Israa'iil oo galaysa doorasho muhiim ah xilli ay kala qaybsanaan weyn jirto

Saddex sano oo dagaal goboleed ah kadib, kani waa dagaal ay Israa'iil weligeedba ogeyd inuu soo socdo.

Doorashada guud ee Talaadada waxay ka dhacaysaa waddan si weyn u kala qaybsan oo isu diyaariyey loolan adag.

Ra'yi ururintii Jimcihii la daabacay ayaa muujisay in isbahaysiga xukuumadda iyo mucaaradka ugu weyn ay ku dhow yihiin barbar dhac, iyadoo ay jiraan nus milyan qof oo markii ugu horreysay codkooda dhiibanaya iyo qiyaastii 70,000 Israa'iiliyiin ah oo si gaar ah dibadda uga imanaya si ay u codeeyaan.

Sabtidii habeenkii, kumanaan ka mid ah taageerayaasha mucaaradka ayaa isugu soo baxay bartamaha Tel Aviv si ay u dalbadaan isbeddel dowladeed.

"Waan rajo qabnaa," ayuu ii sheegay Omri oo 21 jir ah. "Waxaan rabaa nabad, amni, iyo in la joojiyo musuqmaasuqa lagana saaro kuwa diinta ku xagjirka ah."

Ololahan waxaa xoojiyey xeelado cusub oo ay ku jiraan muuqaallo AI ah oo lagu soo jiidanayo warbaahinta iyo sidoo kale waji cusub.

Gadi Eisenkot, malaha, ma aha qofka aad filan lahayd inuu la tartamo Ra'iisul Wasaaraha ugu muddada dheer Israa'iil, Benjamin Netanyahu, oo caan ku ah muuqaalkiisa soo jiidashada leh, gardarrada, iyo xirfadda warbaahinta.

Waa ku cusub yahay saaxadda siyaasadda, wuxuuna ka soo jeedaa qoys shaqaale ah oo asal ahaan ka soo jeeda Morocco. Eisenkot waa taliyihii hore ee ciidanka, waxaana lagu yaqaanaa dabeecaddiisa deggan iyo ka fogaanshaha buuqa siyaasadeed, ilaa heer ay qaarna ugu yeeraan "siyaasi aan siyaasi u ekeyn".

Hase yeeshee isaga iyo xisbigiisa dhexe ee Yashar ayaa si isdaba joog ah uga sare maray Netanyahu iyo xisbigiisa Likud ra'yi ururintii ugu dambeysay oo la daabacay Jimcihii sida uu dhigayo sharciga doorashada Israa'iil.

Siyaasadda Israa'iil waxay ku dhisan tahay xirfadda dhisidda isbahaysi, ee ma aha in hal xisbi keligii xukunka ku guuleysto, laakiin maadaama natiijada la saadaalinayo ay aad isugu dhowdahay, caannimada sii kordheysa ee Eisenkot ayaa sii kululeysay tartan ay Israa'iiliyiin badan u arkaan mid masiiri u ah mustaqbalka dalka.

Toddobaadkii hore waxaan ku arkay isagoo si aamusnaan ah uga gudbaya kamaradaha hortooda xarun bulsho oo ay leeyihiin Yuhuudda Itoobiyaanka ee magaalada Ramle, isagoo ay ku hareeraysan yihiin ilaalo iyo la-taliyayaal.

Mid ka mid ah dadkii u yimid inuu dhegeysto hadalkiisa wuxuu ahaa David, nin si fiican u labisan oo gashan shaati cusub oo nadiif ah iyo jaakad buluug madow ah, kaasoo sheegay inuu horay ula kulmay Eisenkot.

"Wuxuu ku eegayaa indhaha, uma eka hoggaamiye kor kaa soo eegaya," ayuu David ii sheegay. "Wuxuu leeyahay dhegeysi wanaagsan, waana qof aad u naxariis badan".

Soo jiidashada Eisenkot waxaa badanaa lagu sababeeyaa dabeecaddiisa gaarka ah iyo shakhsiyaddiisa. Isagoo ah nin ciidan ah oo si tartiib ah u hadla, isla markaana wiilkiisa lagu dilay dagaalkii Gaza, wuxuu isu soo bandhigay sidii qof ka yimid "meelaha fog-fog" ee dalka, ee aan ka iman xaafadaha hodanka ah ee magaalooyinka waaweyn ee Israa'iil.

"Doorashadan waxay ku saabsan tahay waxyaabo badan," ayuu Eisenkot u sheegay dadkii isugu yimid xarunta bulshada ee Ramle. "Waxay ku saabsan tahay amniga, dhaqaalaha, waxbarashada... laakiin waxa ugu muhiimsan, waxay ku saabsan tahay aqoonsiga Dowladda Israa'iil, iyo nooca Israa'iil ee aan dooneyno inaan aragno. Dowlad Yuhuud ah, dowlad dimuqraadi ah, dowlad xor ah, oo dulqaad leh isla markaana caddaalad ku dhisan."

