درگذشت لیندزی گراهام؛ حامی آمریکایی «بازگرداندن عظمت به ایران»

دی ماه سال گذشته زمانی که معترضان ایرانی به خیابان‌ها آمدند، یک سناتور جمهوری‌خواه با حمایت‌هایش از تظاهرکنندگان مورد توجه قرار گرفت.

لیندزی گراهام، سیاستمدار کهنه‌کار اهل کارولینای جنوبی که نمایندگی این ایالت در مجلس سنا را برعهده داشت، به مهم‌ترین حامی آمریکایی معترضان طرفدار تغییر حکومت در ایران تبدیل شد.

آقای گراهام با حمایت از معترضان ایرانی در رسانه‌ها و شبکه های اجتماعی ، در تجمع‌ هواداران شاهزاده رضا پهلوی سخنرانی می‌کرد و در دیدار با دونالد ترامپ، کلاهی به رئیس‌جمهوری آمریکا هدیه کرده بود که روی نوشته بود:‌ «عظمت را به ایران بر می‌گردانیم.»

بسیاری از سیاستمداران غربی از اعتراض‌های مردم ایران حمایت کردند و حتی دونالد ترامپ در روزهای نخست اعتراض‌ها، از جمهوری اسلامی خواسته بود با گلوله با تظاهرکنندگان برخورد نکند.

اما موضع‌گیری‌های آقای گراهام جایگاه متفاوتی را برای او در بین معترضان تعریف کرد.

به رغم سابقه طولانی لیندزی گراهام در مخالفت با جمهوری اسلامی، هیچ‌گاه مواضع او در رابطه با ایران به اندازه اعتراض‌های دی‌ ۱۴۰۴ مورد توجه قرار نگرفته است.

خبر درگذشت ناگهانی او در سن ۷۱ سالگی یکشنبه منتشر شد.

حتی می‌توان گفت که تاثیرگذاری این مواضع در میان معترضان ایرانی بسیار بیشتر از اثر آن در عرصه سیاست‌گذاری آمریکا بوده است.

او با وعده نزدیک بودن کمک‌‌های آمریکا سعی کرد به معترضان قوت قلب دهد و حمایتش از شاهزاده رضا پهلوی در ابتدا این تصور را به وجود آورد که حمایت از ولیعهد پیشین ایران که نامش بیش از هر زمان دیگری در خیابان‌های ایران به گوش می‌رسید،‌ در دستور کار دولت دونالد ترامپ قرار گرفته است.

میزان تاثیرگذاری لیندزی گراهام در رخدادهای ماه های گذشته در ایران به حدی قابل توجه بوده که مجری خبر تلویزیون دولتی ایران، هنگام اعلام خبر درگذشت او از لفظ «به درک واصل شدن»‌ استفاده کرد و آن را شادباش گفت.

لیندزی گراهام کیست؟

شاید بسیاری از معترضان ایرانی با لیندزی گراهام از قبل آشنایی چندانی نداشتند اما حمایت‌های مستمر و پر و پا قرص او از اعتراض‌های دی‌ماه ۱۴۰۴ باعث شد تا در شبکه‌های اجتماعی به «عمو لیندزی»‌ معروف شود.

سناتور لیندزی گراهام به مدت سی‌و‌یک سال در کنگره آمریکا خدمت کرد.

او در سال ۱۹۹۴ از ایالت کارولینای جنوبی روانه مجلس نمایندگان شد و از سال ۲۰۰۲ به مجلس سنا راه یافت.

سناتور گراهام در این سال‌ها به عنوان یک سیاستمدار محافظه‌کار حامی مداخلات نظامی خارجی آمریکا در عراق و افغانستان، طرفدار اسرائیل و مخالف سرسخت جمهوری اسلامی شناخته می شد.

با راهیابی دونالد ترامپ به کاخ سفید، سناتور گراهام با فاصله گرفتن از نومحافظه‌کاران حزب جمهوری‌خواه به جریان طرفدار دونالد ترامپ موسوم به «آمریکا را به عظمت بر می‌گردانیم: ماگا» پیوست و از حامیان اصلی او در کنگره شد.

حمایت از معترضان ایرانی

در پی اعلام درگذشت لیندزی گراهام، شاهزاده رضا پهلوی با انتشار بیانیه‌ای او را «دوست ثابت‌قدم مردم ایران» نامید.

او نوشت: « سناتور گراهام در زمانی که به شفافیت و قاطعیت اخلاقی نیاز بود،‌ در سمت درست ایستاد و صدای مبارزان راه عدالت بود.»

سناتور لیندزی گراهام همواره رهبران حکومت ایران را «نازی‌های مذهبی»‌ می‌نامید و خواستار براندازی جمهوری اسلامی بود.

او در جریان جنبش سبز ایران در سال ۱۳۸۸ به همراه سناتور جان مک کین و سناتور جو لیبرمن طرحی را به کنگره تقدیم کرد که خواستار کمک به مردم ایران در اشاعه دموکراسی می‌شد.

آقای گراهام همچنین از منتقدان توافق هسته‌ای با ایران، موسوم به برجام بود و سخنرانی‌های مختلفی علیه آن کرد.

