အောက်တိုဘာ ၃၁ ရက် သတင်းအနှစ်ချုပ် - အဆောက်အဦ၊ ဆိုင်ခန်းနဲ့ မြေငှားရမ်းခ အခွန်တွေကို တိုးမြှင့်ဖို့စီစဉ်

အဆောက်အဦ၊ ဆိုင်ခန်းနဲ့ မြေဌားရမ်းခ အခွန်နှုန်းထားတွေကို တိုးမြှင့်သွားမယ်လို့ လွှတ်တော်မှာ တင်သွင်းတဲ့ဆွေးနွေးချက်တွေကို နေပြည်တော်ရဲ့ ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်ဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါ်သန်းသန်းလင်းက ထောက်ခံတယ်လို့ နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာကနေ ဒီနေ့ အောက်တိုဘာ ၃၁ ရက်မှာ ထုတ်ပြန်လာပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ ဒီလုပ်ငန်းစဉ်ကို ဘယ်အချိန်မှာ စတင်မလဲဆိုတဲ့ ကာလအတိအကျကိုတော့ အတိအကျမသိရသေးပါဘူး။

အခွန်တိုးမယ့်နေရာမှာလည်း အခွန်ခသီးသန့် တိုးကောက်တာမဟုတ်ဘဲ စာချုပ်စာတမ်းတွေကို ပြန်သုံးသပ်ပြီး နှုန်းထားတွေကို ကာလပေါက်ဈေးနဲ့ အညီ တိုးမြှင့်မှာဖြစ်တယ်လို့ သူကဆိုပါတယ်။

ဆိုလိုရင်းကတော့ ကာလပေါက်ဈေးအတိုင်း မြင့်လာတဲ့ နှုန်းထားအလိုက် အခွန်ခကို တိုးပြီးကောက်ခံသွားမယ့်သဘောဖြစ်ပါတယ်။

တံဆိပ်ခေါင်းခွန်၊ ကုန်သွယ်လုပ်ငန်းခွန်နဲ့ ဝင်ငွေခွန်တွေ ဥပဒေနဲ့ တိုးကောက်မယ့်အစီအစဉ်လို့ နေပြည်တော်ရဲ့ ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်ဝန်ကြီးဌာနက ဆိုပါတယ်။

တစ်ဖက်မှာလည်း ဒီလိုအခွန်တိုးကောက်မယ့်အစီအစဉ်ကြောင့် ဆိုင်ခန်း၊ ရုံးခန်းနဲ့ ဂိုဒေါင်ငှားရမ်းခ ကုန်ကျစရိတ်တွေ မြင့်တက်လာမှာဖြစ်ပါတယ်။

ဒီလိုအခြေအနေမှာ ဆိုင်ခန်းငှားရမ်းဖွင့်လှစ်ရတဲ့ အသေးစား အလတ်စား စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေ(SMEs) ပိုပြီး ကျပ်တည်းလာနိုင်တယ်လို့ အလတ်စား ပဲလုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးက ထောက်ပြပါတယ်။

"အခွန်တွေတိုးရင် စားသုံးကြတဲ့ ဝန်ဆောင်မှုရယူကြတဲ့ ပြည်သူတွေဆီမှာလည်း အခြေခံကုန်ဈေးနှုန်းတွေ ထပ်တက်လာမယ်" လို့ သူက ထောက်ပြပါတယ်။

အလားတူ အိမ်ခြံမြေနဲ့ အဆောက်အဦပိုင်ရှင်တွေဟာလည်း အခွန်ပိုဆောင်ရမှာဖြစ်တာကြောင့် ရန်ကုန်နဲ့ မန္တလေးလို မြို့ကြီးတွေက အိမ်းငှားခစရိတ်တွေလည်း ပိုမြင့်တက်လာမယ်လို့ အိမ်ခြံမြေလုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

