Nỗ lực ngoại giao của Mỹ mang lại rất ít hy vọng cho một nền hòa bình sớm ở Ukraine

Sau hai ngày ngoại giao tại thủ đô Oslo của Na Uy và thành phố St. Petersburg của Nga, liệu cuộc chiến ở Ukraine đã tiến gần hơn tới hồi kết hay chưa?

Thủ tướng Na Uy mô tả các cuộc đàm phán hôm 20/10 giữa Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Donald Trump là Steve Witkoff cùng các đại diện châu Âu là "tích cực và mang tính xây dựng".

Tại Oslo, ý tưởng về một cuộc gặp ba bên ở cấp lãnh đạo đã được đưa ra. Kỳ vọng lúc đó là chuyến công du Nga của Steve Witkoff sẽ mở đường cho cuộc gặp giữa Tổng thống Vladimir Putin, ông Zelensky và ông Trump nhằm đạt được thỏa thuận chấm dứt giao tranh.

Tuy nhiên, ông Putin cho thấy rất ít thiện chí trong việc ngồi cùng bàn với ông Zelensky, trừ khi chiếc bàn đó được đặt ở Moscow.

Điện Kremlin cho biết có thể sẵn sàng nối lại các cuộc đàm phán ba bên vào tháng tới tại Abu Dhabi, nhưng chỉ ở cấp kỹ thuật.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội X, chính ông Steve Witkoff cũng thừa nhận rằng "vẫn còn nhiều việc quan trọng cần phải làm", dù khẳng định "Tổng thống Trump vẫn cam kết chấm dứt cuộc chiến này...".

Với tôi, phát biểu đáng chú ý nhất trong ngày đến từ Yuri Ushakov, cố vấn chính sách đối ngoại của Tổng thống Vladimir Putin. Ông là một trong những người tham gia các cuộc đàm phán tại St. Petersburg.

Ông Ushakov cho biết ông Steve Witkoff đã thông báo với Tổng thống Putin về những cuộc thảo luận ở Oslo cũng như những gì ông Witkoff coi là "các đề xuất mới từ châu Âu và Kyiv".

Tuy nhiên, vị cố vấn của Điện Kremlin rõ ràng không mấy ấn tượng với những gì được trình bày.

"Xét về việc giải quyết cuộc khủng hoảng Ukraine, các cuộc thảo luận không tạo ra nhiều ý nghĩa," ông Ushakov nhận định.

Sau đó, truyền hình nhà nước Nga đặt câu hỏi cho ông về triển vọng hòa bình.

"Tôi không biết chúng ta đã tiến gần đến đó đến mức nào, nhưng mọi thứ đang đi theo hướng ấy," ông Yuri Ushakov trả lời.

Đó là một phát biểu khá mơ hồ.

Có vẻ như Tổng thống Putin hiện cảm thấy áp lực phải chấm dứt cuộc chiến.

Ông hiểu rằng hệ thống phòng không của Ukraine đang chịu sức ép rất lớn.

Ông cũng biết mùa đông đang đến gần và có thể coi thời tiết giá lạnh là một cơ hội để gia tăng sức ép, buộc Ukraine phải nhượng bộ.

Đồng thời, ông nhận thức rõ rằng trong Nhà Trắng hiện nay là một tổng thống Mỹ đang thể hiện mong muốn xây dựng mối quan hệ lớn hơn, tốt đẹp hơn và mang lại nhiều lợi ích kinh tế hơn với Moscow.

Trong những ngày gần đây, Tổng thống Donald Trump đã tạm dừng một số lệnh trừng phạt nhằm vào Moscow, đồng ý mua dầu diesel của Nga và liên tục đưa ra những lời chỉ trích gay gắt đối với Tổng thống Zelensky.

Điều đó hoàn toàn có lợi cho Nga, khi giúp giảm bớt áp lực đối với nhà lãnh đạo Điện Kremlin.

"Hiện tại, Trump là nhà lãnh đạo duy nhất trong thế giới phương Tây đang thực sự làm điều gì đó vì hòa bình," nghị sĩ Nga kiêm người dẫn chương trình truyền hình Evgeny Popov nói.

"Làm điều gì đó vì hòa bình, nhưng là một nền hòa bình theo các điều kiện của Nga? Đó có phải là điều ông muốn?" tôi hỏi lại.

"Tất nhiên rồi!"

Một cuộc gặp ba bên giữa các ông Putin, Zelensky và Trump có thể chưa diễn ra trong tương lai gần.

Tuy nhiên, bên lề hội nghị APEC tại Trung Quốc vào tháng tới, khả năng diễn ra cuộc gặp giữa Vladimir Putin, Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình là điều không thể loại trừ.

Một số nhà bình luận tại Nga đã gọi kịch bản này là "Yalta mới", gợi nhớ đến Hội nghị Yalta năm 1945, nơi lãnh tụ Xô Viết Joseph Stalin, Thủ tướng Anh Winston Churchill và Tổng thống Mỹ Franklin D. Roosevelt gặp nhau để hoạch định việc tái tổ chức chính trị và lãnh thổ châu Âu sau Thế chiến II.

"Nga, Trung Quốc và Mỹ hiện là ba siêu cường duy nhất trên thế giới," ông Popov nói.

"Chắc chắn sẽ là điều tốt cho toàn thế giới nếu các nhà lãnh đạo của chúng ta gặp nhau tại Trung Quốc."

Sau gần năm năm chiến sự, một cuộc gặp như vậy sẽ đưa Vladimir Putin tới đúng vị thế mà ông mong muốn: ngồi ở bàn đàm phán quyền lực hàng đầu của chính trị toàn cầu.