آیا روسیه نگران تلاش ترکیه برای کنترل دریای سیاه است؟
منبع تصویر، Nina Liashonok/Ukrinform/NurPhoto via Getty Images
هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه میگوید آنکارا در صورت دستیابی روسیه و اوکراین به توافق صلح، مسئولیت هدایت و نظارت بر بخش دریایی تضمینهای امنیتی را بر عهده خواهد گرفت.
فیدان پس از دیدار با آندری سیبیها، همتای اوکراینی خود در کییف گفت یکی از مهمترین ارکان هر توافق صلح احتمالی، ارائه تضمینهای امنیتی به اوکراین است.
او افزود این تضمینها ابعاد مختلفی از جمله نیروها و سازوکارهای زمینی، دریایی و هوایی را در بر میگیرد.
هاکان فیدان گفت: «ترکیه پذیرفته است رهبری بخش دریایی را بر عهده بگیرد و در این زمینه با متحدان خود نیز به تفاهم رسیدهایم. برنامهریزیهای مربوط به این موضوع از سوی نیروهای دریایی کشورهای متحد نیز در حال انجام است.»
واکنش محتاطانه روسیه
مقامهای روسیه در واکنش به این اظهارات لحنی نسبتا مصالحهجویانه در پیش گرفتند.
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، اعلام کرد که روسیه از «تمایل» ترکیه برای کمک به یافتن راهحلی مسالمتآمیز برای بحران اوکراین قدردانی میکند.
خبرگزاری تاس به نقل از سرگئی ورشینین، سفیر روسیه در آنکارا گزارش داد که مسکو آماده و مصمم است «همکاری سازنده» خود را با ترکیه و دیگر شرکای منطقهای در موضوعهایی مانند سوریه و لیبی حفظ و گسترش دهد.
سرگئی ورشینین، ترکیه را «میانجی و بازیگری موثر در منطقه» توصیف کرد که میتواند به حل بحرانهایی که به گفته او از سوی غرب تحریک شدهاند، کمک کند.
انتقاد شدید مفسران نزدیک به کرملین
گزیدهای از مهمترین خبرها، گزارشهای میدانی و گفتوگوهای اختصاصی را هر هفته در ایمیل خود دریافت کنید.
اینجا مشترک شوید
پایان % title %
در حالی که مقامهای رسمی روسیه محتاطانه سخن گفتند، برخی تحلیلگران و مفسران نزدیک به کرملین واکنش بسیار تندتری نشان دادند و سخنان هاکان فیدان را نشانهای از تلاش ترکیه برای گسترش نفوذ در دریای سیاه دانستند.
تیمور شافیر، روزنامهنگار روس، در گفتوگو با رسانه ملیگرای تزارگراد گفت: «اگر منفعل بمانیم، دیگران قواعد بازی را تعیین خواهند کرد. ممکن است به بهانه ارائه تضمینهای امنیتی به اوکراین، گشتزنی دائمی، فعالیتهای اطلاعاتی، حفاظت از بنادر اوکراین و در عمل حضور نظامی ناتو در دریای سیاه شکل بگیرد؛ ناتویی که ترکیه نیز عضو آن است.»
او افزود: «ترکها از هم اکنون ادعای خود برای کنترل دریای سیاه پس از پایان جنگ را مطرح میکنند.»
یوری بارانچیک، وبلاگنویس نظامی روس، نیز در کانال تلگرامی خود نوشت: «در واقع ترکها حفاظت از مسیرهای تجاری اوکراین در دریای سیاه را بر عهده میگیرند. بعد از آن، آغاز عملیات نظامی علیه ما در دریای سیاه فقط مسئله زمان خواهد بود.»
او اضافه کرد: «چنین اقدامی را نمیتوان جز به عنوان مقدمهای برای بهرهبرداری و نفوذ بیشتر توضیح داد.»
یوری بارانچیک همچنین گفت: «اگر رجب طیب اردوغان چنین رفتار میکند، بخشی از مسئولیت آن متوجه ماست؛ چون این اقدام نشان میدهد آنکارا روسیه را تهدیدی جدی تلقی نمیکند.»
یوری کوتنوک، دیگر وبلاگنویس نظامی روس، نیز اظهار داشت: «حتی از فکر کردن به منافعی که ترکیه از اجرای چنین طرحهایی به دست میآورد نگران میشوم.»
او افزود: «این فقط به معنای کنترل آبهای سرزمینی اوکراین نیست، بلکه به معنای بازگشت ترکیه به شمال دریای سیاه و گسترش اساسی تواناییهای نظامی آن در منطقه است.»
یوری کوتنوک در ادامه دلیل احتمالی ناتوانی روسیه در جلوگیری از چنین روندی را کاهش توان عملیاتی ناوگان دریای سیاه روسیه دانست.
او گفت: «متاسفانه در چند سال گذشته، توان رزمی و قابلیتهای ناوگان دریای سیاه، دستکم اگر محتاطانه بگوییم، افزایش نیافته است.»
او افزود: «ممکن است اشتباه کنم، اما از زمان جنگ کریمه در قرن نوزدهم تاکنون، ناوگان دریای سیاه روسیه هرگز در چنین وضعیت دشواری قرار نداشته است.»
ممنوعیت واردات میوه از ترکیه؛ واکنشی سیاسی؟
عصر ۱۶ ژوئیه، سازمان نظارت کشاورزی روسیه اعلام کرد که واردات میوههای هستهدار از پنج تولیدکننده ترک را از ۱۸ ژوئیه ممنوع میکند.
این نهاد دلیل تصمیم خود را «نقض مکرر مقررات قرنطینهای» اعلام کرد.
ولادیسلاو پوزدنیاکوف، وبلاگنویس راستگرای حامی کرملین، در کانال تلگرامی خود نوشت: «هنگامی که روابط روسیه و ارمنستان نیز تیره شده بود، اقدامات مشابهی اتخاذ شد.»
شبکه تزارگراد نیز نوشت: «ماجرا به یک تنش سیاسی بزرگ بر سر واردات میوه تبدیل شده است.»
این رسانه افزود: «این تصور ایجاد میشود که سیاست خارجی کشور دیگر نه توسط دیپلماتها، بلکه توسط مقامهای قرنطینه و سلامت محصولات کشاورزی تعیین میشود.»
عباس گالیاموف، نویسنده پیشین سخنرانیهای ولادیمیر پوتین که اکنون از سوی مقامهای روسیه «عامل خارجی» شناخته میشود، گفت: «سرعتی که نهادهایی ظاهرا غیرسیاسی برای اجرای دستورات سیاسی از بالا نشان میدهند، بار دیگر ثابت میکند که در روسیه نهاد مستقلی وجود ندارد. تنها کارمندانی هستند که خواستههای مقامات بالاتر را اجرا میکنند.»
او افزود: «تنها کاری که پوتین بلد است انجام دهد، افزایش شمار دشمنانش است. حالا نوبت ترکیه رسیده است.»
در همین حال، یوری بارانچیک با لحنی کنایهآمیز نوشت: «نمیدانم چرا باز هم سراغ مسائل کوچک رفتهایم؛ باز هم هلو، گیلاس و زردآلو را ممنوع میکنیم. اقدامات در مقیاس یک امپراتوری کجا هستند؟»
او سپس به نقل قولهایی از دهه ۱۹۷۰ اشاره کرد که بر اساس آنها آندری گرومیکو، وزیر خارجه وقت اتحاد جماهیر شوروی، در واکنش به تهدیدهای ترکیه درباره بستن تنگههای دریایی، این کشور را به حمله موشکی هستهای تهدید کرده بود.
