IKIBIRIRAHO, Liban ivuga ko Hezbollah na yo yemeye guhagarika ibitero kuri Israel

Nyuma y'amasaha ako gahenge gatangajwe, ingabo za Israel zavuze ko zasamye ibisasu byarasiwe muri Libani.

Incamake

Amakuru y'ikibiriraho

Didier Bikorimana, Gildas Yihundimpundu na Samba Cyuzuzo

  1. Ebola Bundibugyo: Inkingo eshatu zirimo gukorwa mu gihe hari impungenge ko yakomeza kwiyongera

    Abakozi bo mu buvuzi bambaye imyenda yo kubarinda izwi nka PPE, mu mpine y’Icyongereza, bari ku kigo nderabuzima cy'i Bunia, mu ntara ya Ituri, muri DRC, ku itariki ya 31 Gicurasi (5) mu mwaka wa 2026.

    Ahavuye isanamu, Reuters

    Insiguro y'isanamu, Abakozi bo kwa muganga bo ku kigo nderabuzima cy’i Bunia, kimwe mu birimo guhangana na Ebola aho hantu yiganje cyane, mu ntara ya Ituri, muri DRC, ku itariki ya 31 Gicurasi (5) uyu mwaka

    Inkingo eshatu nshya zirimo gukorwa ngo zihangane n’ubwoko budakunze kuboneka bwa Ebola bicyekwa ko bumaze kwica abantu hafi 250 muri Repubulika ya Demokarasi ya Congo (DRC).

    Ikigo mpuzamahanga kigamije kwihutisha inkingo za SIDA (IAVI), kiri mu gikorwa cyo gukora urukingo rumwe, cyavuze ko iki kiza giteje inkeke zo kuba icya mbere kibi cyane kibayeho ku isi.

    Kaminuza ya Oxford yo mu Bwongereza hamwe na kompanyi Moderna ikora imiti, na bo barimo gukora ubushakashatsi ku nkingo z’ubu bwoko bwa Ebola bwitwa Bundibugyo.

    Ihuriro ryo guhanga udushya mu kwitegura ibyorezo (CEPI), ririmo gutera inkunga buri tsinda muri ayo, ryavuze ko “buri munsi urabara” [“ufite agaciro”].

    Kugeza ubu hamaze kugaragara abantu barenga 1,000 bacyekwa ko banduye Ebola muri DRC, mu gihe mu gihugu gituranyi, Uganda, abantu icyenda kugeza ubu bemejwe ko bayanduye.

    Impungenge zikomeje kwiyongera ko iki kiza – cyatahuwe gusa nyuma yuko gikwirakwiriye mu gace karangwamo umutekano mucye gafite ubushobozi bucye bw’ubuvuzi – gishobora kugera ku rwego rw’ikiza cya mbere gikomeye cyane cya Ebola cyabayeho mu Afurika y’uburengerazuba kuva mu mwaka wa 2014 kugeza mu 2016.

    Icyo gihe, abantu hafi 29,000 baranduye naho abarenga 11,000 barapfa.

    Izindi nkuru wasoma:

  2. DR Congo: M23 ivuga ko yafashe izindi ngamba ku bitero bishya ivuga ko FARDC yateguye

    Abarwanyi ba M23

    Ahavuye isanamu, Reuters

    Insiguro y'isanamu, Abarwanyi ba M23

    Umutwe wa AFC/M23 watangaje ko “ikindi gitero cyose gishya” cy’ingabo za leta kizagabwa ku butaka bagenzura kizasubizwa n’ingamba zirimo gusubiza inyuma izo ngabo zikarenga aho zaturutse zitera.

    Mu itangazo, Lawrence Kanyuka uvugira uyu mutwe ubu ugenzura ibice bitandukanye by’intara za Kivu ya Ruguru na Kivu y’Epfo, yavuze ko ukwezi gushize kwa Gicurasi kwaranzwe no “kwongera ibitero byo ku butaka no mu kirere” kw’ingabo za Kinshasa ku bice bagenzura.

    Yongerako M23 itewe impungenge n’uko Kinshasa “yohereza ingabo nyinshi, intwaro ziremereye n’ibikoresho bya gisirikare” ku mirongo y’urugamba “mu kwitegura ibitero bishya” avuga ko bigabwa ku duce dutuwe n’abasivile n’ibirindiro.

    Igisirikare cya DR Congo ntacyo kiravuga ku bitangazwa na M23.

    Kanyuka avuga ko ibyo bitero bishya bigiye gukorwa kubisubiza bitazagarukira gusa ku “kurinda” ibice bagenzura ahubwo bazabisubiza inyuma kugeza inyuma y’aho byaturutse.

    Kuva mu ntangiriro z’umwaka ushize umutwe wa M23 ntabwo wongeye kwagura aho wafashe, ahubwo ku gitutu cy’abahuza warekuye ahatandukanye mu ntara ya Kivu y’Epfo harimo umujyi wa Uvira n’uduce twa teritwari ya Uvira kugera i Kamanyola muri Walungu.

    Umutwe wa Twirwaneho, ukorana na M23, uracyagenzura centre ya Minembwe muri teritwari ya Fizi, centre yahindutse isibanira ry’ibitero by’indege za drones z’ingabo za leta kuva mu mezi ashize.

    Impande zihanganye zimaze igihe kinini zumvikanye ku ngingo zitandukanye zirebana n’agahenge no guhagarika imirwano ariko ku rubuga rw’intambara imirwano ya hato na hato iracyakomeje.

