เรารู้อะไรบ้างหลังพบผู้เสียชีวิต 3 รายจากเหตุการณ์ต้องสงสัยว่าเป็นการระบาดของไวรัสฮันตาบนเรือสำราญกลางมหาสมุทรแอตแลนติก

องค์การอนามัยโลก (World Health Organization - WHO) เปิดเผยกับบีบีซีว่า มีผู้เสียชีวิต 3 รายจากเหตุการณ์ต้องสงสัยว่าเป็นการระบาดของไวรัสฮันตา (Hantavirus) บนเรือสำราญที่กำลังล่องอยู่ในมหาสมุทรแอตแลนติก โดยพบผู้ติดเชื้อที่ได้รับการยืนยันแล้ว 1 ราย และกำลังตรวจสอบผู้ต้องสงสัยติดเชื้ออีก 5 ราย

เจ้าหน้าที่สาธารณสุขของแอฟริกาใต้ ระบุว่า ผู้โดยสารชายวัย 70 ปีคนหนึ่ง "ล้มป่วยกะทันหัน" ในระหว่างการล่องเรือ และเสียชีวิตเมื่อเดินทางถึงเกาะเซนต์เฮเลนา ดินแดนของอังกฤษในมหาสมุทรแอตแลนติกตอนใต้ ขณะนี้ศพของชายคนดังกล่าว "กำลังรอการส่งกลับไปยังเนเธอร์แลนด์"

ภรรยาของชายผู้นั้นซึ่งมีอายุ 69 ปีก็ล้มป่วยเช่นกัน โดยเธอหมดสติขณะ "พยายามต่อเครื่องเพื่อเดินทางกลับประเทศเนเธอร์แลนด์" และ "เสียชีวิตในที่สุด" ที่โรงพยาบาลในเขตเคมป์ตันพาร์ค โดยเจ้าหน้าที่แอฟริกาใต้ระบุว่าทั้งคู่เป็นชาวดัตช์

ผู้ป่วยที่ได้รับการยืนยันติดเชื้อไวรัสฮันตารายเดียวเป็นชาวอังกฤษอายุ 69 ปี ซึ่งกำลังรักษาตัวอยู่ในห้องไอซีอยู่โรงพยาบาลในโจฮันเนสเบิร์ก ประเทศแอฟริกาใต้

"ผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการของเขาพบว่าติดเชื้อไวรัสฮันตา" ฟอสเตอร์ โมฮาเล โฆษกกระทรวงสาธารณสุขของแอฟริกาใต้ กล่าว

ขณะที่ลูกเรืออีก 2 คนบนเรือต้องการความช่วยเหลือทางการแพทย์อย่างเร่งด่วน

เจ้าหน้าที่ทางการเนเธอร์แลนด์กำลังวางแผนส่งตัวผู้ที่มีอาการป่วย 2 รายกลับประเทศ รวมถึงร่างของบุคคลที่ 3 ที่เสียชีวิต ซึ่งยังคงอยู่บนเรือลำดังกล่าว

เหตุการณ์นี้เกิดที่ไหน

เหตุการณ์ต้องสงสัยว่าเป็นการระบาดของไวรัสฮันตาเกิดขึ้นบนเรือสำราญเอ็มวี ฮอนเดียส (MV Hondius) ซึ่งบริหารจัดการโดยบริษัทท่องเที่ยว โอเชียนไวด์ เอกซ์พิดีชันส์ (Oceanwide Expeditions) ในประเทศเนเธอร์แลนด์

ตามแผนการเดินทางที่ระบุข้อมูลบนเว็บไซต์ของบริษัท เรือ MV Hondius ออกเดินทางจากเมืองอุซัวยา ประเทศอาร์เจนตินา เมื่อ 20 มี.ค. และคาดว่าจะถึงปลายทางที่เคปเวิร์ด ซึ่งเป็นประเทศหมู่เกาะในมหาสมุทรแอตแลนติกทางตะวันตกของทวีปแอฟริกา ในวันที่ 4 พ.ค.

