ABD'de ara seçimler: Kongre'nin kontrolü ve Trump'ın son iki yılı oylanıyor

ABD'de seçmenler, Kongre'nin hangi partinin kontrolünde olacağını belirlemek için sandık başında. Doğu eyaletlerinde ilk sandıklar kapanmaya başladı.

Sonuçlar, Başkan Donald Trump'ın görev süresinin kalan iki yılında politikalarını ne ölçüde hayata geçirebileceğini de etkileyecek.

Ara seçimlerde Kongre'nin iki kanadı olan Temsilciler Meclisi ve Senato'nun kontrolü için yarışılıyor. Birçok eyalette valiler ve eyalet meclislerinin üyeleri de seçiliyor.

İlk sonuçların ABD'nin doğusundaki eyaletlerden sabaha karşı gelmeye başlaması bekleniyor.

Sandıkların son kapanacağı yerse Alaska olacak.

Cumhuriyetçiler şu anda hem Beyaz Saray'ı hem de Kongre'nin iki kanadını kontrol ediyor. Kongre'deki çoğunluklarını korumaları, Trump'ın desteklediği yasaların kabul edilmesini kolaylaştıracak.

Demokratlar ise Kongre'de çoğunluğu kazanarak Trump'ın politikaları üzerindeki denetimlerini artırmayı hedefliyor.

Bu, Demokrat seçmenlerin çoğu için partilerinin 2024 başkanlık seçimlerinde aldığı ağır yenilginin ardından federal düzeyde ilk oy kullanma fırsatı.

Kamuoyu yoklamaları ve geçmiş ara seçimlerdeki eğilimler Demokratların lehine bir tabloya işaret ediyor.

Ancak başa baş geçen yarışlar nedeniyle sonuçlar konusunda belirsizlik sürüyor.

Seçmenin gündeminde hayat pahalılığı var

Seçim kampanyasının öne çıkan konularından biri hayat pahalılığı oldu.

Kısmen gümrük vergileri ve İran'la savaş nedeniyle yükselen enerji fiyatları, benzinden günlük alışverişe kadar birçok harcamaya yansıyor.

İran savaşının ekonomik etkileri, çatışmaya verilen desteğin azalmasına yol açtı. Buna karşılık bazı seçmenler, İran'a karşı kararlı adımlar attığı gerekçesiyle Trump'ı destekliyor.

Göç politikaları da seçmenleri bölen konular arasında.

Cumhuriyetçiler, Trump'ın göreve gelmesinden bu yana göçmen sayısının keskin biçimde düştüğünü belirterek sınır denetimlerini sıkılaştırma sözünü tuttuğunu savunuyor.

Bazı seçmenler ise uygulanan sert önlemlerin aşırıya kaçtığını düşünüyor.

Demokrat adayların birçoğu sağlık sigortasının yüksek maliyetini kampanyalarının merkezine yerleştirdi.

Cumhuriyetçiler ise Trump'ın reçeteli ilaç fiyatlarını düşürme çabalarını öne çıkarıyor.

Yeni veri merkezlerinin kurulmasına yönelik tepkiler de bazı bölgelerde farklı siyasi görüşlerden seçmenleri biraraya getiriyor.

Hem Cumhuriyetçi hem de Demokrat seçmenler bu projelere karşı çıkıyor.

ABD ara seçimleri neden önemli? Yedi temel soru

Yaklaşık 60 milyon kişi erken oy kullandı

Florida Üniversitesi Seçim Laboratuvarı'nın verilerine göre, Salı günü Türkiye saatiyle (TSİ) 07.30 itibarıyla 58 milyon 677 bin 62 oy kullanılmıştı.

Bu oyların yaklaşık 31,9 milyonu şahsen erken oy kullanma yoluyla, 26,8 milyonu ise postayla verildi.

ABD'de son yıllarda erken oy kullanma imkânı sunan eyaletlerin sayısı arttı.

Seçim İnovasyonu ve Araştırma Merkezi'ne göre, oy kullanma hakkına sahip seçmenlerin yüzde 97'si bu seçeneğin bulunduğu bölgelerde yaşıyor.

