Kaardii diimaa sadii tapha jalqabaarratti - Waancaa kanarratti daanyoonni garaa jabaataa jiruu?

Jalqabbii Waancaa Addunyaa kaleessa Afrikaan Kibbaafi Meeksikoon taphatan irratti kaardii diimaa saditu kenname. Kaardii diiman lama taphattoota Afrikaa Kibbaaf, tokko ammoo Meeksikoodhaaf.

Taphattoonni Afrikaa Kibbaa kaardii diimaa argatan Yaya Sithole fi Teembaa Ziwaanee yoo ta'an taphataan Meeksikoo Siizar Moontees taphi dhumee daqiiqaa dabalataa keessatti kaardin bahe.

Waggoota heddu booda Waancaa Addunyaarratti tapha tokkorratti kaardii diimaan sadi kenname - sanaayyuu tapha baniinsaa irratti.

Waancaa Addunyaa kana dura Raashiyaafi Kaataritti gaggeeffamee ture irratti, taphoota hundumaarratti kaardii diiman kenname afur qofa.

Tapha tokkorratti kaardii diimaan sadi kan kenname Waggaa 20 dura bara 2006 Waancaa Addunyaa Jarman qopheessiterratti ture.

Waancaa Addunyaa bara 2006 gaggeeffamerratti walumaa galatti kaardii diimaa 28 kenname. Dorgommii sanarratti tapha Poorchugaal vs Neezarlaandis gaggeessan irratti kaardiin afur kennamuun rikardii ta'ee galmaa'era.

Tapha baniinsaa Waancaa Addunyaa 2026 irratti kaardiin diimaa sadi kennamuunsaa tarii akka bara 2006 sanatti deebinaa laata kan jedhu gaaffii kaasun waan hin oolle.

Bara 2017 keessa, Pireluwiigii Koliinaa dursaa haaraa daanyotaa FIFA ta'ee kan muudame yoo ta'u, kun ammoo wanti haaraan akka jiraatu ta'eera.

Koliinaan murteewwan kennaman akkamitti akka garee lachuuf haqaan taphatan gargaaru hima.

Taphattoonni hanga balleessaa kaardii diimaan adabsiisu hin hojjenneetti dirree keessaa baafamuu hin qaban jedha.

Fakkeenyaaf, bara hogansa isaa jalatti seerri carraa peenaaliitii kennameen goolii lakkoofsisuu dhowwachuu fooyya'eeraa. Amma kaardii diimaa arguun baayyee rakkisaadha.

Kanaaf, erga inni gara aangootti dhufee Waancaa Addunyaa 2018 fi 2022 irratti kaardii diimaa afur qofa arguun nama hin ajaa'ibu.

Akkaataa daanyaan tapha jalqabaa ittiin to'atu itti aanee akkamiin akka deemu yeroo baayyee waan murteessu fakkaata.

Kanaaf, akkaataa taphni jalqabaa kun ittiin gaggeeffameerraa kaanee taphoonni Waancaa Addunyaa 2026 waan fakkaachuu malu tilmaamuu dandeneyaa?

Ibsa dorgommii Waancaa baranaa kana dura, daanyaan lammii Xaaliyaan kun dhimmoota yeroo gubuufi amaloota taphataa irratti xiyyeeffachuuf akka jiru hime.

Atakaaroon jabaa akka kaardiin diimaa kennisuuf sababa ta'e hin turre.

Yeroo tokko tokko kaardii diimaan akka kennamuuf dhimmoonni mirkaneessan jiru. Yeroo baayyees sababoonni amansiisoo ta'an jiraannaan kaardiin diimaa kennama.

Taphataan Afrikaa Kibbaa Siitoleen taphataa Meksiikoo Biriyaan Guteereez irratti balleessaa hojjechuun kaardii diimaatiin dirreetii akka ba'uuf murteessuun daanyichaaf salphaa ture.

Siitoleen ta'e jedhee kuffisuu baatus, taphataan sarara gidduu Meksiikoo goolii lakkoofsisuuf yeroo fiigaa jirutti kuffiseera. Kanaaf, taphataan Afrikaa Kibbaa kun carraa goolii ifa ta'e fashaleessuun isaa mirkana'aadha.

Taphataan Afrikaa Kibbaa Ziwaaneen kaardii diimaan ba'uun falmisiisaa waan tureef amala miidhu agarsiisuu isaatiif akka viidiyoon ilaalamu taasifameera.

Ziwaaneen taphataa Meksiikoo Roobertoo Alvaraadoo rukkutuu isaatiif mataa qabatee kufe.

Wantichi jalqaba bakka kubbaan hin jirretti kan walitti bu'an fakkaata ture, garuu boodarra viidiyoo ilaalee (VAR) akka murteessu taasifameera.

Daanyichi viidiyoo akka ilaaluuf hafeerame erga ilaaleen booda waan ta'erraa murteessuuf ulfaataa fakkaata.

Dhuguma harki isaa mataa isaarra turee? Akkas yoo ta'es, waan akka tasaa ta'edhamoo harka isaa itti mareetu kana godhe?

Amala badaa ta'e kana yeroo sakatta'utti daanyonni viidyoon gargaaran akk amudhiin isaa haqaaqamee ture mallattoo ta'e jedhamee miidhuutti akka ilaaluuf itti himame.

Kun addatti murtee rakkisaa fakkaata.

Tarii wanti Kooliin jedhu isa akka kanaati. Daanyonni akkasumas warri VAR irra hojjetan amala taphataa hin taaneen dogoggoruu keessa akka hin galles kan himaa tureef.

Ammallee waa'ee daanyaa dhiphachuu haa dhiisnu

Kaardii diimaan sadaffaan, ammas Dogso'f, jalqaba irratti falmisiisaa fakkaata ture.

Khuliso Mudau gara naannoo sanaatti cabsee Montes bira darbuuf ilaale, garuu lammiin Afrikaa Kibbaa kun tapha ariifachiisaa ta'een daandii isaa irratti dhaabate.

Mudau bakka xiqqoo bal'aa waan tureef kaardii keelloo argachuun bu'aa ta'uu danda'u fakkaata ture. Sampaio diimaa oomishe. Dhuguma VAR ammas gidduu seena ture?

Ilaalcha lammaffaa irratti Mudau'n itti aanu tuqaan kubbaa naannoo keessaa to'achuu ta'uun isaa baay'ee waan hin oolle fakkaata ture. Ittisaa dhiyeenya uwwisu hin turre.

Mudau tarii tuqa tokko qaba ture, achiis dhukaasa. VAR'n harka keessa seenee dogoggora ifaafi ifa ta'e akka hojjete abbaa murtiitti himuun isaa hin oolu ture.

Taatee bara darbe Piriimiyerliigii Ingiliiz irraa mudate wal bira qabamee ilaalamu gaarii dha. Waxabajjii keessa tapha Kiristaal Paalaas Boornemaawuz waliin 3 fi 3n qixa ba'een ture.

Maarkos Seneesiin Ismaa'ilaa Sarr kuffisee, taphataa sarara fuulduraa Paalaas kun Mudau waliin bakka walfakkaatutti ce'eera.