این شهر در خط مقدم جنگ سودان است؛ آیا یک کشتار جمعی در پیش است؟

سارا، دانشجوی ۲۷ ساله، در پمپ بنزینی شلوغ در شهر الابیض، در خط مقدم جنگ داخلی سودان، بود که یک پهپاد بدون هشدار قبلی آنجا را هدف قرار داد.

او می‌گوید پمپ بنزین لحظه‌ای با نوری شدید روشن شد و بعد همه‌ چیز در تاریکی فرو رفت. «جلوی چشممان پر از مجروح، خون، خودروهای سوخته و خودروهای متلاشی‌شده بود.»

ما نام واقعی این دانشجو را برای حفظ امنیت او فاش نمی‌کنیم. او در شهری زندگی می‌کند که به تازه‌ترین نقطه بحرانی در جنگ سه‌ ساله میان ارتش و نیروهای شبه‌نظامی پشتیبانی سریع تبدیل شده است.

سارا تلفنی به بی‌بی‌سی می‌گوید که با خوش‌اقبالی از این حمله جان سالم به در برده، اما زخمی شده است.

«وقتی موشک دوم اصابت کرد، بیرون خودرو بودم و ترکش آن به پا و دستم خورد.»

الابیض، مرکز ایالت کردفان شمالی با حدود ۵۰۰ هزار نفر جمعیت، اکنون تحت کنترل ارتش است و یکی از بزرگ‌ترین پایگاه‌های نظامی مرکز سودان در این شهر قرار دارد.

اما ارتش نتوانسته مانع حملات پهپادی شود. به گفته پایگاه داده مکان و رویدادهای درگیری‌های مسلحانه»، در ماه ژوئن ۲۷ حمله پهپادی به این شهر انجام شد که بالاترین رقم ماهانه از آغاز درگیری است.

فولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، می‌گوید در ۱۵ حمله پهپادی میان ۶ تا ۲۸ ژوئن، دست‌کم ۴۵ نفر کشته و ۴۱ نفر زخمی شدند.

او می‌افزاید این شهر ۱۸ ماه است در وضعیتی شبیه محاصره به سر می‌برد. به گفته او، در مسیرهایی که مردم برای فرار از درگیری از آن‌ها می‌گذرند، اعدام‌های خودسرانه، آدم‌ربایی، شکنجه و خشونت جنسی رخ داده است.

آقای ترک هفته گذشته در شورای حقوق بشر سازمان ملل در ژنو گفت: «وضعیت الابیض روشن و هشداردهنده است: فاجعه حقوق بشری دیگری در سودان در حال وقوع است.»

ناتانیل ریموند، مدیر اجرایی آزمایشگاه پژوهش‌های بشردوستانه دانشگاه ییل در آمریکا، به بی‌بی‌سی می‌گوید موقعیت الابیض برای طرف‌های درگیر اهمیت راهبردی دارد، چون این شهر میان غرب سودان که در کنترل نیروهای پشتیبانی سریع است و شرق کشور که عمدتا در دست ارتش قرار دارد، واقع شده است.

او می‌گوید: «کنترل الابیض یعنی کنترل مسیر منتهی به پایتخت، خارطوم، و [شهر دوقلوی آن]، ام‌درمان. به همین دلیل ارتش باید از الابیض دفاع کند.»

یک پزشک در بیمارستانی در این شهر به بی‌بی‌سی می‌گوید کارکنان بیمارستان برای رسیدگی به موج مجروحان تحت فشارند.

او می‌گوید: «تقریبا بعد از هر حمله پهپادی، مجروحان به بیمارستان منتقل می‌شوند. بیشتر آن‌ها از ناحیه دست و پا زخمی شده‌اند و بعضی‌ها هم از ناحیه سر آسیب دیده‌اند.»

یکی از دردناک‌ترین مواردی که این پزشک با آن روبه‌رو شده، نوزادی هفت‌ ماهه بود.

«جراحت آنقدر شدید بود که ناچار شدیم دستش را قطع کنیم، اما متاسفانه زنده نماند.»

«وضعیت وحشتناک است. وقتی از خانه بیرون می‌روید، احساس می‌کنید شاید دیگر برنگردید.» این پزشک در حالی که سعی می‌کرد جلوی گریه‌اش را بگیرد، می‌گوید: «پهپادها واقعا زندگی‌مان را به عذاب تبدیل کرده‌اند. هیچ‌ کس نمی‌داند چگونه و چه زمانی خواهد مرد.»

اگنس کالامار، دبیرکل عفو بین‌الملل، هشدار داده است که الابیض ممکن است با خشونتی مشابه آنچه در الفاشر رخ داد روبه‌رو شود. نیروهای پشتیبانی سریع، الفاشر را پس از ۱۸ ماه محاصره تصرف کرد.

