ቀይሕ ባሕሪ ኣብ ስግኣት፡ ሑቲ ኣብ ባብ ኤል-መንደብ ዘለዎም ቍጽጽር የዕብዩ

ዕጡቓት ሑቲ የመን ኣብ ምዕራባዊ ገማግም ቀይሕ ባሕሪ ዓቢ ገስጋስ ከም ዘመዝገቡ ብምግላጽ፡ ኣብቲ ኣገዳሲ ኣህጉራዊ መስመር መጓዓዝያ መራኽብ ዘለዎም ቍጽጽር የሐይሉ ኣለዉ።

ካብ ኣህጉራዊ ኣፍልጦ ዘለዎ መንግስቲ የመን ዝዀነ ምንጪ ንቢቢሲ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ እቲ ብኢራን ዝድገፍ ጕጅለ ኣብ ኣፍደገ ወሽመጥ ባብ ኤል-መንደብ እትርከብ ደሴት ፐሪም ከም ዝተቘጻጸረ ገሊጹ።

ወተሃደራዊ ምንጭታት ከም ዝሓበርዎ፡ እዚ ዝኸውን ዘሎ ሑቲ ነታ ብስዑዲ ዓረብ ዝድገፉ ሓይልታት መንግስቲ ተታሒዛ ዝነበረት ስትራተጅያዊት ወደባዊት ከተማ ሞኻ ካብ ዝቈጻጸሩዋ ሓደ መዓልቲ ጸኒሑ እዩ።

ሓደ ወተሃደራዊ ብዓል-መዚ የመን ንኤይ-ኤፍ-ፒ ከም ዝሓበሮ፡ ሑቲ ኣብዚ እዋን'ዚ ንምሉእ ገማግም ባሕሪ ተቘጻጺሮምዎ ይርከቡ።

ሑቲ ኣቐዲሞም ንኣህጉራዊ መጓዓዝያ መራኽብ ዝዀነ ስግኣት ከም ዘይፈጥሩ እኳ እንተ ገለጹ፡ ንመራኽብ ስዑዲ ዓረብ ዒላማ ናይ ምግባር መጠንቀቕታኦም ግን ደጊሞም ኣስሚሮምሉ ኣለዉ።

ምኒስትሪ ጸዓት ስዑዲ ዓረብ ብዓርቢ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ እቲ ንምብራቕን ምዕራብን ዘራኽብ መስመር ሻምብቆ ነዳዲ እታ ሃገር፡ ሓሙስ ንግሆ ኣብ ዞባታት ሪያድን መዲናን "ተደጋጋሚ መጥቃዕትታት ምስ ተገብረሉ"፡ ከም "መከላኸሊ ስጕምቲ" ተዓጽዩ ከም ዘሎ ኣፍሊጡ።

እቲ ምኒስትሪ፡ "እቲ መጥቃዕትታት ቍጽሮም ንዘይተፈልጠ ሰባት ኣቘሲሉ እዩ፡" ኢሉ።

ሰበ-ስልጣን ስዑዲ ዓረብ፡ መጻብቦ ሆርሙዝ ብምሕላፍ ነዳዲ ንምጕዓዝ፡ ነቲ መስመር ሻምብቆ ብዓቢ ደረጃ ክጥቀምሉ ጸኒሖም እዮም።

ምስቲ ጉዳይ ሌላ ዘለዎም ክልተ ምንጭታት ኣብ ሰሜን ኣመሪካ መሻርኽቲ ቢቢሲ ንዝዀነ ሲቢኤስ ኒውስ ከም ዝገለጽዎ፡ ወራሲ ዓራት ስዑዲ ዓረብን መራሒ እታ ሃገርን ዝዀነ ልኡል መሓመድ ቢን ሳልማን፡ ኣብዚ ሑቲ ቅልጡፍ ምግስጋስ ዘርእይሉ ዘለዉ እዋን፡ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ኣንጻር ሑቲ ወተሃደራዊ ስጕምቲ ንኽወስድ ብቐጥታ ጸቕጢ ገይርሉ ነይሩ እዩ።

እቶም ምንጭታት ወሲኾም ከም ዝሓበርዎ፡ ትራምፕ ክሳብ ሕጂ ንሰራዊት ኣመሪካ ብቐጥታ ኣብቲ ውግእ ካብ ምእታው ተቘጢቡ ዘሎ ኰይኑ፡ ኣብ ክንድኡ ብስለላን ዒላማታት ብምልላይን ሓገዝ ንምሃብ ኣተስፍዩ ኣሎ።

ሓደ ላዕለዋይ ብዓል-መዚ ምምሕዳር ትራምፕ ድሒሩ ንቢቢሲ ኣብ ዝሃቦ ቃል፡ "ብዛዕባ ዞባዊ ምርጋእ ምስ ስዑዲ ዓረብን ምስ መንግስቲ ሪፓብሊክ የመንን ኣብ ቀጻሊ ዘተ ንርከብ፡" ኢሉ።

ብዓርቢ፡ ደገፍቲ መንግስቲ የመን ዝዀኑ ሓይልታት ካብ ፐሪም (ማዩን ተባሂላ እውን እትፍለጥ) ደሴት ኣንሳሒቦም እዮም።

መሰኻኽር ዓይንን ማዕከናት ዜናን፡ ዕጡቓት ሑቲ ናብታ ደሴት ከም ዝኣተዉ ጸብጺቦም ኣለዉ።

ሑቲ ድሒሮም ኣብ ዘውጽእዎ መግለጺ፡ ነቶም ብስዑዲ ዝድገፉ ሓይልታት ንምጽራግ ዘካየድዎ ወተሃደራዊ ስርሒት "ዕዉት" ምንባሩ ብምግላጽ፡ "ካብ ናይ ስዑዲ መራኽብ ወጻኢ፡ ንዅለን ትካላት መጓዓዝያ ባሕሪ ውሑስ እዩ፡" ኢሎም።

