ملل متحد: بیش از ۴۰۰ کودک در سه سال گذشته در افغانستان کشته شده‌اند

ملل متحد در گزارش تازه‌ای گفته است که طی سه سال گذشته هزار و ۴۱۵ کودک در افغانستان کشته یا زخمی شده‌اند؛ آماری که در کنار ثبت بیش از چهار هزار مورد نقض جدی حقوق کودکان، تصویری نگران‌کننده از وضعیت آنان در این کشور ترسیم می‌کند.

این سازمان در گزارشی که روز جمعه، ۱۷ میزان، درباره وضعیت کودکان در افغانستان منتشر کرد، گفته است با وجود کاهش شمار موارد ثبت‌شده نقض جدی حقوق کودکان، شرایط زندگی کودکان در این کشور همچنان نگران‌کننده باقی مانده است.

براساس این گزارش، عواملی چون ناامنی، فقر، بی‌جاشدگی، مواد انفجاری برجای‌مانده از جنگ و محدودیت‌های اعمال‌شده بر زنان و دختران، همچنان بر زندگی کودکان سایه افکنده است.

این گزارش که دوره زمانی جنوری ۲۰۲۳ تا دسمبر ۲۰۲۵ را در بر می‌گیرد، از ثبت چهار هزار و ۵۸۲ مورد نقض جدی حقوق کودکان خبر می‌دهد.

هرچند این رقم در مقایسه با دوره سه‌ساله پیش از آن ۳۸ درصد کاهش یافته، اما ملل متحد تأکید کرده است که این کاهش لزوماً به معنای بهبود وضعیت کودکان در افغانستان نیست.

بخش قابل توجهی از این گزارش به تلفات کودکان اختصاص دارد. بر اساس آمار ملل متحد، در فاصله سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵، دست‌کم هزار و ۴۱۵ کودک در افغانستان کشته یا زخمی شده‌اند که از این میان ۴۴۶ کودک جان باخته و ۹۶۹ کودک دیگر زخمی شده‌اند.

در گزارش آمده است که نزدیک به ۸۰ درصد این تلفات ناشی از مواد انفجاری، به‌ویژه مهمات منفجرنشده‌ای بوده که از دهه‌ها جنگ در افغانستان برجا مانده است.

این گزارش همچنین ده‌ها مورد کشته و زخمی شدن کودکان را به حملات و گلوله‌باران نیروهای پاکستانی در مناطق مرزی افغانستان نسبت داده است.

با این حال، تلفات کودکان تنها نگرانی مطرح‌شده در این گزارش نیست. ملل متحد می‌گوید بیشترین موارد ثبت‌شده نقض حقوق کودکان به جلوگیری از دسترسی آن‌ها به کمک‌های بشردوستانه مربوط بوده است. در این دوره، دو هزار و ۲۴۱ مورد از این نوع نقض ثبت شده که نسبت به دوره پیشین ۱۸۹ درصد افزایش را نشان می‌دهد.

به گفته ملل متحد، این در حالی است که میلیون‌ها نفر در افغانستان همچنان به کمک‌های بشردوستانه وابسته‌اند و محدودیت‌ها بر فعالیت نهادهای امدادرسان، دسترسی کودکان به خدمات آموزشی، صحی و حمایتی را دشوارتر کرده است.

گزارش همچنین از افزایش جذب و استفاده از کودکان در صفوف نیروهای نظامی حکومت طالبان خبر می‌دهد.

بر اساس آمار ملل متحد، در سه سال گذشته ۵۵۷ مورد استخدام و استفاده از کودکان ثبت شده که در مقایسه با دوره پیشین ۸۱ درصد افزایش یافته است. تمامی این موارد به حکومت طالبان نسبت داده شده و در گزارش گفته شده که برخی از کودکان جذب‌شده تنها ۱۲ سال سن داشته‌اند.

حمدالله فطرت، معاون سخنگوی حکومت طالبان، روز جمعه در واکنش به گزارش وزارت خارجه امریکا در مورد جذب کودکان در صفوف نیروهای امنیتی، به بی‌بی‌سی گفت که «استخدام افراد زیر سن در صفوف امارت اسلامی جدا ممنوع است».

هبت‌الله آخوندزاده، رهبر طالبان، در اولین سال بازگشت به قدرت دستور داده بود که از استخدام افراد «کم سن در صفوف و پایگاه‌های نظامی» طالبان خودداری شود.

وضعیت آموزش کودکان نیز از نگرانی‌های عمده دیگر است که در این گزارش به آن پرداخته شده است.

ملل متحد از ثبت ۳۳۸ حمله علیه مکاتب و شفاخانه‌ها خبر داده و گفته است که استفاده نظامی از ۶۴ مکتب و یک شفاخانه، دست‌کم ۳۲ هزار و ۵۰۰ کودک را از آموزش محروم کرده است. بیشتر این موارد به حکومت طالبان نسبت داده شده است.

این گزارش به‌ویژه بر وضعیت دختران تأکید دارد. به گفته ملل متحد، ممنوعیت آموزش دختران بالاتر از صنف ششم و محدودیت‌های اعمال‌شده بر زنان، نه تنها حق آموزش میلیون‌ها دختر را سلب کرده، بلکه توانایی نهادهای بشردوستانه برای ارائه خدمات به زنان و کودکان را نیز کاهش داده است.

در بخش دیگری از گزارش آمده است که بیشترین موارد ثبت‌شده نقض حقوق کودکان در جنوب افغانستان رخ داده است.

بیش از سه هزار مورد به حکومت طالبان نسبت داده شده و شماری دیگر نیز به عاملان نامشخص، شاخه خراسان داعش و سایر گروه‌های مسلح نسبت داده شده است.

حکومت طالبان تا کنون به گزارش ملل متحد واکنشی نشان داده است.

ونسا فریزر، نماینده ویژه منشی عمومی ملل متحد در امور کودکان و منازعات مسلحانه، گفته است: «هیچ کودکی نباید از این بترسد که مکتب، جاده یا میدان بازی‌اش به محل مرگ یا آسیب‌دیدگی تبدیل شود.»

او از همه طرف‌ها خواسته است برای حفاظت از کودکان اقدامات عملی روی دست گیرند و از استفاده از سلاح‌های انفجاری در مناطق مسکونی خودداری کنند.

ملل متحد در پایان از جامعه جهانی خواسته است حمایت از برنامه‌های ماین‌پاکی، حفاظت از کودکان و کمک‌های بشردوستانه در افغانستان را افزایش دهد. این سازمان هشدار داده است که پشت هر رقم و آمار، کودکی قرار دارد که زندگی‌اش برای همیشه از جنگ و بحران متأثر شده است.