FATF အမည်ပျက်စာရင်းထဲ မြန်မာကို ဆက်သွင်း

မြန်မာမှာ အွန်လိုင်းငွေလိမ်(ကျားဖြန့်)လုပ်ငန်းတွေ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်ဆက်ဖြစ်နေပြီး တရားမဝင်ငွေကြေးထောက်ပံ့မှုအန္တရာယ်တွေဆက်ရှိနေတာကြောင့် မြန်မာကို အမည်ပျက်စာရင်းထဲ ဆက်သွင်းတယ်လို့ နိုင်ငံတကာငွေကြေးခဝါချမှုတိုက်ဖျက်ရေး စောင့်ကြည့်အဖွဲ့(FATF) က ဆုံးဖြတ်လိုက်ပါတယ်။

ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ ပါရီမြို့မှာ အောက်တိုဘာ ၂၆ ရက်ကနေ ၃၀ ရက်အထိ ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ ၃၇ ကြိမ်မြောက် မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေးကနေ အခုလို ဆုံးဖြတ်ချက်ထွက်လာတာဖြစ်ပါတယ်။

FATF အနေနဲ့ မြန်မာက ငွေကြေးအဖွဲ့အစည်းတွေရဲ့ ငွေပေးငွေယူမှုတွေမှာ ပုံမှန်မဟုတ်တဲ့ အခြေအနေနဲ့ သံသယဖြစ်ဖွယ်အခြေအနေဟုတ်မဟုတ် ဆိုတာတွေကို ဆုံးဖြတ်ဖို့အတွက် စောင့်ကြည့်မှု ပိုတိုးမြှင့်ဖို့ တိုက်တွန်းပါတယ်။

ငွေကြေးဆိုင်ရာ စုံစမ်းထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့ရဲ့ လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုနဲ့ သတင်းဖြန့်ဝေမှုတွေကို တိုးမြှင့်ဖို့နဲ့ ငွေကြေးခဝါချမှုကို စုံစမ်းစစ်ဆေးခြင်းနဲ့ တရားစွဲဆိုတာတွေ လုပ်ဖို့ တိုက်တွန်းထားပါတယ်။

၂၀၂၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီအထိ အခြေအနေတွေ တိုးတက်မှုမရှိရင်‌တော့ တင်းကျပ်ပြင်းထန်တဲ့ တန်ပြန်အရေးယူမှုတွေလုပ်ဖို့အထိ စဉ်းစားချက်ရှိလာမယ်လို့ FATF က သတိပေးပါတယ်။

FATF က မြန်မာကို ၂၀၂၂ အောက်တိုဘာကတည်းက အမည်ပျက်စာရင်းသွင်းခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ ဒီတစ်ကြိမ်နဲ့ပါဆိုရင် မြန်မာနိုင်ငံက ၅ နှစ်ကြာ အမည်ပျက်စာရင်း(Blacklist) သွင်းခံရတဲ့ နိုင်ငံဖြစ်လာမှာပါ။

FATF အနေနဲ့ မြန်မာရဲ့ ငွေကြေးခဝါချမှုနဲ့ အကြမ်းဖက်မှုတွေကို ငွေကြေးထောက်ပံ့မှုတိုက်ဖျက်ရေး(AML/CFT) စည်းမျဉ်းတွေကိုအကြောင်းပြပြီး ပြည်သူတွေရဲ့ တရားဝင်ငွေအလွှဲအပြောင်းတွေနဲ့ လူသားစာနာအကူအညီတွေကို ပိတ်ပင်ကြန့်ကြာစေတာမျိုး ကန့်သတ်တာမျိုးမဖြစ်ရေး ဆက်ပြီးစောင့်ကြည့်သွားမယ်လို့ ပြောပါတယ်။

ဒါ့အပြင် FATF က တခြားနိုင်ငံတွေကိုလည်း မြန်မာနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ငွေကြေးလွှဲပြောင်းမှုတွေမှာ ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ ငွေကြေးပြဿနာတွေကို ထောက်ဆပြီး စိစစ်မှုတွေကို တင်းတင်းကျပ်ကျပ်လုပ်ကြဖို့ တိုက်တွန်းထားပါတယ်။

