Waxaad eegaysaa nooca qoraalka kaliya ee boggan oo isticmaala xog yar. Eeg nooca ugu weyn ee boggan oo ay ku jiraan dhammaan sawirada iyo muuqaallada.
Itoobiya iyo Eritrea oo ciidamo ku daabulaya xuduudda, waxaa-na sii kordhay cabsida laga qabo inuu dagaal ka dhex qarxo labada dal
Itoobiya iyo Eritrea ayaa ciidamo ku daabulay xuduudda ay wadaagaan, sida ay sheegeen hay'adaha la socda colaadaha iyo dad xiriir la leh kooxaha hubeysan ee gobolka Tigray. Tallaabadan ayaa sare u qaaday cabsi laga qabo in dagaal cusub uu dhex maro labada dal.
Wakaaladda wararka ee Reuters ayaa sheegtay in wararka ku saabsan iska horimaadyo dhex maray ciidamada Itoobiya iyo Eritrea ay sii kordhiyeen walaaca laga qabo inuu dagaal qarxo.
Sida ay sheegeen hay'adda dabagalka colaadaha ee ACLED, Ururka International Crisis Group iyo ilo xiriir la leh kooxaha hubeysan ee Tigray, ciidamada labada dhinac ee la geeyay xuduudda ayaa isku jira masaafo ay gaari karaan hubka culus ee labada ciidan.
Reuters ayaa sheegtay inaysan si madax-bannaan u xaqiijin karin wararka sheegaya in iska horimaadyo dhex mareen ciidamada Itoobiya iyo Eritrea ee ku sugan xuduudda.
Si kastaba ha ahaatee, ACLED iyo qof xiriir la leh kooxaha mucaaradka ayaa sheegay in iska horimaadyo ay dhaceen maalmihii u dambeeyay.
Waxaa la sheegay in tani ay tahay markii ugu horreysay muddo bil gudaheed ah oo rasaas la isweydaarsado.
Dhanka kale, qof xiriir la leh kooxaha hubeysan ee Tigray ee taageera dowladda Itoobiya ayaa beeniyay wararka sheegaya in iska horimaadyo dhaceen.
Reuters ayaa isku dayday inay faallo ka hesho wasiirka Warfaafinta Eritrea, Yamane Gabremesqal, balse wax jawaab ah kama uusan bixin arrinta ku saabsan ciidamo la geeyay xuduudda iyo wararka iska horimaadyada.
Afhayeenno u hadlay dowladda Itoobiya ayaan ka jawaabin codsi ay wakaaladda wararka ee Reuters u dirtay si ay faallo uga bixiyaan arrintan.
Tan iyo markii bishii Febraayo ee sannadkan uu bilowday dagaalka u dhexeeya dowladda federaalka Itoobiya iyo fallaagada Tigray, diblomaasiyiin iyo aqoonyahanno ayaa ka digayay suurtagalnimada in colaad cusub ay dhex marto Itoobiya iyo Eritrea.
Cabsi laga qabo in dagaalku ku fido Koonfurta Afrika.
Ciidamada Eritrea ayaa horraantii bishii Oktoobar ka tallaabay xuduudda, iyaga oo galay gobolka Tigray si ay u taageeraan fallaagada, sida ay sheegeen dad goob-joogayaal ah iyo dowladda Itoobiya.
Hay'adda dabagalka colaadaha ee ACLED ayaa xilligaas sheegtay in ay heshay warar muujinaya in milatariga Itoobiya uu diyaarado aan duuliye lahayn ku weeraray askar Eritrean ah. Dowladda Itoobiya kama aysan hadlin weerarkaasi.
Eritrea ayaa beenisay inay ku soo xadgudubtay xuduudda Itoobiya, waxayna ku eedeysay dowladda Addis Ababa inay raadineyso marmarsiinyo ay ku weerarto dalka deriska la ah ee dhul ahaan yar.
Eritrea ayaa muddo dheer ka tirsanaan jirtay Itoobiya, ka hor intii aysan xornimada qaadan sannadkii 1993-kii.
Labada dal waxaa hadda kala qaybiya xuduud dhererkeedu ka badan yahay 1,000 kiiloomitir.
Dagaalka ka socda Tigray ayaa sare u qaaday cabsi laga qabo in colaadda ay ku faafto dalal kale oo ku yaalla gobolka Geeska Afrika.
Dowladda Itoobiya ayaa Sudan iyo Masar ku eedeysay inay taageerayaan fallaagada la dagaallamaysa, iyadoo Sudan ay iyaduna ku jirto dagaal sokeeye. Eritrea, Sudan iyo Masar ayaa dhammaantood beeniyay eedeymahaas.
Dagaalkii xuduudda ee dhex maray Itoobiya iyo Eritrea intii u dhaxeysay 1998 iyo 2000 ayaa sababay dhimashada kumannaan qof.
Dagaalkaasi wuxuu ka dhashay muran ku saabsan lahaanshaha magaalada xuduudda ku taalla ee Badme, taas oo markii dambe guddiga xuduudaha ee Qaramada Midoobay uu sheegay inay ka tirsan tahay dhulka Eritrea.
Hay'adda dabagalka colaadaha ee ACLED ayaa bayaan ay soo saartay Talaadadii ku sheegtay in tan iyo toddobaadkii hore ay rasaas madaafiic ah iyo iska horimaadyo ka dhacayeen deegaannada ku dhow magaalada Badme, xilli ciidamada Itoobiya ay isku dayayeen inay gobolka xuduudda ka saaraan fallaagada Tigray.
ACLED ayaa sheegtay in 12-kii Maarso diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Itoobiya ay duqeeyeen deegaanka Badme, oo la sheegay in qaybo ka mid ah ay gacanta ku hayaan ciidamada Eritrea.
Eritrea ayaa iyaduna sheegtay inay hub ku garaacday deegaanno ay ciidamada Itoobiya maamulaan.
Maalintii xigtay oo ahayd 13-kii March, waxaa iska horimaad dhex maray labada ciidan, kaas oo ka dhacay dhinaca Itoobiya ee xuduudda, sida ay sheegtay ACLED.
Qof xiriir la leh fallaagada Tigray ayaa sheegay in dhowr jeer ay iska horimaadyo dhex mareen ciidamada Itoobiya iyo Eritrea ee ku sugan xuduudda, balse ma uusan bixin faahfaahin dheeraad ah.
Dhanka kale, ilo ku dhow ciidamada Tigray ee nabad-ilaalinta, kuwaas oo la dagaallamaya ciidamada dowladda Itoobiya, ayaa sheegay inuusan jirin iska horimaad dhex maray ciidamada Itoobiya iyo Eritrea.
Hase yeeshee, wuxuu xaqiijiyay in ciidamada Itoobiya ay baacsanayaan fallaagada, kuna riixayaan dhanka xuduudda.
Labada qof ayaa codsaday inaan magacyadooda la shaacin, maadaama ay ka hadlayeen arrimo milatari.
Magnus Taylor, oo ah falanqeeye ka tirsan hay'adda International Crisis Group, ayaa sheegay inaan weli la xaqiijin inuu dagaal toos ah dhex maray Itoobiya iyo Eritrea, balse wuxuu ka digay in dagaalka u dhexeeya ciidamada Itoobiya iyo fallaagada ee ka socda xuduudda uu sii fidi karo.
"Waa arrin keeni karta in Eritrea ay dagaalka dhinaca Tigray ku lug yeelato. Taasina waxay horseedi kartaa iska horimaad toos ah oo dhex mara Itoobiya iyo Eritrea," ayuu yiri.