Impamvu eshanu zahagaritse ibiganiro hagati ya Amerika na Iran

Ibiganiro byo ku rwego rwo hejuru hagati ya Leta Zunze Ubumwe za Amerika na Irani byabereye i Islamabad muri Pakistan, byarangiye nta bwumvikane bugezweho nyuma y'amasaha 21 y'ibiganiro bikomeye byasaga n'aho bitanga icyizere mu ntangiriro.

Ibi byari bimwe mu biganiro by'ingenzi cyane mu myaka yashize, bigamije kurangiza amakimbirane ari mu Burasirazuba bwo Hagati. Nubwo impande zose zagaragaje ko ibiganiro bishobora gukomeza, kudahuza biragaragara mu buryo bukomeye hagati y'ibi bihugu byombi.

Mbere y'ibiganiro, hari icyizere kinini cyaturutse muri Pakistan n'abafatanyabikorwa mpuzamahanga ko bashobora gutanga igisubizo kirambye. Ariko, imbogamizi zavuzwe haruguru zagaragaye mu biganiro.

Nk'uko bivugwa n'ibitangazamakuru n'abasesenguzi benshi, harimo na Times of India, ibibazo bikurikira byari bimwe mu bintu bikomeye bitavugwaho rumwe, kandi bishobora kuba byaratumye ibiganiro bihagarara:

Libani, ibibazo by'akarere n'indishyi z'intambara

Iran yagerageje kwagura ibiganiro ishyiramo ibibazo by'amakimbirane yo mu karere, harimo Liban n'imitwe myinshi y'intagondwa mu Burasirazuba bwo Hagati nka Hezbollah (Libani), Houthi (Yemen), Hamas (Gaza) n'indi muri Iraq.

Yanavuze ko hakenewe indishyi ku byangijwe n'amakimbirane amaze igihe kinini, ibi bikaba byaragaragaye ko byongera ingorane mu biganiro.

Ku ruhande rwa Amerika, hakomeje kwibandwa ku bibazo by'intwaro za kirimbuzi n'umutekano w'inyanja aho kwibanda kuri gahunda yagutse y'akarere.

Umuhora wa Hormuz

Umuhanda wa Hormuz, ucamo hafi 20% by'ibitoro bijya kugurishwa ku isi, wakomeje kuba agace k'amakimbirane akomeye.

Iran yagiye ishaka uburyo bwo kongera ububasha bwayo ku nzira y'umuhora, harimo no kwishyuza amafaranga ku mato anyuramo.

Leta Zunze Ubumwe za Amerika n'inshuti zayo bakomeje gushimangira akamaro ko kwemeza ubwisanzure bw'ubwikorezi mpuzamahanga mu karere gafite ikibazo cy'ubwikorezi.

Byari igice kinini cy'insanganyamatsiko. Impungenge ku bijyanye n'inyanja ya Hormuz zari zaratangiye kwiyongera mbere y'ibiganiro, ndetse hari impungenge mu bafatanyabikorwa mu by'ubwikorezi mpuzamahanga.

Gahunda y'ingufu za nikleyeri ya Iran

Ikibazo cya nikleyeri gisa nkaho kigikomeje kuba intandaro y'amakimbirane hagati y'impande zombi.

Leta Zunze Ubumwe za Amerika zakomeje gushimangira gusaba ko Iran ishyiraho icyemezo kigaragara ko idakora intwaro za kirimbuzi izivanye mu gutunganya ingufu za nikleyeri.

Raporo zigaragaza ko Washington yashakaga ko hashyirwaho amabwiriza akomeye ku itunganywa rya uranium ndetse no kugenzura ikoranabuhanga rishobora gukoreshwa mu gukora intwaro nk'izo.

Ku ruhande rwayo, Iran yakomeje gushimangira ko ifite uburenganzira bwo gutunganya ingufu za nikleyeri hagamijwe iterambere rya gisivile ubwo yashyiraga umukono ku masezerano yo kudakwirakwiza intwaro.

Iki kibazo cyabaye isoko y'amakimbirane igihe kirekire kandi cyari kimaze kuba imbogamizi na mbere y'uko ibiganiro bitangira.

Imipaka n'imitungo yafashwe

Perezida wa Amerika, Donald Trump, yasinye itegeko risubizaho ibihano kuri Iran, igikorwa cyabereye muri White House tariki 8 Gicurasi 2018.

Kimwe mu bintu byavuzwe ko ari byo bibatandukanya cyane ni ikibazo cy'ibihano by'ubukungu byafatiwe Iran.

Tehran yakomeje gushimangira ko ibyo bihano byakurwaho nka kimwe mu byo bagomba kumvikana.

Hari kandi ubusabe bwo gusubizwa imitungo ya Iran yari ifungiye mu mahanga, harimo n'amafaranga yari ifite mu bihugu bitandukanye.

Ariko, raporo zigaragaza ko Leta Zunze Ubumwe za Amerika zitemera ko bijya mu masezerano, bigaragaza ko hari icyuho hagati y'ibyo impande zombi kuri iki.

Nk'uko abasesenguzi babivuga, iri tandukaniro ryari risanzwe rizwi mbere y'ibiganiro kandi ryakomeje kugaragara mu biganiro.

Ahantu harangwamo kutizerana

Bivugwa ko ibi biganiro birimo kuba mu bihe bikomeye kandi bifitanye amateka maremare yo kutizerana hagati y'impande zombi.

Raporo zigaragaza ko habayeho izamuka n'igabanuka ry'amakimbirane mu gihe cy'imishyikirano, aho buri ruhande rwasaga n'aho rufite aho ruhagaze.

Minisiteri y'ububanyi n'amahanga ya Irani yavuze ko 'ibiganiro byabaye mu mwuka w'urwikekwe'.

Nk'uko abasesenguzi babivuga, uku kutagira icyizere ni kuba hari amakimbirane y'igihe kirekire bituma ibiganiro nk'ibyo bigorana.

Ibi kandi byaragaragaye na mbere yuko ibiganiro bitangira.