ABD'de ara seçimlere ilk yorumlar: 'Demokratlar Cumhuriyetçilerin kalelerine girdi'

ABD'de 3 Kasım'da yapılan ara seçimlerde Demokratlar'ın Kongre'nin iki kanadının da kontrolünü de ele geçirmesi "tarihi bir zafer" olarak yorumlanıyor. Bu sonuç, Donald Trump'ın başkanlığının son iki yılının gidişatını önemli derecede etkileyecek.

"Demokratlar, Cumhuriyetçilerin kalelerine girdi" diyen BBC'nin Kuzey Amerika muhabiri Anthony Zurcher, ufukta bir "Demokrat dalga" göründüğünü belirterek, "Şimdi tek soru bu dalganın Cumhuriyetçilerin kalesine nasıl çarpacağı" ifadesini kullandı.

Demokratlar, Senato'daki ilk sürpriz zaferlerini Güney Carolina'da aldı. 1998'den bu yana Cumhuriyetçilerde olan eyalette senato yarışında Demokrat Annie Andrews, kardeşi Senatör Lindsey Graham'ın ölümünün ardından bu göreve atanan Darline Graham'ı yenilgiye uğrattı.

Bir yıl önceki tahminlerde, senato yarışının aşırı çekişmeli geçmesi beklenen iki eyalette de Demokratlar seçimi rahatlıkla kazandı. Bunlardan biri Georgia'da Jon Demokrat Ossoff'un yeniden seçilme yarışı, diğeri ise Kuzey Carolina'da Cumhuriyetçilerin elindeki ve bu seçimde boşalacak Senato koltuğu için yapılan yarıştı. Eski Demokrat Vali Roy Cooper, Cumhuriyetçi Parti'nin içinden gelen Michael Whatley'i geride bırakarak Kuzey Carolina'yı kazandı.

Bu sürprizlerin ardından asıl büyük zaferler ise Teksas ve Kansas'tan geldi.

Kansas en son 1932 yılında Demokrat bir senatör seçmişti.

Teksas'ta da 1990'lardan bu yana ilk kez hem valilik hem de senatörlük seçimini Demokrat adaylar kazandı.

Bu sonuçlarla Demokratlar 100 partili Senato'da son durum itibarıyla kazandıkları 52 sandalyeyle çoğunluğu ele geçirmiş bulunuyor.

Bunun yanında Demokrat Parti Temsilciler Meclisi'nde 2022'de kaybettiği çoğunluğu da yeniden kazandı.

'Ufukta beliren mavi dalga'

BBC'nin Kuzey Amerika muhabiri Anthony Zurcher'in seçim sonuçlarına dair ilk yorumu şöyle:

"Seçmenlerin ruh halinin Başkan Donald Trump'a ve Cumhuriyetçilere genel olarak karşı döndüğü görülse de ABD, kendine özgü coğrafi ve demografik özelliklere sahip geniş bir ülke.

"Doğu eyaletlerinde Demokratlar için iyi geçen bir gece, bunun ülkenin geri kalanında da aynı şekilde gerçekleşeceği anlamına gelmiyor. Ancak Amerika'nın iç kesimlerinden gelen ilk sonuçlar da doğu kıyısındaki eğilimi takip ediyor gibi görünüyor.

"Ufukta bir Demokrat dalgası oluştu. Şimdi tek soru, bu dalganın Cumhuriyetçilerin kalesine ne kadar derinlemesine çarpacağı."

'Birçok Cumhuriyetçi Trump'ı sorumlu tutuyor'

BBC'nin Washington muhabiri Daniel Bush da Cumhuriyetçilerin "ayıltıcı bir gerçekle yüzleştiğini" belirtiyor.

"Cumhuriyetçiler, bu gece art arda gelen kayıpların bilançosunu çıkarırken ayıltıcı bir gerçekle yüzleşiyor. Parti içindeki isimler geceye Temsilciler Meclisi'ni kaybetmeyi bekleyerek girmiş olsa da, birçok kişi Senato'nun sonucunu daha belirsiz görüyordu.