Waxa kale oo uu ballan qaaday inuu dhaqan gelin doono go'aannada maxkamadda ee ku saabsan in dhalinyarada Yuhuudda aadka ugu janjeera dhanka diinta ee ultra-Orthodox-ka ah loo qoro adeegga ciidanka qaranka - tallaabo si isku mid ah u soo jiidanaysa codbixiyeyaasha midigta iyo kuwa mucaaradka ah.

Benjamin Netanyahu ayaa kaga jawaabay olole xoogga saaraya amniga Israa'iil, isagoo hal-ku-dheggiisu yahay "Is-dhiibid Maya".

Wuxuu si joogto ah u weeraray mucaaradkiisa isagoo ku tilmaamay kuwo amniga ka jilicsan, isagoo ka faa'iideysanaya cabsida ay qabaan qaar ka mid ah codbixiyeyaasha midigta ah ee ah in xisbiyada mucaaradka Yuhuudda ay isbahaysi la sameysan karaan xisbiyada Carabta ee Israa'iil si ay u helaan aqlabiyad, wuxuuna soo jeediyay in arrintaasi ay dhaawici karto amniga qaranka.

Qiyaastii shan meelood meel dadka Israa'iil waa Carab, kuwaas oo qaar badan oo ka mid ah ay isu aqoonsadaan Falastiiniyiin heysta dhalashada Israa'iil.

Kuwani waa doorashooyinkii ugu horreeyay tan iyo weerarradii 7-dii Oktoobar, markaas oo kooxo hubeysan oo uu hoggaaminayey ururka Xamaas ay jebiyeen xayndaabka xadka Gaza, iyagoo dilay ku dhawaad 1,200 oo qof isla markaana afduubay 251 la hayste ah.

Waxay ahayd fashilkii ugu weynaa ee amniga Israa'iil soo mara, balse saddex sano kadib, ra'iisul wasaaraheedii xilligaas ayaa haddana u tartamaya dib-u-doorasho, isagoo isu soo bandhigaya qofka kaliya ee ammaanka u sugi kara Israa'iil.

"Haddii ciidanku uu ku soo toosi lahaa waqtigii loogu talagalay, masiibadaas ma dhici lahayd," ayuu Shlomi Bashar ii sheegay, oo ka mid ah dhowr taageere oo aad u daacad u ah Netanyahu oo ku cabbayey kafateeriyada hoose ee suuqa Mahane Yehuda ee Qudus. "Wuxuu leeyahay mas'uuliyad gaar ah, laakiin wixii ka dambeeyay 7-dii Oktoobar, wuxuu gebi ahaanba beddelay Bariga Dhexe."

Netanyahu wuxuu si xooggan u adkeynayaa fariinta ah in dagaallada Israa'iil ee Gaza, Lubnaan iyo Iiraan, ee dhacay sannadihii ka dambeeyay weerarradii 7-dii Oktoobar, ay yareeyeen khataraha jiritaanka ku ah dalka.

Ra'iisul wasaaraha ayaa caadiyan ku tiirsanaa saldhig codbixiyeyaal midigta ah oo adag, balse waxaa la saadaalinayaa in doorashadan taageeradiisu ay yara yaraan doonto. Qaar ka mid ah codbixiyeyaasha ayaa laga yaabaa in ay u wareegaan xisbiyada mucaaradka sida kan Eisenkot. Kuwa kale, oo ay ku jiraan qaar ka mid ah taageerayaasha adag ee Likud ee aan la hadalnay, ayaa sheegay in weerarradii 7-dii Oktoobar ay ku riixeen xisbiyo ka sii fog midigta.

Cod bixinta Talaadada waxay ku dhammaan kartaa in aad la isugu dhawaado ama barbardhac, iyadoo aan dowladda iyo mucaaradkuba midna awoodin inuu helo aqlabiyad la'aanta taageerada xisbiyada Carabta, kuwaas oo ra'yi ururintu saadaalinayso inay ku guuleysan karaan kuraas ku filan oo ay go'aan ku gaari karaan. Dhammaan xisbiyada mucaaradka Yuhuudda ee Israa'iil marka laga reebo hal xisbi ayaa ilaa hadda diiday inay la shaqeeyaan mid ka mid ah labada xisbi ee Carabta.

Iyadoo Benjamin Netanyahu uu sii xoojinayo digniino ku saabsan khataro cusub oo ka imanaya Iiraan, codadka mucaaradka oo ka digaya suurtagalnimada in la farageliyo codbixinta, iyo u dhaqdhaqaaqayaasha xuquuqda Israa'iil oo ka digaya koror dheeraad ah oo ku yimaada rabshadaha ay degsiimooyinku ka geystaan Daanta Galbeed ee la haysto, xasillooni darro siyaasadeed oo gudaha ah ayaa ka dhigi karta Israa'iiliyiinta inay wajahaan tijaabo cusub oo dimuqraadiyaddooda ah iyo hanjabaado amni oo cusub labadaba.