutokea kwa kipindi cha miaka mitano.

   Bila chanjo, takribani vifo ishirini na vitatu vingetarajiwa.

   Prof Peter Sasieni, mtafiti mkuu katika Chuo Kikuu cha Queen Mary cha London amesema:

   "Inashangaza kufikiria kwamba chanjo inaweza kukaribia kumaliza aina fulani ya saratani,"

   Utafiti huo pia uligundua kuwa watoto hao waliochanjwa wakiwa na umri wa miaka 12 au 13 sasa hawakabiliwi kabisa na hatari ya kufariki dunia kutokana na ugonjwa huo kabla ya umri wa miaka 30.

   Kabla ya kampeni ya chanjo ya HPV, takribani vifo 20 kila mwaka vilikuwa vikirekodiwa katika kundi hilo la umri.

   Kwa ujumla, saratani ya shingo ya kizazi bado ni saratani ya 14 kati ya wanawake nchini Uingereza, na watu 3,300 hugunduliwa kila mwaka.

   Inafikiriwa kuwa HPV, virusi ambavyo huenezwa kwa mgusano wa karibu wa ngozi kwa ngozi, husababisha asilimia 99 ya maaambukizi yote ya saratani hiyo.

   Maambukizi mengi ya HPV hupita bila matatizo yoyote, lakini mengine husababisha mabadiliko yasiyo ya kawaida ya seli na yanaweza kusababisha saratani miaka mingi baadaye.

   Soma zaidi:

   Je, vidonda vya mdomo visivyopona ni dalili ya saratani?

   Saratani aina 11 zinaongezeka kwa vijana, wanasayansi wagundua

4. Saa 2 zilizopitaRuto awaalika Arsenal Kenya baada ya sherehe za kukata na shoka

   

   Chanzo cha picha, Getty Images

   Rais William Ruto amewaalika mabingwa wa Ligi Kuu ya Uingereza Arsenal kutembelea Kenya kufuatia sherehe zilizojumuisha shangwe, nderemo na vifijo kutoka kwa mashabiki wao baada ya klabu hiyo kumaliza kiu ya muda mrefu kwa kupata ushindi wa taji la ligi.

   Rais alisema alishangazwa na ukubwa wa sherehe zilizoshuhudiwa jijini Nairobi baada ya Arsenal kutwaa ubingwa.

   Akizungumza na Reuters wakati wa Mkutano wa G7 nchini Ufaransa, Rais alibainisha kuwa msisimko miongoni mwa mashabiki wa Kenya ulimfanya afuatilie uwezekano wa kuileta klabu hiyo ya Kaskazini mwa London nchini humo mwaka ujao.

   abu hiyo.

   

   Chanzo cha picha, AFP via Getty Images

   "Arsenal hatimaye ilipata ubingwa, na kuwa sherehe kubwa. Nilishangaa sana kilichotokea jijini Nairobi," Ruto alisema.

   "Ilikuwa sherehe kubwa, najaribu kufuatilia kama Arsenali wanaweza kuja nchini mwaka ujao. Nimetuma mwaliko kwa sababu nafikiria itakuwa wakati mzuri kwa Arsenal kuja Kenya. Wana mashabiki wa kipekee."

   Kenya ni mojawapo ya nchini zenye mashabiki wengi wa Arsenal barani Afrika na mashabiki hukusanyika mara kwa mara katika miji mikubwa mbalimbali kutazama mechi za kl

   

   Ushindi wa taji la Gunners ulisababisha sherehe kote nchini Kenya, huku mashabiki wakijitokeza mitaani, katika mitandao ya kijamii na sehemu za burudani kuadhimisha ushindi wa kihistoria wa klabu hiyo.

   Je, huu ni wakati wa Arsenal?

   Arsenal yatwaa ubingwa EPL

5. Saa 2 zilizopitaUrusi na Ukraine zashambuliana huku Zelensky akizungumza na Trump, Ulaya

   

   Chanzo cha picha, Reuters

   Urusi imeshambulia Kyiv kwa makombora na ndege zisizo na rubani za Ukraine katika kiwanda cha kusafishia mafuta cha Moscow huku nchi zote mbili zikishambuliana saa chache baada ya Rais Volodymyr Zelensky kuzungumza na Rais wa Marekani Donald Trump na viongozi wa Ulaya.

   Kwa mujibu wa Reuters alisikia milipuko huko Kyiv na mamlaka katika mji wa Sumy kaskazini mashariki mwa Ukraine zilisema mtu mmoja aliuawa katika shambulio la ndege isiyo na rubani.

   Tahadhari za mashambulizi ya anga zilitolewa kwa eneo kubwa la Ukraine.

   "Adui anashambulia mji mkuu kwa makombora ya balestiki. Kaeni katika maeneo salama hadi tahadhari ya uvamizi wa anga itakapoondolewa!" Tymur Tkachenko, mkuu wa utawala wa kijeshi wa Kyiv, alisema katika chapisho la Telegram mapema Alhamisi.

