Công dân Mỹ vừa được phóng thích 'bị tra tấn trong nhà tù Nga'

Những người Ukraine từng bị giam cùng Stephen Hubbard, tù nhân Mỹ vừa được trả tự do, cho biết họ đã chứng kiến ông này bị quản giáo Nga đánh đập và làm nhục trong suốt thời gian bị giam giữ bốn năm.

ÔngDmytro Khyliuk lần đầu gặp ông Hubbard tại nhà tù Novozybkov ở Bryansk, không xa biên giới Nga với Ukraine, vào tháng 9/2022.

"Chúng tôi nghe kể từ các quản giáo. Họ đến kiểm tra và hỏi: tay người Mỹ ở trong phòng nào? Và sau đó họ dùng những lời lẽ tục tĩu. Họ đe dọa ông ấy, họ chế nhạo ông ấy ngay từ những ngày đầu."

Ông Ihor Shyshko cũng nhớ thời điểm tù nhânHubbard mới đến nhà tù và cho biết quốc tịch Mỹ khiến ông trở thành mục tiêu chú ý của các cán bộ trại giam.

"Họ chế giễu ông ấy, ép ông học tiếng Nga, hát quốc ca Nga và nhắc lại các quy định về lịch sinh hoạt trong tù, những thứ mà ông ấy không thể đọc được," ông Shyshko nói.

Ông Hubbard bị bắt vào tháng 4/2022, khi quân Nga chiếm đóng thành phố Izyum ở phía đông, nơi ông đang sống với người bạn đời người Ukraine.

Ông bị cáo buộc phục vụ trong lực lượng vũ trang Ukraine và bị kết tội trong một phiên tòa ở Moscow trước khi bị tuyên án 6 năm 10 tháng tù.

Ông Shyshko và Khyliuk bị giam giữ cùng với Hubbard trong thời gian ông chờ xét xử.

Ông Shyshko kể rằng mình đã chứng kiến ​​và nghe thấy ông Hubbard bị quản giáo nhà tù đánh đập và tra tấn bằng chích điện từ súng điện.

"Họ đánh ông ấy vào chân, vào lưng, vào tay," ông nói. "Dĩ nhiên, họ không cho ông ấy ăn, không chăm sóc y tế. Họ nhốt ông ấy trong giá lạnh.

"Ông ấy luôn bị đối xử khắc nghiệt hơn, vì ông ấy là người Mỹ. Họ cho rằng ông ấy là lính đánh thuê và nói 'hãy đánh hắn ta'".

Ông Shyshko, một binh sĩ Ukraine bị bắt giữ, nói rằng ông Hubbard đã bị làm nhục và lạm dụng tình dục để mua vui cho nhân viên nhà tù.

Lời kể của hai cựu tù nhân Ukraine này xác nhận những tuyên bố của gia đình Hubbard rằng ông đã bị tra tấn trong tù.

Người đàn ông 74 tuổi này được Điện Kremlin trả tự do sau bốn năm rưỡi, vào ngày đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff gặp ông Vladimir Putin tại St Petersburg để thảo luận về chiến tranh ở Ukraine.

Ông Witkoff ca ngợi Tổng thống Nga là một "người nhân đạo", bất chấp cuộc xâm lược toàn diện đang diễn ra và các cuộc tấn công hàng ngày của Nga được tiến hành trên khắp Ukraine.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông đã yêu cầu ông Putin trả tự do cho ông Hubbard trong một cuộc điện thoại vào tuần trước.

Khyliuk, một nhà báo, bị bắt giữ ngay từ những ngày đầu cuộc xâm lược, khi quân đội Nga tiến về thủ đô Kyiv.

Ông nói rằng mình nhận thấy sức khỏe của ông Hubbard suy giảm trong những tháng đầu họ bị giam ở các buồng giam gần nhau.

Ông kể rằng mình nghe ông Hubbard than phiền và nghe các quản giáo gọi ông Hubbard đến gặp bác sĩ nhà tù thường xuyên hơn.

Ông Khyliuk mô tả những cửa sổ vỡ nát và cái lạnh thấu xương, các tù nhân phải tranh thủ thời gian ra khỏi phòng giam để tụ tập trong nhà vệ sinh để sưởi ấm.