แถลงการณ์อีกฉบับจากกระทรวงสาธารณสุขของแอฟริกาใต้ระบุว่า เรือลำดังกล่าวบรรทุกนักท่องเที่ยวประมาณ 150 คนจากหลายประเทศ และออกเดินทางจากเมืองอุชัวยาทางตอนใต้ของอาร์เจนตินาเมื่อประมาณ 3 สัปดาห์ก่อน

มีรายงานว่า เรือสำราญดังกล่าวมุ่งหน้าไปยังหมู่เกาะคานารี โดยแวะจอดหลายจุดระหว่างทาง รวมถึงแอนตาร์กติกา, หมู่เกาะฟอล์คแลนด์, เซาท์จอร์เจีย, เกาะไนติงเกล, ทริสตัน, เซนต์เฮเลนา, แอสเซนชัน และเคปเวอร์เด

การสอบสวนหาสาเหตุการเสียชีวิตยังคงดำเนินต่อไป

บริษัท Oceanwide Expeditions แจ้งต่อบีบีซีว่า กำลังตรวจสอบว่าเชื้อไวรัสฮันตาเกี่ยวข้องกับการเสียชีวิตของบุคคลทั้ง 2 รายบนเรือสำราญหรือไม่

"ตรวจพบเชื้อไวรัสฮันตาในผู้โดยสารรายหนึ่ง ซึ่งก่อนหน้านี้ถูกส่งตัวออกจากเรือเพื่อรับการรักษาทางการแพทย์ และขณะนี้กำลังเข้ารับการรักษาในห้องไอซีอยู่โรงพยาบาลในโจฮันเนสเบิร์ก" แถลงการณ์อ้างถึงชายชาวอังกฤษวัย 69 ปี

"ยังไม่พบการยืนยันการติดเชื้อไวรัสฮันตาในผู้ป่วยที่มีอาการ 2 รายที่อยู่บนเครื่องบินในขณะนี้"

แถลงการณ์ระบุว่า กำลังตรวจสอบ "สาเหตุที่แท้จริง" ของการเสียชีวิต และ "ความเชื่อมโยงที่เป็นไปได้"

แถลงการณ์ของบริษัท Oceanwide Expeditions ยังระบุด้วยว่า กำลังรวบรวมข้อเท็จจริงทั้งหมดและดำเนินการเกี่ยวกับการดูแลทางการแพทย์ การตรวจคัดกรอง และขั้นตอนต่อไปที่เหมาะสม และคาดว่าจะแจ้งข้อมูลเพิ่มเติมให้ทราบโดยเร็วที่สุดเมื่อมีข้อมูลเพิ่มเติมเข้ามา

ไวรัสฮันตาคืออะไร

ไวรัสฮันตา (Hantavirus Pulmonary Syndrome - HPS) เป็นเชื้อไวรัสสายพันธุ์หนึ่งที่พบในสัตว์ฟันแทะ

องค์การอนามัยโลก (WHO) ระบุว่า การติดเชื้อไวรัสฮันตาโดยทั่วไปมักเกี่ยวข้องกับการสัมผัสกับสิ่งแวดล้อม ซึ่งรวมถึง "การสัมผัสกับปัสสาวะหรืออุจจาระของหนูที่ติดเชื้อ"

ในบางกรณีที่พบได้ไม่บ่อยนัก ไวรัสนี้สามารถแพร่กระจายระหว่างคนสู่คนได้ และอาจนำไปสู่ "โรคระบบทางเดินหายใจรุนแรง"

องค์การอนามัยโลกระบุด้วยว่า จำเป็นต้องมีการ "ติดตามดูแลผู้ป่วยอย่างระมัดระวัง ให้การสนับสนุน และตอบสนองอย่างเหมาะสม"