ወተሃደራዊ ወሃቢ-ቓል ሑቲ ያሕያ ሳሪዕ፡ እቲ "ሰፊሕ" ወተሃደራዊ ስርሒት ስዑዲ ዓረብ ኣብ ልዕሊ "ክቡር ህዝብና" ብዝፈጸመቶ "ግሁድ ተጻብኦ" ምኽንያት ብ3 መስከረም ከም ዝተበገሰ ገሊጹ።

ሳሪዕ ወሲኹ፡ ሑቲ ንሓይልታት "ጸላኢት ስዑዲ" ኣብ ዞባታት ታዒዝን ሑደይዳን ካብ ዝርከቡ ሽዱሽተ ኣውራጃታት ከም ዘባረሩ ብምግላጽ፡ ኣማኢት ወተሃደራት ከም ዝተቐትሉ፡ ከም ዝቘሰሉ ወይ ከም ዝተማረኹ ጠቒሱ።

ይዅን'ምበር፡ እቲ መግለጺ ሑቲ ብዛዕባ ደሴት ፐሪም ዝጠቐሶ ነገር የሎን።

ስዑዲ ዓረብ ብዛዕባ'ዚ ናይ መወዳእታ ምዕባለታት ብወግዒ ዝዀነ ርእይቶ ኣይሃበትን።

ደሴት ፐሪም ኣብቲ ኣዝዩ ጸቢብ ክፋል ወሽመጥ ባብ ኤል-መንደብ እያ ትርከብ። እዚ ወሽመጥ'ዚ ድማ ድሕሪ'ቲ ኣብ መንጎ ኣመሪካን ኢራንን ብዝተላዕለ ግጭት ካልእ ኣገዳሲ መትረብ ዝዀነ መጻብቦ ሆርሙዝ ብግብሪ ምዕጻዉ ስዒቡ፡ ኣገዳስነቱ እናወሰኸ ዝመጽአ እዩ።

ስዑዲ ዓረብ ናብ ኣብ እስያ ዝርከቡ ዓማዊላ ነዳዲ ንምስዳድ ኣብ ቀይሕ ባሕርን ኣብ ወሽመጥ ባብ ኤል-መንደብን ክትምርኰስ ጸኒሓ እያ።

ምብራኽ እዚ ኣብ መንጎ ሑቲ፡ መንግስቲ የመንን ስዑዲ ዓረብን ዘሎ ግጭት፡ ንዋጋ ነዳዲ ብዓቢዩ ክንህር ኣበርክቶ ገይሩ ኣሎ።

ሑቲ ቅድሚ ሓደ ሰሙን ኣብ ደቡባዊ ምዕራብ እታ ሃገር መጥቃዕቲ ካብ ዝጅምሩ ንደሓር፡ ብኣማኢት ዝቘጸሩ ሰባት ከም ዝተቐትሉን ኣሽሓት ድማ ካብ መረበቶም ከም እተመዛበሉን ተገሊጹ ኣሎ።

ብስዑዲ ዝምራሕ ኪዳን'ውን ንሓይልታት መንግስቲ ንምድጋፍ ኣብ ትሕቲ ቍጽጽር ሑቲ ኣብ ዝርከቡ ምዕራባዊ ከባቢታት የመን ደብዳብ ነፈርቲ ዘካየደ ኰይኑ፡ ሑቲ ብወገኖም ናብ ደቡባዊ ከተማታትን ትካላት ነዳዲን ስዑዲ ዓረብ ሚሳይላትን ድሮናትን ተኲሶም እዮም።

እቲ ውግእ ካብ ዝጋደድ ንደሓር፡ ብመሰረት ጸብጻብ ኣህጉራዊ ውድብ ስደተኛታት (IOM)፡ ኣብ የመን እንተ ወሓደ 46,000 ሰባት ተመዛቢሎም ኣለዉ።

ብዓርቢ እቲ ውድብ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ እዚ ቍጽሪ'ዚ፡ "ብዘሰክፍ ደረጃ ብሰዓታት እናወሰኸ ይኸይድ ከም ዘሎ፡" ገሊጹ።

ዋና ዳይረክተር ኣህጉራዊ ውድብ ስደተኛታት ኤሚ ፖፕ፡ "ስድራቤታት ኣብዚ ግጭት'ዚ ዝዀነ ነገር ከይተረፎም ንኻልኣይ ወይ ሳልሳይ ግዜ ክሃድሙ ይግደዱ ኣለዉ፡" ኢላ።

ሑቲ ኣብ 2015 ነቲ ኣህጉራዊ ኣፍልጦ ዝነበሮ መንግስቲ ካብ ስልጣን ምስ ኣልገስዎ፡ እዚ ድማ ስዑዲ ዓረብ ኣብቲ ኲናት ሓድሕድ ወተሃደራዊ ጣልቃ ንክትኣቱ መበገሲ ኰይኑ ነይሩ።

እቲ ጕጅለ ኣብዚ እዋን'ዚ ርእሰ-ከተማ ሰንዓ ዝጠቓለለ ንዓቢ ክፋል የመን ይቈጻጸር ኣሎ። ንልዕሊ ኣርባዕተ ዓመታት ብዓቢዩ ተኸቢሩ ዝጸንሐ ስምምዕ ደው ምባል ተዅሲ ድማ ኣብ ሓምለ ፈሪሱ።