با آغاز اعتراض‌های گسترده در ایران در دی ۱۴۰۴ و مقابله حکومت با معترضان سناتور گراهام بارها حمایت خود را از معترضان اعلام کرد.

او در شبکه اجتماعی ایکس و همین طور در مصاحبه با شبکه‌های خبری با حمایت از براندازی جمهوری اسلامی، به معترضان وعده می‌داد که «کمک در راه است.»

او همچنین خواستار افزایش فشار اقتصادی و مداخله نظامی در ایران شد.

سناتور گراهام پانزدهم دی ۱۴۰۴، ۵ ژانویه ۲۰۲۶، عکسی از خود در هواپیمای ایرفورس وان منتشر کرد که نشان می‌داد کلاهی با نوشته «ایران را به عظمت بر می‌گردانیم» به دونالد ترامپ هدیه داده است.

آقای ترامپ در ۲۳ دی، ۱۳ ژانویه در شبکه اجتماعی ایکس خطاب به مردم ایران نوشت که «کمک در راه است.»

فردای آن روز آقای گراهام در دفترش با شاهزاده رضا پهلوی دیدار کرد و ضمن حمایت از معترضان خواستار سرنگونی حکومت جمهوری اسلامی شد.

فروکش کردن اعتراض‌ها که با انتقادهایی از بی‌عملی دولت دونالد ترامپ در برابر کشتار معترضان همراه بود، آقای گراهام را دلسرد نکرد.

او ویدیوی معترضان کشته شده در کهریزک را در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرد و خواستار برخورد با حکومت ایران شد.

آقای گراهام همچنین در بیست وپنجم بهمن، با حضور در تجمع بزرگ حامیان آقای پهلوی در مونیخ، با در دست گرفتن پرچم شیر‌و‌خورشید سخنرانی کرد.

او با انتشار عکس خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «سال ۲۰۲۶ سال انتخاب است. من مردم ایران را در برابر سرکوب‌گر آنها انتخاب کرده‌ام. بر این باورم که کمک در راه است.»

دو هفته بعد که جنگ شروع شد، آقای گراهام نوشت: «پایان بزرگ‌ترین حامی دولتی تروریسم فرا رسیده است. خدا آقای ترامپ، ارتش ما و متحدانمان در اسرائیل را حفظ کند. مردم تحت ستم ایران آزاد شوند.»

او با حمایت از عملیات نظامی آمریکا و اسرائیل، تلاش کرد از فرصت پیش آمده بر اثر حملات تلافی‌جویانه ایران به عربستان سعودی و دیگر کشورهای عرب خلیج فارس برای گسترش پیمان ابراهیم و تشویق ریاض به عادی سازی روابط با اسرائیل بهره ببرد.

اما با این که آقای گراهام جنگ را برای سرنگونی حکومت ایران مهم می‌دانست، از رویکرد دولت دونالد ترامپ برای برقراری آتش‌بس و آغاز گفت‌وگوهای دیپلماتیک حمایت کرد.

او در شبکه ایکس نوشت: «از خواسته آقای ترامپ برای پایان مناقشه با ایران از راه دیپلماسی و مذاکره حمایت می‌کنم.»

آقای گراهام همچنین از دستاوردهای جنگ دفاع کرد و انتقادهای مطرح شده در بعضی رسانه‌ها را توهین به نیروهای مسلح آمریکا دانست.

به رغم محبوبیت ماه‌های اخیر آقای گراهام، سخنان او گاه با واکنش گروهی از ایرانیان، به‌خصوص ایرانی‌های ساکن آمریکا مواجه شده است.

او شش سال پیش در شبکه خبری فاکس در پاسخ به سوالی درباره آزمایش وراثت و بررسی دی‌ان‌ای گفت: «احتمالا ایرانی خواهم بود. خیلی بد است.»

این سخنان که «نژادپرستانه» تعبیر شدند با واکنش گروه‌هایی از ایرانیان همراه بود و آقای گراهام در توضیح گفت که سخنانش شوخی بوده و منظورش حاکمان ایران بوده‌اند و نه مردم این کشور.

در زمان جنگ چهل روزه هم یکی از سخنان آقای گراهام سوال برانگیز شد.

آقای گراهام در مصاحبه با شبکه فاکس گفت: «حقیقتا بر این باورم که سال ۲۰۲۶ سال پایان یک مناقشه ۲۰۰۰ ساله است.»

سخنانی که به گفته بعضی منتقدان به جنگ های اشکانیان و ساسانیان با امپراطوری روم و جدال تمدنی غرب و شرق اشاره دارد در حالی که عمری بسیار بیشتر از تخاصم جمهوری اسلامی و آمریکا در چهل و هفت سال گذشته دارد.

به رغم انتقادها، پس از اعلام درگذشت آقای گراهام برخی از حامیانش که او را «عمو لیندزی» می‌نامیدند، از او به عنوان «یک دوست مردم ایران» تقدیر کرده اند و گروهی دیگر او را نماینده تفکرات جنگ‌طلبانه دانسته‌اند.