   Shambulio dhidi ya Kyiv ni la pili wiki hii na limetokea huku Zelensky akijaribu kuongeza shinikizo kwa Urusi ili kujadili kukomesha vita vyake vya miaka minne.

   Katika mji mkuu wa Urusi, ndege zisizo na rubani zilishambulia kiwanda cha kusafishia mafuta cha Moscow, Meya Sergei Sobyanin alisema kwenye Telegram, akiashiria shambulio la pili kwenye kituo hicho ndani ya wiki moja.

   Soma zaidi:

   Je, Marekani na Iran zinakaribia kuweka amani au kurudi kwenye vita?

   Yıldırımhan: Lifahamu kombora la kwanza la masafa marefu la Uturuki

6. Saa 3 zilizopitaKombe la Dunia 2026: Vozinha kujumuika na mama yake

   

   Chanzo cha picha, Getty Images

   Mama wa kipa wa Cape Verde, Vozinha, amepewa viza ya kusafiri kwenda Marekani ili kumtazama mwanawe katika michuano ya Kombe la Dunia.

   Tangazo hilo lilitolewa na Kiongozi wa chama cha Democrat katika Baraza la Wawakilishi, Hakeem Jeffries, ambaye alisema amezungumzia suala hilo binafsi na Waziri wa Mambo ya Nje, Marco Rubio.

   Vozinha alijipatia umaarufu mapema katika michuano hiyo baada ya kuokoa timu yake isifungwe mara saba katika mchezo ambao Cape Verde na kutoka sare tasa ya kushtusha dhidi ya Uhispania.

   Baada ya mchezo huo, mchezaji huyo mwenye umri wa miaka 40 alisema mama yake alishindwa kuhudhuria michuano hiyo kwa sababu ya gharama kubwa ya kupata viza ya Marekani.

   Bw. Jeffries amesema ada zimefutwa na mipango ya safari sasa inaandaliwa ili mama huyo aweze kumtazama mwanawe akicheza dhidi ya Uruguay mjini Miami siku ya Jumapili.

   Mama yake pia aliithibitishia BBC akiwa nyumbani kwake huko Sao Vicente kwamba mipango ilikuwa imefanywa ili asafiri hadi Miami.

   "Nina furaha sana," alisema Ana Candida Evora.

   "Hili linatokea haraka sana, lakini nina furaha mno. Nitamuona mwanangu akicheza Kombe la Dunia, Mungu akipenda."

   "Ninaenda huko kumsaidia, kumpa nguvu na ujasiri. Nitamkumbatia baada ya mchezo."

   Soma zaidi:

   Kombe la Dunia 2026: Ghana yafunga bao la ushindi dakika ya 95

   Kombe la Dunia 2026: Díaz aisaidia Colombia kupata ushindi dhidi ya Uzbekistan

   Mchuano kati ya Ureno na DR Congo

   Tetesi za usajili: Man Utd na Spurs 'zatoana roho' kwa Summerville

7. Saa 4 zilizopitaKombe la Dunia 2026: Ghana yafunga bao la ushindi dakika ya 95

   

   Chanzo cha picha, Getty Images

   Fainali za Kombe la Dunia huko Marekani, Mexico na Canada zinazidi kupamba moto.

   Umekuwa usiku wenye ahueni kubwa kwa bara la Afrika, ambalo wawakilishi wake wawili walikuwa dimbani: Ghana imefanikiwa kupata alama 3 baada ya kuichapa Panama 1-0.

   Goli hilo la pekee katika mchezo uliopigwa usiku wa manane limepachkwa naCaleb Yirenky katikadakika ya tisini ya mchezo huko Toronto Canada.

   Ghana ni timu ya pili kupata ushindi miongoni mwa wawakilishi 10 wa Afrika, nyingine ni Ivory Coast.

   Timu nyingine 4 zimepata sare huku 4 zikichezea vichapo.

   Awali, Jamhuri ya Kidemokras ya Congo ilionesha mbinu za hali ya juu za ulinzi na nidhamu kubwa ya mchezo na kufanikiwa kupata alama 1 mbele ya moja ya vigogo vya soka duniani Ureno, kwa sare ya goli 1-1.

   Hiyo ni alama na goli la kwanza katika fainali za Kombe la Dunia kwa DRC iliyorejea baada ya miaka 52, kwani waliposhiriki kwa mara ya kwanza mwaka 1974 huko Ujerumani, walipoteza michezo yote mitatu ya hatua ya makundi bila kufunga bao.

   Kwa upande mwingine, mabingwa wa dunia wa mwaka 1966, England wamejipatia ushindi wa 4-2 dhidi ya washindi wa pili wa fainali za 2018, Croatia.

   Magoli ya Harry Kane aliyepachika mawili na Jude Bellingham na Marcus Rashford yalitosha kuipa ushindi England huku mawili ya Croatia yakitiwa kimiani na Martin Baturina na Petar Mussa.