Michigan'da Demokratlar avantajlı görülüyor

Senato'nun kontrolünü belirleyebilecek yarışlardan biri Michigan'da yaşanıyor. Eyalette Demokrat Abdul El-Sayed, Cumhuriyetçi Mike Rogers ile karşı karşıya.

Seçim analiz kuruluşu Cook Political Report, son değerlendirmesinde Michigan'daki yarışı "başa baş" kategorisinden "Demokratlar avantajlı" kategorisine taşıdı.

Demokrat Parti ön seçiminde El-Sayed'in rakibi olan Haley Stevens ise Pazar günü sürpriz bir adımla Cumhuriyetçi Rogers'a desteğini açıklamıştı. Kararı, kendi partisinden tepki çekmişti.

Üç olası sonuç

Seçimlerin ardından genel hatlarıyla üç farklı tablo ortaya çıkabilir.

İlk senaryo: Demokratların büyük bir zafer kazanması.

Geçmişte ara seçimler genellikle Beyaz Saray'da olmayan partinin lehine sonuçlandı.

Trump'a desteğin anketlerde düşük görünmesi, savaşın ekonomik etkileri ve tartışmalı politikalar da Demokratlara avantaj sağlayabilir.

Bu durumda Demokratlar, Temsilciler Meclisi'nde çoğunluk için gereken 218 sandalyenin çok üzerine çıkabilir.

Senato'yu kazanabilmeleri içinse muhafazakâr eyaletlerdeki bazı yarışlar dahil, başa baş mücadelelerin tamamını ya da büyük bölümünü kazanmaları gerekiyor.

İkinci senaryo: Demokratların sınırlı kazanımlar elde etmesi.

Parti, Temsilciler Meclisi'nde dar bir çoğunluk sağlarken Senato'da Cumhuriyetçilerin elindeki yalnızca bir ya da iki sandalyeyi kazanabilir.

Böylece Kongre'nin iki kanadı farklı partilerin kontrolünde kalabilir. Bu tablo, yasaların çıkarılmasını zorlaştırarak siyasi tıkanıklığa yol açabilir.

Üçüncü senaryo: Cumhuriyetçilerin her iki kanattaki çoğunluklarını koruması.

Bunun için başa baş yarışların çoğunun Cumhuriyetçiler lehine sonuçlanması gerekiyor.

Böyle bir sonuç, Trump'ın seçmenden yeniden destek aldığını savunmasını ve Kongre'nin desteğiyle iç ve dış politika hedeflerini sürdürmesini sağlayabilir.

ABD ara seçimleri ve üç senaryo

Sonuçlar ne zaman belli olacak?

İlk sonuçların Çarşamba günü TSİ 02.00'den itibaren gelmesi bekleniyor.

Ancak bunlar, bir partinin kazanmasına kesin gözüyle bakılan bölgelerden geleceği için genel tabloya ilişkin sınırlı bilgi verecek.

Senato yarışının yakın geçtiği Ohio'da sandıklar TSİ 03.30'da, Maine'de ise 04.00'te kapanacak. Bu eyaletlerden gelecek sonuçlar, seçmenlerin eğilimine dair ilk önemli işaretleri verebilir.

ABD'de medya kuruluşları, oy sayımı sürerken istatistiksel modellerle bazı yarışların kazananlarını ilan edebilir. Ancak farkın çok az olduğu yerlerde bu değerlendirmeler zaman alabilir.

Kongre'nin kontrolünün ne zaman belli olacağı, belirleyici yarışların ne kadar yakın geçtiğine bağlı.

2022 ara seçimlerinin ertesi gününde de Kongre'nin kontrolü için mücadele hâlâ sürüyordu.

Eyaletlerde de önemli oylamalar var

Seçmenler yalnızca Kongre'nin yapısını belirlemiyor.

2028 başkanlık seçimlerinde kritik rol oynayabilecek birçok eyalette valiliklerin ve eyalet meclislerinin kontrolü de oylanıyor.

Beş eyalette trans haklarıyla ilgili konular, bazı eyaletlerde ise kürtaja ilişkin düzenlemeler halkoyuna sunuluyor.

California'da seçmenler, milyarderlerin servetlerine yönelik tartışmalı yeni bir vergi önerisini değerlendiriyor.