တရုတ်အပါအဝင် အာရှ-ပစိဖိတ်ဒေသနဲ့ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေဟာ FATF ရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို မဖြစ်မနေလိုက်နာရတာကြောင့် ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့ခံရတဲ့ နိုင်ငံဟာ ဘဏ်လုပ်ငန်းကဏ္ဍမှာ အထီးကျန်ဆန်သွားနိုင်တယ်လို့ အကဲခတ်တွေက ရှုမြင်ကြပါတယ်။

မြန်မာက ပုဂ္ဂလိကဘဏ်တစ်ခုရဲ့ အရာရှိတစ်ဦးကတော့ မြန်မာဟာ ဒီလိုအမည်ပျက်စာရင်း ဆက်သွင်းခံရတာကြောင့် လုပ်ငန်းရှင်တွေရဲ့ နိုင်ငံခြားငွေလွှဲတွေအပေါ်မှာ နိုင်ငံတကာဘဏ်တွေက စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးပြီး စာရွက်စာတမ်းအထောက်အထားတွေလည်း ပိုပြီးလိုအပ်လာနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

"သွင်းကုန်၊ ပို့ကုန်လုပ်ငန်းတွေလည်း ပိုနှောင့်နှေးလာမယ်။ တရားဝင် ဘဏ်စနစ်က ကျဉ်းလာတော့ တရားမဝင်(ဟွန်ဒီ)ဈေးကွက်တွေ ကျယ်ပြန့်လာမယ်" လို့ သူက ထောက်ပြပါတယ်။

အလားတူ ငွေကြေးစီးဆင်းမှုတွေကို ပိုပြီးတင်းကျပ်စောင့်ကြည့်တဲ့ အခြေအနေတွေကြောင့် နိုင်ငံတကာကုမ္ပဏီတွေအနေနဲ့လည်း ငွေအသွင်းအထုတ်လုပ်တဲ့ခက်ခဲမှုတွေနဲ့ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့ခံရနိုင်တဲ့ အန္တရာယ်တွေကြောင်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအသစ်တွေ နိုင်ငံထဲဝင်ရောက်ဖို့ လက်တွန့်သွားစေနိုင်တယ်လို့ သူက ရှင်းပြပါတယ်။

နတ်ရေကန်တိုက်ပွဲမှာ စစ်တပ်ရဲ့ စက်တပ်လေထီးတစ်စင်းကို အေအေပစ်ချ

စစ်တွေအနီးတဝိုက် တိုက်ပွဲဆက်ပြင်းထန်

မကွေးတိုင်း၊ ငဖဲမြို့နယ် အမ်း-ပဒါန်းလမ်းဟောင်း ရခိုင်ရိုးမပေါ်က နတ်ရေကန်ဗျူဟာကုန်းတိုက်ပွဲမှာ စစ်တပ်ရဲ့ စက်တပ်လေထီးတစ်စင်းကို မနေ့ အောက်တိုဘာ ၃၀ ရက်က ပစ်ချခဲ့တယ်လို့ အာရက္ခတပ်တော်(အေအေ)က သတင်းထုတ်ပြန်လာပါတယ်။

အေအေထုတ်ပြန်လာတဲ့ ရုပ်သံဖိုင်အတိုထဲမှာတော့ လူမောင်းနှင်းလာတာမဟုတ်ဘဲ အဝေးထိန်း ထိန်းချုပ်စနစ်နဲ့ မောင်းနှင်လာတဲ့ စက်တပ်လေထီးတစ်စင်းကို တွေ့ရပါတယ်။

ဒီစက်တပ်လေထီးပေါ်မှာ နတ်ရေကန်ဗျူဟာကုန်းကိုပို့မယ့် ခဲယမ်းနဲ့ ရိက္ခာတွေ တင်ဆောင်လာတာလို့ အေအေက ပြောပါတယ်။

နတ်ရေကန် ဗျူဟာကုန်းအနီးမှာလည်း စစ်တပ်နဲ့ အေအေတပ်တွေကြား တိုက်ပွဲပြင်းနေတယ်လို့ ဘီဘီစီရဲ့ မြေပြင်သတင်းရင်းမြစ်က ပြောပါတယ်။