   Soma zaidi:

   Kombe la Dunia 2026: Díaz aisaidia Colombia kupata ushindi dhidi ya Uzbekistan

   Mchuano kati ya Ureno na DR Congo

   Tetesi za usajili: Man Utd na Spurs 'zatoana roho' kwa Summerville

8. Saa 4 zilizopitaKombe la Dunia 2026: Díaz aisaidia Colombia kupata ushindi dhidi ya Uzbekistan

   

   Chanzo cha picha, Getty Images

   Pambano lililomalizika saa moja asubuhi hii kati ya Uzbekistan wanaoshiriki kwa mara ya kwanza na Colombia wanaorejea baada ya kushindwa kufuzu huko Qatar 2022.

   Luis Díaz alifunga bao na kutoa pasi ya bao katika mechi yake ya kwanza kwenye jukwaa kubwa zaidi la soka, na kuiwezesha Colombia kushinda 3-1 dhidi ya Uzbekistan katika mchezo wake wa ufunguzi wa Kombe la Dunia.

   Daniel Muñoz, ambaye pia alicheza katika Kombe la Dunia kwa mara ya kwanza, alifungua ukurasa wa mabao dakika ya 40 baada ya pasi kutoka kwa Díaz, ambaye alifunga bao la kusawazisha dakika ya 65.

   Fayzullaev Abbosbek amefunga bao dakika ya 60 kwa Uzbekistan katika mechi yake ya kwanza ya Kombe la Dunia.

   Jaminton Campaz aliongeza bao katika kipindi cha pili kwa Wakolombia, ambao wako katika nafasi ya 13 duniani na walikuwa na nafasi kubwa ya kushinda kuliko Uzbekistan iliyo katika nafasi ya 50.

   Colombia ilipanda kileleni mwa Kundi K, mbele ya Ureno na Congo, ambazo zilitoka sare ya kushangaza ya 1-1 mapema Jumatano.

   Soma zaidi:

   Mchuano kati ya Ureno na DR Congo

   Tetesi za usajili: Man Utd na Spurs 'zatoana roho' kwa Summerville

9. Saa 5 zilizopitaTrump na rais wa Iran watia saini mkataba wa awali unaolenga kumaliza vita

   

   Chanzo cha picha, Getty Images/SOPA Images

   Viongozi wa Marekani na Iran wamesaini makubaliano ya awali ya amani yanayolenga kukomesha vita hivyo, na kuanza kutekelezwa mara moja.

   Mkataba huo unajumuisha kufungua tena Mlango-Bahari wa Hormuz, mpango wa dola bilioni 300 (£224bn) kwa ajili ya "ujenzi mpya" wa Iran, na Marekani kukomesha "aina zote za vikwazo" dhidi ya Iran.

   Lakini suala la mpango wa nyuklia wa Iran, sababu kuu iliyotajwa na Marekani kwa mzozo huo, bado halijajadiliwa kwa muda wa siku 60 za kusitisha mapigano ulioongezwa.

   

   Chanzo cha picha, Reuters

   Rais wa Marekani Donald Trump, ambaye alisaini makubaliano hayo nchini Ufaransa wakati wa mkutano wa kilele wa G7, alitetea pendekezo hilo, akisema litaepusha "janga la kiuchumi". Hata hivyo, alionya kwamba Marekani "itaishambulia" Iran ikiwa hakuna makubaliano ya mwisho yatakayofikiwa.

   Rais wa Iran Masoud Pezeshkian pia alisaini hati hiyo Jumatano, Tehran ilithibitisha.

   Spika wa bunge la Iran na mjumbe mkuu wa mazungumzo Mohammad Bagher Ghalibaf aliviambia vyombo vya habari vya serikali kwamba imani yake kwa Marekani bado ipo, na Iran "iko katika hali ya tahadhari".

   "Ikiwa adui haelewi lugha ya mantiki, tutaingia tena na lugha ya nguvu," aliambia chombo cha habaro cha serikali cha Fars.

   Marekani na Israel zilianzisha vita dhidi ya Iran mnamo tarehe 28 Februari, na kumuua Kiongozi Mkuu Ayatollah Ali Khamenei na maafisa wakuu wa kijeshi siku ya kwanza.

   Trump aliwaambia waandishi wa habari nchini Ufaransa katika eneo la mapumziko la Evian-les-Bains kando ya ziwa, ambapo mkutano wa kilele wa G7 uliandaliwa, kwamba mpango huo utaepusha " dhiki kwa dunia nzima".

   "Sikutaka kuona janga la kiuchumi," Trump aliwaambia waandishi wa habari. "Kama ungeendelea hivi, hilo lingetokea."

   Soma zaidi:

   Israel yaanzisha mashambulizi mapya dhidi ya Lebanon licha ya ukosoaji wa Trump

10. Saa 5 zilizopitaHujambo na karibu katika matangazo yetu mubashara. Tarehe ni 18/06/2026.