Trump oo u sheegay Congress-ka xabbad joojinta in ay la macno tahay in aanu u baahnayn oggolaanshahooda dagaalka Iran

    • Author, Sareen Habeshian
  • Waqtiga akhriska: 5 daqiiqo

Madaxweyne Donald Trump ayaa u sheegay Kongareeska in colaaddii Maraykanka iyo Iiraan ay "soo afjarmatay" intii lagu guda jiray xabbad-joojin socota, isagoo ku dooday inuusan u baahnayn inuu kasoo dhalaalo waqtiga kama dambaysta ah ee oggolaanshaha sharci-dejinta ee dagaalka.

Sida uu sharcigu dhigayo, madaxweynaha Maraykanka waa inuu helo oggolaanshaha Kongareeska muddo 60 maalmood gudahood ah kadib marka uu sharci-dejiyeyaasha ogeysiiyo tallaabo militari, haddii kale waa inuu joojiyaa colaadaha.

Laakiin warqad uu u diray hoggaamiyeyaasha Kongareeska, Trump wuxuu sheegay inuusan ku khasbanayn inuu u hoggaansamo sharciga awoodaha dagaalka, maaddaama xabbad-joojintii lala gaaray Iiraan bishii hore ay hakisay waqtiga arrintaas looga soo bixi lahaa.

Maraykanka iyo Iiraan weli ma gaarin heshiis nabadeed oo muddo dheer ah iyada oo loo marayo wadahadallo, inkastoo warbaahinta Iiraan ay sheegtay in soo jeedin cusub oo ka timid Tehran loo diray Pakistan Jimcihii.

Maalintii 60-aad tan iyo markii uu si rasmi ah Kongareeska ugu wargeliyay weerarrada ka dhanka ah Iiraan, Trump wuxuu Jimcihii warqad u qoray hoggaamiyeyaasha Kongareeska isagoo yiri:

"Ma jirin wax is-weydaarsi rasaas ah oo u dhexeeya ciidamada Maraykanka iyo Iiraan tan iyo Abriil 7, 2026.

'Colaaddii bilaabatay Febraayo 28, 2026 way dhammaatay.'

Sida ay sheegtay wakaaladda wararka dowladda Iiraan ee IRNA, soo jeedin ka timid Tehran oo ku saabsan wadahadallo lala yeesho Maraykanka ayaa loo diray dhexdhexaadiyeyaasha Pakistan.

Wakaaladdu ma faahfaahin waxyaabaha ku jira soo jeedintaas, sidoo kale lama oga in ay gaartay Maraykanka iyo in kale.

Laakiin Trump ayaa wariyeyaasha u sheegay: "Waxaan hadda la yeelannay wada-hadal Iiraan. Aan aragno waxa dhaca. Laakiin, waxaan dhihi lahaa kuma qanacsani."

Wuxuu sheegay in ay adagtahay in heshiis la gaaro, qayb ahaan sababtoo ah hoggaanka Iiraan inuu "aad u jahwareersan yahay", kadib markii tiro ka mid ah saraakiishooda sare ee militari lagu dilay dagaalka.

Trump wuxuu sidoo kale sheegay in Khamiistii uu ka helay talooyin kala duwan Taliska Dhexe ee Maraykanka, oo u dhexeeyay "in si xoog leh loo burburiyo oo gebi ahaanba loo soo afjaro" ilaa "in heshiis la gaaro".

Gelinkii dambe ee Jimcaha, Trump wuxuu yiri: "Ma keenayaan heshiiska nooca aan u baahannahay.

"Waxaana hubin doonaa in arrintan si sax ah loo dhammeeyo. Ma baxeyno goor hore kadibna dhibaatadu ay mar kale soo noqoto saddex sano gudahood."

Dhanka kale, Wasaaradda Maaliyadda ee Maraykanka ayaa soo saartay digniin sheegaysa in qof kasta ama shirkad kasta oo bixisa "lacag marin" oo siisa Iiraan si ay uga gudbaan Marinka Hormuz ay halis ugu jiraan inay jebiyaan cunaqabateynta Maraykanka.