สำหรับ ไวรัสฮันตา ตกเป็นข่าวใหญ่เมื่อปีที่แล้ว เนื่องจากภรรยาของจีน แฮกแมน นักแสดงเจ้าของรางวัลออสการ์ เสียชีวิตจากโรคระบบทางเดินหายใจที่เกี่ยวข้องกับไวรัสนี้ในเดือน มี.ค. 2025

ทีมแพทย์ผู้ตรวจสอบระบุว่า เบตซี อาราคาวา ติดเชื้อไวรัสฮันตาซึ่งทำให้เกิดอาการปอดอักเสบ (Hantavirus Pulmonary Syndrome - HPS) และเป็นอันตรายถึงชีวิต

โรคนี้เป็นหนึ่งใน 2 โรคร้ายแรงที่อาจเกิดจากเชื้อไวรัสฮันตา และตามข้อมูลของศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคของสหรัฐอเมริกา (Centers for Disease Control and Prevention - CDC) มีอัตราการเสียชีวิตประมาณ 38%

โรคที่สองคือ ไข้เลือดออกที่มีภาวะไตวาย (Hemorrhagic Fever with Renal Syndrome - HFRS) ซึ่งมีอาการรุนแรงกว่าและส่งผลกระทบต่อไตเป็นหลัก

ไม่มีวิธีการรักษาเฉพาะสำหรับการติดเชื้อไวรัสฮันตา

แฮกแมนเสียชีวิตด้วยสาเหตุธรรมชาติประมาณ 1 สัปดาห์หลังจากภรรยาของเขาเสียชีวิต เขาเสียชีวิตที่บ้านในซานตาเฟจากโรคหลอดเลือดหัวใจตีบ โดยมีโรคอัลไซเมอร์ขั้นรุนแรงเป็นปัจจัยร่วม

ความเห็นจากผู้เชี่ยวชาญ

บรรดาผู้เชี่ยวชาญให้ความเห็นไปในทิศทางเดียวกันว่า การติดเชื้อไวรัสฮันตาในมนุษย์เป็นกรณีที่ "หายาก" มาก

ศาสตราจารย์พอล กริฟฟิน ผู้อำนวยการฝ่ายโรคติดเชื้อของ Mater Health Services ในออสเตรเลีย กล่าวกับสถานีวิทยุโทรทัศน์ออสเตรเลียว่า ไวรัสฮันตาไม่ใช่ไวรัสที่พบได้ทั่วไป แต่มีความรุนแรง

เขากล่าวว่า ทั่วโลกมีผู้ติดเชื้อประมาณ 150,000-200,000 รายต่อปี ทว่าเป็นเรื่อง "หาได้ยากมาก" ที่ไวรัสจะแพร่เชื้อจากคนสู่คน และโดยปกติจะแพร่กระจายจากแหล่งที่เหมือนกัน เช่น มูลหนูหรือปัสสาวะ

แต่เขากล่าวเสริมว่า "สิ่งที่เราเห็นบนเรือสำราญลำนี้ค่อนข้างน่าสงสัยว่าอาจมีการแพร่เชื้อเกิดขึ้น" และบอกด้วยว่าเรือสำราญเป็น "สภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการแพร่กระจายเชื้อโรคเป็นอย่างยิ่ง" เนื่องจากมีผู้คนจำนวนมากอยู่ในพื้นที่จำกัดเป็นเวลานาน

กริฟฟินกล่าวว่า นับตั้งแต่เกิดการแพร่ระบาดของโรคไวรัสโคโรนา หรือโควิด-19 แนวปฏิบัติด้านสุขอนามัยดีขึ้น และเป็นเรื่อง "ผิดปกติอย่างยิ่ง" ที่ไวรัสฮันตาจะแพร่เชื้อไปยังผู้โดยสาร

