Shaah kulul mise cabitaan qabow; kee baa u wanaagsan inuu harraadka kaa bi'iyo xilliga kulaylaha?

Xigashada Sawirka, AFP via Getty Images
Waa maxay habka ugu wanaagsan ee aad ku adkaan karto kulaylka oo aad harraad u damin karto xagaaga? Cab shaah kulul ama cabitaan qabow?
Waxay u ekaan kartaa wax lala yaabo in la cabbo shaah kulul cimilada kulul, laakiin xogta qaar ayaa muujinaysa in ay ka caawiso jirka inuu u dulqaato heerkulka sare.
Cabbitaannada kulul waxay ballaariyaan xididdada dhiigga sidaas darteedna waxay gacan ka geystaan yareynta heerkulka jirka.
Goorma ayuu habkani dhacaa?
Shaah kulul wuxuu noqon karaa doorasho faa'iido leh cimilada kulul, laakiin saameyntani waxay dhacdaa marka aad dibadda joogtid ama aad joogto meel leh wareeg hawo oo wanaagsan.
Nidaamyada heerkulka jirka waxay bixiyaan is-weydaarsiga kulaylka, mararka qaarkoodna waxaa fiican in la cabbo shaah kulul halkii laga cabi lahaa biyo liin qabow cimilada kulul.
Haddaba, shuruudda laga rabo si aad uga faa'iidaysato shaaha kulul ayaa ah inaad joogto meel bannaan ama meel hawo fiican leh.
Haddii aad guriga joogto ama meel aan hawo fiican lahayn, ha cabin shaah kulul, balse cab cabitaanno qabow.

Xigashada Sawirka, AFP via Getty Images
Maxaa shaaha kulul loogu arkaa mid ka wanaagsan biyaha qabow?
Haddii aan si taxaddar leh u eegno xaaladdeenna, waxaan arki doonnaa inaan cabno biyo badan xilliga kulaylka, laakiin haddana dareenka harraadku si dhakhso ah uma baxo. Guud ahaan, jidhku wuxuu u baahan yahay inuu qaboojiyo dad badanna waxay u maleynayaan in cabitaannada qabow ay saameyn ku yeelan doonaan oo ay harraad baabi'in doonaan, laakiin muddo ka dib baahida loo qabo in la cabbo dareere kale ayaa mar kale soo ifbaxaysa.
Jirku wuxuu leeyahay habab qaboojin dheeraad ah oo la hawlgeliyo marka aan dareenno kuleyl aad u badan.
Jidhku wuxuu lumiyaa kulaylka wuxuuna is qaboojiyaa dhididka.
Sidaa darteed, marka qofku cabbo shaah kulul cimilada kulul, jidhku wuu qaboojiyaa dhidid badan. Laakiin waxaa jira hal shuruud oo muhiim ah oo arrintan ku saabsan: waa inay jirtaa dhaqdhaqaaq hawo. Si fudud haddii loo dhigo, jidhku waa inuu la kulmaa hirarka hawada, kuwaas oo qalajiya dhididka oo abuura dareen cusub. Haddii aad shaah kulul ku cabto qol xiran, waxaad u badan tahay inaad dareento kuleyl ka sii badan.
Markaad raacdo xeerkan fudud, oo ah inaad cabto cabitaanno kulul meel hawo fiican leh ama bannaanka, xididdada dhiigga ayaa balaadha oo jidhku wuxuu ka takhalusaa kulaylka xad-dhaafka ah.
Natiijo ahaan, dareenkaaga harraadku wuxuu noqon doonaa mid ka yar marka la cabbo biyo qabow.

Xigashada Sawirka, AFP via Getty Images
Saameyn noocee ah ayay cabbitaannada qabow ku leeyihiin jirka?
Warbixinada qotada dheer iyo wararka BBC Somali oo toos kuugu imanaaya WhatsApp.
Halkaan kaga soo biir
Dhamaadka xayeysiinta
Cimilada kulul, qof walba wuxuu rabaa inuu cabo casiir miro ama cabitaanno kale oo qabow oo leh xabadaha barafka, laakiin saynisyahannadu waxay muddo dheer caddeeyeen in tani aysan wax badan ka tarayn qaboojinta jirka, xitaa haddii ay saameyn leedahay, waa mid aad u gaaban.
Marka dareeraha qabow uu galo jirka, heerkulka jirku si yar ayuu hoos ugu dhacaa dhididkuna wuu yaraadaa, laakiin saameyntani si dhakhso ah ayay u baaba'daa sababtoo ah jirku ma uusan daadin kulaylkiisa xad-dhaafka ah. Sidaa darteed, harraadku si dhakhso ah ayuu u soo noqdaa.
Marka kaliya ee lagu taliyay in la cabbo cabitaannada qabow xagaaga waa marka aad gudaha ku jirto, cimiladu waa kulul tahay oo aad u qoyan tahay. Xaaladdan oo kale, cabitaannada qabow waxay waxtar u leeyihiin ka hortagga kulaylka jirka.
Cimilada kulul, dadku way daalaan sababtoo ah lumitaanka dareere badan iyada oo loo marayo dhididka, inta badanna jidhku ma heli karo biyo ku filan si uu u soo celiyo tamarta. Sidaa darteed, xagaaga, waxaa lagama maarmaan ah in la cabbo biyo ku filan si loo hubiyo in jidhku si sax ah u shaqeeyo. Waxaa lagu talinayaa in la cabbo qiyaastii laba litir oo biyo ah maalintii.
Dabcan, dadka qaar ma jecla inay cabbaan biyo badan. Waxaa jira ikhtiyaarro kale oo lagu heli karo dareereyaasha uu jidhku u baahan yahay:
Casiir liin ah oo guriga lagu sameeyay
Biyo qumbaha
Casiir khudaar iyo miro
Caano khafiif ah
Shaah barafaysan iyo kulul
Shaah dhireed
Waxaa lagu talinayaa in si buuxda looga fogaado cabitaannada kaarboonaysan xilliga cimilada kulul, maadaama ay ku jiraan sonkor badan iyo kalooriyo, guud ahaan ma aha kuwo faa'iido leh, waxayna dadka ku dhiirrigeliyaan inay cabbaan wax badan, taas oo waxyeello u geysan karta kelyaha.
Saameyn intee le'eg ayay kulaylka xad-dhaafka ahi ku leeyahay jirkeena?
Marka heerkulka jidhku kor u kaco, xididdada dhiiggu way balaadhaan. Tani waxay hoos u dhigtaa cadaadiska dhiigga waxayna ku qasabtaa wadnaha inuu si adag u shaqeeyo si uu dhiigga ugu shubo jirka oo dhan.
Hawshani waxay keeni kartaa calaamado khafiif ah, sida finan kulayl ama cagaha oo barara.
Isla mar ahaantaana, dhididku wuxuu sababaa in jidhku lumiyo biyaha iyo milixda, tan ugu muhiimsanna, waxay carqaladeysaa dheelitirka biyaha iyo milixda jirka.
Xaaladdan, oo ay weheliso dhiig kar hooseeya, waxay sababi kartaa daal kulayl. Calaamadaha waxaa ka mid ah:
Dawakhaad
Lallabo
Jahwareer ama fikir xumo
Muruq xanuun ama xanuun
Madax-xanuun
Diddi badan.
Daal iyo daciifnimo