Marinkan muhiimka ah ee maraakiibta ayaa weli si wax ku ool ah u xiran, taasoo saameyn dhaqaale ku yeelanaysa dunida oo dhan.

Kongareeska gudihiisa, sharci-dejiyeyaasha ayaa wajahaya su'aalo isa soo taraya oo ku saabsan in ay qorsheynayaan in cod loo qaado si loo go'aamiyo in dagaalka si rasmi ah loo oggolaado iyo in kale.

Sharciga quseeya ee Maraykanka, ee loo yaqaan Go'aanka Awoodaha Dagaalka ee 1973, ayaa dhigaya waajibaadyo gaar ah oo saaran madaxweynaha "60 maalmood gudahood" kadib marka uu isticmaalo ciidamada Maraykanka ee dagaal.

Waxa uu sharcigu ku waajibinayaa madaxweynaha inuu joojiyo adeegsiga ciidamadaas haddii aan Kongareesku si rasmi ah u shaacin dagaal ama uusan siin madaxweynaha kordhin, oo gaari karta ilaa 30 maalmood, si "si degdeg ah looga saaro" ciidamada.

Sharcigan waxaa la ansixiyay 1973 si loo xaddido awoodda madaxweynihii markaas jiray, Richard Nixon, ee sii wadista dagaalkii Vietnam.

Xoghayaha Difaaca Pete Hegseth ayaa Khamiistii dood uu ka hor jeediyay Kongareeska ku sheegay in waqtiga kama dambaysta ah ee lagu raadinayo oggolaanshaha sharci-dejiyeyaasha uu hakaday.

Senator-ka Dimuqraadiga ah Tim Kaine ayaa ku jawaabay: "Ma aaminsani in sharcigu taas taageerayo."

Isku dayo ay hoggaaminayaan Dimuqraadiyiinta oo ka dhacay labada aqal ee Kongareeska si loo xaddido Trump sababo la xiriira arrinta Iiraan ayaa marar badan fashilmay.

Inta badan Jamhuuriyiinta ayaa ka soo horjeestay dadaallada Dimuqraadiyiinta, inkastoo qaar ka mid ah ay muujiyeen inay dib uga fiirsan karaan mowqifkooda marka la gaaro xadka 60-ka maalmood.

Markii Jimcihii la weydiiyay arrinta ku saabsan inuu oggolaansho ka raadsado Kongareeska, Trump wuxuu wariyeyaasha u sheegay: "Dal kale waligiis ma samayn tan."

Wuxuu intaas ku daray: "Dad badan ayaa u arka inay gebi ahaanba ka hor imanayso dastuurka."

Fasiraadda maamulka Trump ee Sharciga Awoodaha Dagaalka ayaa waxaa su'aal geliyay qaar ka mid ah khubarrada.

Borofisar Heather Brandon-Smith oo ka tirsan kulliyadda sharciga ee Jaamacadda Georgetown ee Washington DC ayaa sheegtay in xitaa haddii xabbad-joojin sharci ahaan jirto, aysan joojinayn tirinta waqtiga.

"Xabbad-joojin ma aha dhammaad joogto ah oo colaadda ah," ayay tiri. "Aniga aragtidayda, dhammaad joogto ah oo colaadeed ayaa ah waxa dhab ahaantii xiraya muddada 60-ka maalmood."

Waxay sidoo kale sheegtay in maxkamadaha ama Kongareeska ay yihiin hababka kaliya ee lagu joojin karo dagaalka haddii maamulka Trump uu sii wado colaadda.

Colaaddan waxay bilaabatay markii Maraykanka iyo Israa'iil ay weerarro ballaaran ku qaadeen Iiraan, taasoo lagu dilay hoggaamiyihii ugu sarreeyay dalka. Iiraan ayaa ka jawaabtay iyadoo weerarro ku qaadday Israa'iil iyo dalalka xulafada la ah Maraykanka ee Khaliijka.

Maraykanka iyo Israa'iil ayaa hoggaaminayay mucaaradka reer Galbeedka ee barnaamijka nukliyeerka Iiraan, iyagoo ku andacoonaya in dalkaasi uu doonayo inuu sameysto bam nukliyeer ah, arrintaas oo Tehran ay beenisay.