او می‌گوید: «آنچه در الفاشر رخ داد، نه یک استثنا بود و نه فوران لحظه‌ای خشونت، بلکه الگویی تکرارشونده بود.»

سازمان ملل اوایل سال گذشته گفت درگیری در الفاشر «نشانه‌های نسل‌کشی» داشته است. در این خشونت‌ها، بیش از ۶ هزار نفر تنها در سه روز کشته شدند و نیروهای پشتیبانی سریع، که بیشترشان عرب هستند، به کشتار گروه‌های غیرعرب متهم شدند.

نیروهای پشتیبانی سریع بارها این اتهام‌ها را رد کرده است. این گروه شبه‌نظامی در بیانیه‌ای، در پاسخ به هشدارها درباره کشتار احتمالی و قریب‌الوقوع در الابیض، گفت برای حفاظت کامل از ساکنان شهر «با جدیت تلاش خواهد کرد» و کاملا مطابق قوانین بین‌المللی عمل می‌کند.

اما آقای ریموند می‌گوید وضعیت الابیض در حال حاضر از نظر ترکیب و تنش‌های قومی، شبیه شرایطی نیست که خشونت در الفاشر را رقم زد. او می‌افزاید: «فعلا هیچ نشانه‌ای نمی‌بینیم که نیروهای پشتیبانی سریع برنامه‌ای گسترده برای حمله داشته باشد.»

نهاد طیب از اکلد می‌گوید این نیروها عملا شهر را از شمال، غرب و جنوب در محاصره گرفته است، اما ارتش با کمک شبه‌نظامیان متحد خود مواضعش را تقویت کرده تا «همچنان مسیر حیاتی تدارکاتی میان شهر و مناطق شرقی را حفظ کند».

او در گزارشی که ۳۰ ژوئن منتشر شد نوشت: «با اینکه احتمال حمله نیروهای شبه نظامی به شهر بسیار زیاد است، وجود این مسیر حیاتی تدارکاتی و نیروهای تقویتی باعث می‌شود تصرف کامل شهر از سوی آنها بعید باشد.»

سارا می‌گوید حملات پهپادی عمدتا پمپ بنزین‌ها یا تانکرهای سوخت را هدف گرفته‌اند و برخی ساکنان دیگر نیز گفته‌اند کامیون‌های آب و فاضلاب هم ظاهرا به اشتباه، به جای تانکرهای سوخت، هدف قرار گرفته‌اند.

آقای ریموند می‌گوید تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد دست‌کم هشت پمپ بنزین از اواخر ماه مه تا اواخر ژوئن آسیب‌هایی دیده‌اند که به نظر می‌رسد ناشی از بمباران باشد.

در نتیجه، سوخت در شهر کمیاب شده و قیمت‌ها به‌شدت افزایش یافته است.

او می‌افزاید تاسیسات اصلی برق الابیض، محله‌های مسکونی و بازارهای شهر نیز هدف حمله قرار گرفته‌اند، حملاتی که ظاهرا برای فلج کردن زندگی روزمره انجام شده است.

آقای ریموند به بی‌بی‌سی می‌گوید: «بدون سوخت و برق، پمپ‌های آب شهر از کار می‌افتند و غیرنظامیان، از جمله آوارگان داخلی، ناچار می‌شوند آبی بنوشند که ممکن است آلوده باشد و باعث شیوع بیماری‌های مرتبط با آب آلوده شود.»

حدود ۱۰۰ هزار نفر از جمعیت الابیض کسانی هستند که از خشونت در مناطق دیگر گریخته‌اند، به این امید که این شهر امن باشد.

آقای ریموند می‌گوید تنها در یک ماه، حدود ۷۰۰ سازه موقت در اردوگاه‌های آوارگان اطراف الابیض ساخته شده است.

یکی از کسانی که به این شهر آمده، امدادگری است که ما او را احمد می‌نامیم.

او ابتدا از کادوقلی، مرکز کردفان جنوبی، گریخت و سپس از خارطوم. حالا با تشدید حملات پهپادی، نگران است که مجبور شود الابیض را هم ترک کند.

او به بی‌بی‌سی می‌گوید: «مردم مدام در شوک و ترس‌اند. نمی‌توانند بخوابند.»

«بسیاری از ما به دلیل گرما بیرون می‌خوابیم. وقتی پهپادها با آن صدا بالای سرمان می‌چرخند، شب‌ها خوابمان نمی‌برد.»

سارا می‌گوید بسیاری از مردم می‌ترسند از خانه بیرون بروند.

«مردم حالا وقتی از خانه بیرون می‌روند با خانواده‌هایشان خداحافظی می‌کنند، چون نمی‌دانند اصلا برمی‌گردند یا نه.»