ด้าน ซูซี ไวลส์ นักจุลชีววิทยา กล่าวกับบีบีซีว่า ไวรัสฮันตาถูกตรวจพบในหลายพื้นที่ และการระบาดมักเกิดขึ้นประปรายและ "เล็กน้อย" โดยมีแนวโน้มที่จะ "จางหายไปเอง"

เธอกล่าวว่า ยังไม่ชัดเจนว่าผู้คนติดเชื้อไวรัสได้อย่างไร

"การแพร่เชื้อจากคนสู่คนนั้นหายากมาก ที่จริงแล้วในวงการแพทย์ยังมีการถกเถียงกันอยู่ว่ามันเป็นเรื่องจริงหรือไม่" เธอกล่าว

"คำถามคือ นี่เป็นกลุ่มคนที่สัมผัสกับหนูที่ติดเชื้อ หรือเป็นเพียงคนเดียวที่สัมผัสเชื้อแล้วแพร่เชื้อไปยังผู้อื่น"

ไวลส์ระบุว่า อาหารอาจปนเปื้อนเชื้อไวรัสฮันตา

เธอกล่าวว่า ระยะเวลาระหว่างที่ผู้คนสัมผัสกับไวรัสฮันตาและเริ่มแสดงอาการอาจอยู่ระหว่าง 1-8 สัปดาห์ "ด้วยระยะฟักตัวนี้ เราจะได้เห็นผู้ป่วยติดเชื้อเพิ่มมากขึ้นในอีกไม่กี่วันและสัปดาห์ข้างหน้าหรือไม่"

ขณะที่นักระบาดวิทยาอีกคน ไมเคิล เบเกอร์ กล่าวกับบีบีซีว่า ผู้โดยสารที่สงสัยว่าติดเชื้อไวรัสฮันตาน่าจะติดเชื้อก่อนขึ้นเรือสำราญแล้ว เนื่องจากไวรัสมีระยะฟักตัวนาน

เขากล่าวเสริมว่า การติดเชื้อไวรัสฮันตาในมนุษย์นั้นหายาก และ "ผิดปกติมาก" ที่คนจะป่วยเป็นโรคนี้บนเรือสำราญ

"นั่นเป็นสถานที่ที่แย่ที่สุดที่จะป่วยหนัก" ศาสตราจารย์เบเกอร์กล่าว

เขากล่าวว่า ผู้ที่มีอาการป่วยบนเรือควร "อพยพอย่างรวดเร็ว" และนำส่งโรงพยาบาลเพื่อรับการดูแลอย่างใกล้ชิดเพื่อเพิ่มโอกาสในการรอดชีวิต

เมื่อถูกถามว่าควรดำเนินการอย่างไรต่อไป ศาสตราจารย์เบเกอร์กล่าวว่า การระบาดจำเป็นต้อง "ตรวจสอบอย่างละเอียด" เพื่อดูว่ามีปัจจัยใดที่ป้องกันได้หรือไม่ รวมถึงกำหนดการเดินทางของผู้โดยสารเพื่อดูว่าพวกเขาได้สัมผัสกับสภาพแวดล้อมที่มีความเสี่ยงสูงหรือไม่

รู้จักเรือ MV Hondius

เรือสำราญเอ็มวี ฮอนเดียส (MV Hondius) มีความยาว 107.6 เมตร ความกว้าง 17.6 เมตร และระวางบรรทุก (ความลึกที่เรือจมอยู่ในน้ำ) 5.3 เมตร

ตามข้อมูลจากบริษัทเดินเรือ Oceanwide Expeditions ระบุว่า บนเรือมีห้องโดยสาร 80 ห้อง ซึ่งสามารถรองรับผู้โดยสารได้สูงสุด 170 คน ลูกเรือ 57 คน มัคคุเทศก์ 13 คน และแพทย์อีก 1 คน

ห้องโดยสารส่วนใหญ่สามารถรองรับผู้โดยสารได้ 2 คน แต่บางห้องมีเตียง 3-4 เตียง ในพื้นที่ขนาด 15.3 ตารางเมตร