အလားတူ အေအေထိန်းချုပ်ထားတဲ့ တောင်ကုတ်နဲ့ ဆက်သွယ်ထားတဲ့ ပဲခူးအနောက်ခြမ်း၊ ပန်းတောင်မြို့နယ်ထဲမှာလည်း စစ်တပ်စစ်ကြောင်းတွေ ဆက်ရှိနေပြီး အေအေအပါအဝင် ပူးပေါင်းတပ်တွေနဲ့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေတယ်လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

အေအေထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ဂွမြို့နယ်ထဲ လမ်းပေါက်တဲ့ ဧရာဝတီတိုင်း ရေကြည်၊ လေးမျက်နှာဘက်မှာလည်း နှစ်ဘက်တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေပါတယ်။

တစ်ဖက် ရခိုင်ပြည်နယ်ရဲ့ မြို့တော်စစ်တွေတဝိုက်မှာလည်း စစ်တပ်နဲ့ တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေတာ ၂ လကြာရှိပြီလို့ အေအေရဲ့ မနေ့က ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ဖော်ပြပါတယ်။

စစ်တွေ-ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်အစပ်က ဝါဘို၊အမြင့်ကျွန်းရွာတွေဘက်မှာ နှစ်ဘက်တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေပြီး စစ်တပ်ကလည်း တိုက်လေယာဉ်တွေသုံးပြီး လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေတိုးလုပ်နေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

အလားတူ စစ်တွေအခြေစိုက် စစ်တပ်ရဲ့ ရွှေမင်းဂံရေတပ်စခန်းမှာလည်း အေအေက ထိုးစစ်ဆင်နေတာကြောင့် နှစ်ဘက်တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေတယ်လို့ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်က ပြောပါတယ်။ စစ်တွေမြို့တွင်းနဲ့ မြို့ပြင် တကြော ပုဏ္ဏားကျွန်းနဲ့ ဆက်စပ်နေတဲ့ ကားလမ်းမတွေပေါ်မှာ စစ်တပ်က အင်အားတွေဖြန့်ကြက်ပြီး လမ်းပိတ်ထားတယ်လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

"စစ်တွေရော ပုဏ္ဏားကျွန်းက ဒေသခံတွေရော ရှောင်စရာနေရာမရှိလို့ တိုက်ပွဲထဲမှာ ပိတ်မိနေကြတယ်" လို့ သူက ဆက်ပြောပါတယ်။ စစ်တပ်ကလည်း စစ်တွေမြို့နယ်ထဲက တိုက်ပွဲတွေမှာ ထိုးစစ်အရှိန်မလျော့ဘဲ မြို့နယ်တစ်ခုလုံးပြန်ရရေးအတွက် ရှေ့တိုးတိုက်ခိုက်နေတယ်လို့ အေအေက ပြောပါတယ်။

တိုက်ပွဲအတွင်း စစ်တပ်ဘက်က အကျအဆုံးများနေတယ်လို့ အေအေက ထုတ်ပြန်ချက်ထဲမှာ ရေးပါတယ်။ စစ်တပ်ကလည်း အေအေထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ကျောက်တော်နဲ့ ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်ထဲကကို ပြီးခဲ့တဲ့လတွေအတွင်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေလုပ်လို့ လူအစုလိုက်အပြုံလိုက် သေဆုံးတဲ့ဖြစ်စဉ်တွေရှိခဲ့ပါတယ်။

စစ်တပ်က ရခိုင်ပြည်နယ်ကို ၄၉၂၆ စစ်ဆင်ရေးခေါင်းစဉ်နဲ့ မြို့တွေဝင်ပေါက်တွေအပြင် အေအေထိန်းချုပ်ထားတဲ့ မြို့တွေရဲ့ ပတ်ပတ်လည်ကို အင်အားအလုံးအရင်းနဲ့ စစ်ကြောင်းတွေခွဲပြီး စက်တင်ဘာလဆန်းပိုင်းကတည်းက ထိုးစစ်ဆင်နေတာဖြစ်တယ်လို့ စစ်တပ်ထောက်ခံသူတွေက ပြောထားပါတယ်။