Falanqeyn lagu ogaaday qaabka ugu wanaagsan ee loo joojin karo cabidda sigaarka
Xigashada Sawirka, Getty Images
- Author, Michelle Roberts
- Role, Tifaftiraha caafimaadka dhijitaalka ah
- Published
- Waqtiga akhriska: 4 daqiiqo
Falanqayn cusub ayaa muujinaysa in dadka sigaarka cabba ee doonaya inay joojiyaan ay fursad fiican u haystaan inay ku guuleystaan haddii ay isticmaalaan aaladda elektaroonigga ah ee nicotine-ka leh ee Vape-ta loo yaqaan, marka loo eego balastarrada la isku dhejiyo ama xanjada nicotine-ta ah ee la isticmaalo.
Dib-u-eegistan oo ay sameeyeen koox khubarro caalami ah ayaa sidoo kale lagu sheegay in sigaarka elektaroonigga ahi uu ugu waxtar badnaa barnaamijyada taageerada ah ee lagu caawiyo dadka doonaya inay sigaarka joojiyaan.
Falanqayntu waxay sidoo kale taageertay aragtida ah in sigaarka caadiga ahi caafimaadka uga khatar badan yahay tan elektaroonigga ah.
Kooxda Cochrane ayaa dib u eegtay 80 daraasadood oo waaweyn oo ay ka qaybqaateen ku dhowaad 30,000 oo qof, waxayna ogaadeen in vapes-ka nikotiinka leh ay ka waxtar badan yihiin hababka dhaqanka ee sigaarka lagu joojiyo, sida balastarrada nikotiinka, xanjada nikotiinka iyo barnaamijyada taageerada.
Waxay kordhiyeen heerka guusha joojinta sigaarka qiyaastii 60% — iyadoo tirada dadka ku guulaysta joojinta ay ka kacday qiyaastii 6 qof 100kii qofba ilaa 1 qof 10kii qofba.
Waxay sidoo kale ka waxtar badnaayeen vapes-ka aan nikotiinka lahayn, inkastoo cilmi-baarayaashu ay sheegeen in marka dambe oo loo wareego vapes-ka aan nikotiinka lahayn ay caawin karto qofka inuu si tartiib ah uga baxo ku-tiirsanaanta nikotiinka.
Waxa kale oo suuragal ah inay ka waxtar badan yihiin cytisine, oo ah kiniiniga cusub ee sigaarka lagu joojiyo, kaas oo waaxda caafimaadka UK ee NHS ay billowday inay si ballaaran u bixiso. Si kastaba ha ahaatee, cilmi-baaris dheeraad ah ayaa loo baahan yahay si arrintan loo xaqiijiyo.
Khataraha muddada-dheer weli si cad looma oga
Xigashada Sawirka, Getty Images
Khubarradu waxay sheegeen in vaping-ku, inkastoo aanu gebi ahaanba khatar la'aan ahayn, uu aad uga ammaan badan yahay sigaarka.
Warbixinada qotada dheer iyo wararka BBC Somali oo toos kuugu imanaaya WhatsApp.
Halkaan kaga soo biir
Dhamaadka xayeysiinta
Boqortooyada Midowday (UK), tirada dadka 16 sano jirka ah iyo kuwa ka weyn ee isticmaala vape-ka ama sigaarka elektaroonigga ah ayaa hadda ka badan kuwa sigaarka cabba, sida ay muujinayaan tirokoobyadu. Qiyaastii 5.3 milyan oo qof, ama 10% dadka waaweyn, ayaa sheegay inay sigaar cabbaan, halka ku dhowaad 5.4 milyan ay vape isticmaalaan maalin kasta ama marmar.
Dib-u-eegista caddaymaha ugu dambeeyay iyo kuwa tayada ugu wanaagsan ilaa hadda waxay khusaysaa vapes-ka sharciyeysan, kuwaas oo tayadooda la hubiyo isla markaana waafaqsan xeerarka adag ee badbaadada.
Daraasaddu ma eegin vapes-ka aan sharciyeysneyn, kuwaas oo ay ku jiri karaan maandooriyeyaal sharci-darro ah sida Spice ama THC.
Mid ka mid ah qorayaasha warbixinta, Dr Jamie Hartmann-Boyce, ayaa ka digtay: "Sigaarka elektaroonigga ah ee aan ruqsadda haysan wuxuu noqon karaa mid khatar ah, waxaana ka mid ah dhibaatooyinka jira baytariro aan xasilloonayn iyo kiimikooyin waxyeello leh.
"Qof kasta oo doonaya inuu isticmaalo sigaarka elektaroonigga ah si uu sigaarka u joojiyo waa inuu iibsadaa oo keliya qalab ay tijaabisay oo ay oggolaatay hay'adda sharciyeynta ee dalkiisa."
Dib-u-eegistu ma helin wax caddayn ah oo muujinaysa in isticmaalka sigaarka elektaroonigga ah si sigaarka loo joojiyo uu kordhinayo khatarta waxyeello caafimaad oo halis ah.
Si kastaba ha ahaatee, khataraha caafimaad ee vaping-ka muddada-dheer weli si cad looma oga, NHS-na waxay sheegtay in carruurta iyo dadka aan sigaarka cabbin aysan waligood isticmaalin vape.
Dhakhaatiirtu waxay sheegeen in vaping-ku waxyeello caafimaad u keeni karo carruurta, isla markaana loo baahan yahay in laga dhigo wax "aan iyaga soo jiidanayn".
Hay'adda samafalka ah ee Action on Smoking and Health waxay sheegtay in qiyaastii labo ka mid ah saddexdii qof ee sigaarka muddo dheer cabba ay u dhiman doonaan cudur la xiriira tubaakada.
Sida ay sheegtay Hay'adda Caafimaadka Adduunka (WHO), sigaar-cabistu waa sababta ugu weyn ee cudurrada iyo dhimashada laga hortagi karo, waxaana sannad kasta u dhinta in ka badan 7 milyan oo qof.
Joojinta sigaarku waxay yareynaysaa khatarta cudurro halis ah sida cudurrada wadnaha, kansarka sambabada iyo istaroogga.
Ku dhowaad dhammaan adeegyada maxalliga ah ee NHS ee ka caawiya dadka inay joojiyaan sigaarka waxay bixiyaan vapes ama taageerooyin kale oo lagu caawiyo joojinta sigaarka.
Waxaad internetka ka raadin kartaa adeegga kuu dhow adigoo isticmaalaya koodhka boostada ee deegaankaaga.
