Ndege za kivita za Marekani zaonekana karibu na Cuba, vita vinanukia?

Marekani imeongeza uwepo wake wa kijeshi karibu na Cuba baada ya ndege zake za kijeshi za upelelezi pamoja na droni za kisasa kuonekana zikifanya operesheni katika eneo la Caribbean, hatua inayotafsiriwa na wachambuzi wa usalama kama ujumbe wa wazi kwa serikali ya Havana, Cuba huku mvutano kati ya mataifa hayo mawili ukiendelea kupanda.

Kwa mujibu wa uchambuzi wa taarifa za safari za ndege kutoka tovuti ya ufuatiliaji wa ndege ya Flightradar24 uliofanywa na BBC Verify, angalau ndege tano za kijeshi za Marekani aina ya P-8A Poseidon pamoja na ndege zisizo na rubani (droni) tatu za MQ-4C Triton zimefanya doria karibu na Cuba tangu Mei 11 mwaka huu. Baadhi ya ndege hizo zilifika umbali wa takribani kilomita 80 kutoka pwani ya kusini ya Cuba.

Wataalamu wa masuala ya kijeshi wanaamini kuwa Marekani iliacha kwa makusudi vifaa vya kutangaza taarifa za safari za ndege hizo vikiwa wazi ili dunia iweze kuona operesheni hizo.

Mtaalamu wa droni kutoka Uingereza, Dk. Steve Wright, alisema hatua hiyo inaonekana kuwa sehemu ya mkakati wa Washington wa kuonyesha nguvu na kuipa Cuba pamoja na washirika wake ujumbe kuwa Marekani inaifuatilia kwa karibu.

"Inaonekana ni ujumbe wa wazi kabisa kwamba Marekani iko macho na inaendelea kuongeza presha dhidi ya Cuba," alisema Wright.

Hata hivyo, taarifa za ufuatiliaji wa ndege haziwezi kuonyesha kila shughuli ya kijeshi inayofanyika karibu na Cuba kwa sababu mara nyingi ndege za kijeshi huzima vifaa vyao vya kutuma taarifa za eneo zilipo wakati wa operesheni nyeti.

Kuongezeka kwa operesheni hizo kunakuja wakati uhusiano kati ya Marekani na Cuba ukiendelea kuzorota katika miezi ya hivi karibuni, hasa baada ya Washington kuweka kile kinachoelezwa kama "vizuizi vya mafuta" dhidi ya taifa hilo la kikomunisti.

Hatua hizo zimeifanya Cuba kukabiliwa na mgogoro mkubwa wa nishati uliosababisha kukatika kwa umeme mara kwa mara katika maeneo mbalimbali ya nchi hiyo pamoja na kuibuka kwa maandamano ya wananchi waliokerwa na hali ngumu ya maisha.

Wakati huo huo, taarifa zilizochapishwa na chombo cha habari cha Axios zilidai kuwa Cuba imepata droni zenye uwezo wa kushambulia bara la Amerika, madai yaliyozidisha taharuki kuhusu usalama wa eneo hilo.

Serikali ya Cuba ilikanusha madai hayo vikali. Waziri wa Mambo ya Nje wa Cuba alisema taifa hilo "halitishi wala kutafuta vita" na akaishutumu Marekani kwa kujaribu kutengeneza mazingira ya kuhalalisha hatua za kijeshi dhidi ya Havana.

Baada ya madai hayo, Waziri wa Mambo ya Nje wa Marekani, Marco Rubio, alitoa ujumbe maalum kwa wananchi wa Cuba kwa lugha ya Kihispania katika maadhimisho ya siku ya uhuru wa taifa hilo.

Rubio alisema matatizo makubwa yanayoikabili Cuba yamesababishwa na viongozi wa kikomunisti wa nchi hiyo na si hatua za Marekani kama ambavyo serikali ya Havana imekuwa ikidai kwa miaka mingi.

Wachambuzi wa usalama wanaamini kuwa ndege hizo za Marekani zinafanya operesheni maalum za kufuatilia meli zinazoweza kupeleka mafuta Cuba kutoka mataifa washirika kama Venezuela.

Kanali mstaafu wa Jeshi la Wanamaji la Marekani na mshauri mwandamizi wa taasisi ya CSIS, Mark Cancian, alisema njia zinazotumiwa na ndege hizo zinaonyesha wazi kuwa Marekani inalenga kufuatilia meli zinazoingia Cuba kutoka kusini na kaskazini mwa Caribbean.

"Hakuna ndege inayoingia ndani ya anga ya Cuba, hivyo hii si ishara ya maandalizi ya uvamizi wa moja kwa moja," alisema Cancian.

Hata hivyo, Cancian alisema operesheni hizo si za kawaida kutokana na idadi ndogo ya ndege aina ya P-8 Poseidon na droni za MQ-4C Triton ambazo Marekani inazo.

BBC Verify pia ilichunguza shughuli za kijeshi za Marekani karibu na Cuba kati ya Februari 1 hadi 7 mwaka huu na kubaini kuwa kipindi hicho kulikuwa na ndege moja pekee ya P-8 iliyokuwa karibu na Cuba na hakukuwa na droni za MQ-4C Triton katika eneo hilo.

Badala yake, ndege ya kijasusi ya Marekani aina ya RC-135V Rivet Joint ndiyo iliyofanya safari mbili karibu na Cuba katika kipindi hicho.

Kwa mujibu wa kampuni ya uchambuzi wa intelijensia ya kijeshi ya Janes, kumekuwa na ongezeko kubwa la operesheni za Marekani za ujasusi, ufuatiliaji na uchunguzi katika eneo la Caribbean tangu mwezi Februari.

Wachambuzi hao walisema ukweli kwamba ndege hizo zinaonekana wazi kupitia mifumo ya wazi ya kufuatilia ndege unaonyesha kuwa Marekani inataka kuzuia juhudi zozote za kuvunja vizuizi vya mafuta dhidi ya Cuba huku ikiendelea kuongeza presha kwa serikali ya Havana.

Katika miezi ya hivi karibuni, Rais wa Marekani Donald Trump pia ameongeza mashinikizo dhidi ya Cuba huku akitaka taifa hilo "kufanya makubaliano" na kuonya kuhusu uwezekano wa hatua kali zaidi dhidi ya utawala wa kikomunisti wa Havana.

Kauli hizo zimezua hofu mpya kuhusu mustakabali wa uhusiano kati ya Marekani na Cuba, huku wachambuzi wakionya kuwa mvutano unaoendelea katika eneo la Caribbean unaweza kusababisha vita katika ukanda huo.

Imetumika AI kusaidia kutafsiri makala hii, ambayo awali yaliandikwa kwa Kiingereza na kifaransa. Mwandishi wa BBC alikagua tafsiri kwa usahihi kabla ya kuchapishwa.