"Điều kiện ở Novozybkov rất khó khăn, tệ hơn cả nhà tù kế bên. Ở đó rất lạnh vào mùa đông, lạnh khủng khiếp," ông nói.

Cả hai người sau đó gặp lại Hubbard, một giáo viên tiếng Anh đã nghỉ hưu, tại nhà tù tiếp theo là Pakino. Ông Shyshko cho biết tình trạng của Hubbard ngày càng xấu đi.

"Đầu gối và bàn chân ông ấy gần như hoại tử hoàn toàn", ông nói.

"Mọi thứ đều tồi tệ. Chúng tôi đều bị ghẻ. Cuộc sống của ông ấy rất, rất khó khăn. Thậm chí tôi còn băng bó cho ông ấy một lần ở trung tâm y tế, vì bác sĩ không muốn làm. Ông ấy không thể tự làm được, và tôi phải giúp. Lúc đó ông ấy rất yếu và hầu như không thể cử động."

Hai người mô tả chế độ giam giữ hà khắc, với khẩu phần ăn ít ỏi gồm cháo, bánh mì và khoai tây. Hằng ngày, tù nhân phải chịu cảnh đánh đập, làm nhục, bị ép chạy hoặc gò vào những tư thế gây đau đớn.

"Có một người huấn luyện chó. Hắn thả chó ra để nó cắn vào mông, khuỷu tay hoặc chân bạn. Sau đó, những vết thương này mưng mủ rất nặng," ông Shyshko kể.

Ông Khyliuk cáo buộc rằng không lâu sau khi họ được chuyển đến Pakino, ông Hubbard đã bị giấu đi nhằm che giấu tình trạng sức khỏe của ông khi một nhóm đại diện Hội Chữ thập đỏ Quốc tế đến thăm.

"Tôi muốn nói rằng một tổ chức nhân đạo quốc tế nhận được rất nhiều tài trợ có thể làm tốt hơn. Họ chỉ thấy những gì người ta cho họ thấy và cảm thấy hài lòng với điều đó," ông nói.

Ủy ban Chữ thập đỏ quốc tế (ICRC) cho biết trong một tuyên bố rằng "trong bất kỳ trường hợp nào mà ICRC được phép tiếp cận, chúng tôi yêu cầu được gặp từng cá nhân và đánh giá điều kiện giam giữ của họ. Chúng tôi tiếp tục thảo luận với các bên tham chiến về vấn đề này."

Ông Khyliuk cho biết ông Hubbard biến mất khỏi nhà tù vào năm 2024 và ông nghĩ rằng ông ấy chắc hẳn đã được thả.

Ông Khyliuk được trao trả về Ukraine vào tháng 8/2025 trong một cuộc trao đổi tù nhân.

Ông ví cách đối xử với tù nhân tại Nga với chế độ dưới thời nhà lãnh đạo Liên Xô Joseph Stalin.

"Nhà tù tại Nga là một cỗ máy tra tấn. Ngay từ giây phút đầu tiên bị bắt, họ đã làm mọi cách để khuất phục và đe dọa bạn. Đây là sự tra tấn dưới mọi hình thức, từ tâm lý đến thể chất. Đánh đập, bỏ đói, giá rét, không được tiếp cận bất kỳ thông tin nào, không có cơ hội giao tiếp ngay cả với những tù nhân khác."

Khyliuk cho biết ông rất vui khi thấy ông Hubbard cuối cùng đã được thả và đang trên đường đến Mỹ.

"Tôi hiểu cảm giác bị giam cầm khủng khiếp như thế nào. Hơn nữa, đó không phải là cuộc chiến của ông ấy. Ông ấy đã ở nhầm chỗ và nhầm thời điểm," ông nói.

Tuy nhiên, ông gọi thời điểm trả tự do cho Hubbard là "màn đánh bóng hình ảnh đáng xấu hổ của Tổng thống Mỹ, người đang mất phiếu trong cuộc bầu cử Quốc hội".

Shyshko nói ông hy vọng một ngày nào đó những kẻ tra tấn họ sẽ phải đối mặt với công lý.

"Cái ác phải bị trừng phạt, và điều đó sẽ xảy ra. Tôi tin vào điều đó."