  3. Ibitero bikomeye vy’Uburusiya kuri Ukraine vyishe abantu icenda

    Ishusho yerekana uguturika gukomeye cane kwabaye mu gihe ibitero vya ‘drones’ na misire vyagabwa i Kyiv ku wa 2 Ruheshi 2026.

    Ahavuye isanamu, Getty Images

    Insiguro y'isanamu, Abantu ibihumbi n'ibihumbi bahungiye mu bibanza bibakingira ibitero ku murwa mukuru, Kyiv, kandi inzamba zo kugabisha zagumye zisamirana

    N'imiburiburi abantu icenda (9) ni bo bamaze kumenyekana ko bapfuye, abandi benshi barakomereka inyuma y'ibitero Uburusiya bwagavye mu bucagucagu bw’uwu wa kabiri ku bisagara bitandukanye vya Ukraine.

    Batanu biciwe mu gisagara ca Dnipro, mu gihe 25 bahakomerekeye.

    Ku murwa mukuru Kyiv hapfuye abantu bane, abandi n'imiburiburi 51 barakomereka.

    Abantu ibihumbi n'ibihumbi bahungiye mu bibanza bibakingira ibitero ku murwa mukuru, mu gihe umwotsi mwinshi wariko urafumba ushwara igisagara.

    Inzamba zo kugabisha ku bitero zagumye zisamirana mu bice vyinshi vya Ukraine.

    Mu ndwi iheze, Moscou yari yaburiye ko igiye gutangura kugaba "ibitero vy’urukurikirane kandi biteguwe" kuri Ukraine, nk'inyishu ku gitero cagabwe na Ukraine ikoresheje ‘drones’ ku buraro bw’abanyeshure mu karere ka Luhansk kagenzurwa n'Uburusiya, kikaba cahitanye abantu 21.

    Umukuru w'igisagara ca Kyiv, Vitali Klitschko, yahamagariye abanyagihugu kuguma mu bibanza bibakingira ibitero.

    Klitschko yavuze kandi ko inyubakwa zibiri ndende z'amagorofa zakubiswe n'ivyo bitero, kandi ko hari impungenge z'uko hari abantu bashobora kuba bazibiriwe munsi y'ibibomoke.

    Umukuru w’akarere ka gisirikare ku rwego rwa Kyiv, Tymur Tkachenko, yavuze ati: "Umwansi ariko aradutera akoresheje misire zo mu bwoko bwa balistique."

    Izindi nkuru wosoma:

  4. Liban ivuga ko Hezbollah na yo yemeye guhagarika ibitero kuri Israel

    Abasirikare babiri bahagaze iruhande rw'imodoka ebyiri ziri mu muhanda wa kaburimbo

    Ahavuye isanamu, Reuters

    Insiguro y'isanamu, Imiryango myinshi ikomeje guhunga iva mu nkengero zo mu majyepfo ya Beirut, nyuma yuko ingabo za Israel ziburiye abahatuye ngo bahave

    Libani ivuga ko umutwe wa Hezbollah, ufashwa na Iran, wemeye gahunda y’Amerika yuko uhagarika ibitero kuri Israel ndetse na Israel igahagarika ibitero ku murwa mukuru Beirut wa Liban.

    Ambasade ya Liban muri Amerika yavuze ko yakiriye “ukwemera kwa Hezbollah kw’icyifuzo cy’Amerika cyo guhagarika ibitero ku mpande zombi”.

    Minisitiri w’intebe wa Israel Benjamin Netanyahu yemeje ayo masezerano, ariko aburira ko ibitero kuri Beirut bizakomeza “niba Hezbollah idahagaritse kugaba ibitero ku mijyi yacu no ku basivile”.

    Ayo matangazo yagiye ahagaragara nyuma yuko Perezida w’Amerika Donald Trump avuganye na Netanyahu hamwe n’abahagarariye Hezbollah ndetse “bemeranyije ko kurasa kose kuzahagarara”, nyuma yuko Iran iburiye ko ibikorwa by’ingabo za Israel muri Liban biteje inkeke ku gahenge kariho ubu hagati y’Amerika na Iran.

    Mu itangazo yasohoye ku mugoroba wo ku wa mbere, ambasade ya Liban yavuze ko “muri ubu buryo bwifujwe, ibitero bya Israel ku nkengero zo mu majyepfo ya Beirut bizahagarara nk’ingurane yuko Hezbollah [na yo] yifashe ku kugaba ibitero kuri Israel”. Yongeyeho ko ako gahenge “kagiye kongerwa kajyemo n’ubutaka bwose bwa Libani”.

    Ariko Netanyahu yagize ati: “Icyarimwe, IDF [ingabo za Israel] izakomeza gukorera mu majyepfo ya Liban nkuko byari biteganyijwe.”

    Nyuma yuko Trump avuze ko impande zombi zemeranyije guhagarika imirwano, hari ugukozanyaho kwakomeje.

    Hezbollah yavuze ko yagabye ibitero bitatu ku bifaru bya Israel no ku basirikare bayo hafi y’ibyaro bibiri byo mu majyaruguru ya Israel, ikoresheje indege nto z’intambara zitajyamo umupilote (drone) hamwe n'"urukurikirane rw’ibisasu bya rutura".

    Ingabo za Israel zavuze ko zasamye ibisasu bibiri byari byarasiwe muri Libani. Nta bakomeretse batangajwe.

    Izindi nkuru wasoma:

  5. Mwaramutse neza!

    Ikaze kuri BBC Gahuzamiryango, aho tubagezaho amakuru yo mu karere no mu mahanga mu buryo bw'aka kanya.