"Ancak şimdi seçim yenilgisinin boyutları netleşirken, birçok Cumhuriyetçi, partinin Kongre'nin her iki kanadındaki kontrolünü de kaybetmesinden Başkan Donald Trump'ı sorumlu tutuyor. Texas'ta uzun yıllardır Cumhuriyetçi Parti'ye yakın bir lobici olan Bill Miller bana, 'Sorumlu olan o. Başka hiç kimse değil. Bu, Başkan Trump'ın tamamen ve bütünüyle reddedilmesidir' dedi."

ABD Başkanı Trump, seçim sonuçlarının belli olmaya başlamasının ardından ilk açıklamasını Truth Social hesabından yapmış ve "Bu seçimde ben aday değildim. Olsaydım EZİCİ FARKLA kazanırdık!" demişti.

Başkanlığının son iki yılını Demokrat Parti kontrolünde bir Kongre ile uzlaşarak geçirmek zorunda kalacak olan Trump, daha sonra yaptığı açıklamadaysa "seçim sonuçlarını kabul etmeye hazır olduğunu" belirterek, "Onlarla [Demokratlar] birlikte çalışmayı bekliyoruz" dedi.

BBC muhabiri Bush'a konuşan Cumhuriyetçiler, Trump'ın düşük onay oranları, popüler olmayan politikaları ve seçmenlerin artan yaşam maliyeti konusundaki kaygılarını sık sık küçümsemesi gibi nedenlerle partiyi aşağı çektiğini söyledi.

Minnesota'da Cumhuriyetçi stratejist Gregg Peppin, "Bu, bir hatanın ardından gelen başka bir hataydı. Açıkça görüldüğü üzere, halk başkanın politikalarını beğenmedi" yorumunu yaptı.

Elon Musk: Uzay lazerlerim bu kez işe yaramadı

Elon Musk, yaptığı harcamayla seçimlere en çok etki etmeye çalışan isimlerden biri olarak öne çıkıyor.

OpenSecrets tarafından federal seçim kampanyası bildirimlerinin incelenmesine göre Musk, Cumhuriyetçi adayları desteklemek için en az 455 milyon dolar harcadı. Bu rakam, ABD siyasi tarihinde görülmüş en büyük harcamalardan biri olarak değerlendiriliyor.

Teksas Senato yarışında Musk, Cumhuriyetçi Ken Paxton'ı desteklemek için 200 milyon dolardan fazla harcama yaptı. Ancak Paxton, Demokrat aday James Talarico'ya yenildi.

Musk, birkaç yıl önce ikametgâhını ve bazı ticari faaliyetlerini Teksas'a taşımıştı.

Talarico, yaptığı zafer konuşmasında destekçilerine şöyle seslendi: "Az önce her milyarder süper bağışçıya, her trilyoner süper bağışçıya ve bu eyalet ile bu ülkedeki bozuk siyasi sistemin her yolsuz savunucusuna bir mesaj gönderdik: Halk karar verir."

Elon Musk ise sahibi olduğu sosyal medya platformu X'te saatler süren sessizliğin ardından şu paylaşımı yaptı:

"Sanırım seçime müdahale eden uzay lazerlerim bu kez işe yaramadı."

Demokratların Kongre'de kontrolü ele geçirmesi ne anlama geliyor?

Demokratların hem Senato'da hem de Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu kazanması, ocak ayı geldiğinde, ülkenin yasalarını geçirmekten sorumlu olan hükümet kolu Kongre'nin kontrolünün yeniden Demokratlara geçeceği anlamına geliyor.

Kongre'nin her iki kanadı da şu anda çoğunluğu elinde bulunduran Trump'ın Cumhuriyetçi Partisi tarafından kontrol ediliyor.

BBC'nin Washington muhabirlerinden Sakshi Venkatraman, "Demokratlar Kongre'nin kontrolünü geri aldığında, yasaları daha kolay geçirebilecek ve başkanın gündemine meydan okuyabilecekler. Ayrıca başkanın yönetimindeki isimler hakkında soruşturmalar başlatma yetkisine de sahip olacaklar" diyor.

ABD'de son sandıklar çarşamba sabahı kapanıyor. Kesin sonuçların birkaç gün içinde açıklanması bekleniyor.