ቀጥታ, "ከመንግሥት ማረጋገጫ ሲያገኝ" ወደ አክሱም እና ሽረ በረራ እንደሚጀምር የኢትዮጵያ አየር መንገድ ገለጸ

የቀጥታ ሽፋን

1. 10 ጥቅምት 2026ፕሬዚዳንት ፑቲን የኢራንን መልዕክት ለፕሬዚዳንት ትራምፕ አቀረቡ

   

   የፎቶው ባለመብት, EPA

   የሩሲያው ፕሬዝዳንት ቭላድሚር ፑቲን፣ በአሜሪካ እና በኢራን መካከል ያለውን ጦርነት ለማቆም ስለሚቻልበት መንገድ የቴህራንን አቋም ለአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ አሳወቁ።

   የክሬምሊን ቃል አቀባይ ዲሚትሪ ፔስኮቭ ለአገር ውስጥ መገናኛ ብዙኃን እንደገለፁት “ፑቲን ከኢራን ፕሬዝዳንት ጋር በመሆን ቴህራን ግጭቱን ለመፍታት ያስችላል ያለችውን ሃሳብ ለትራምፕ አቅርበዋል።”

   ትራምፕ አርብ ዕለት ከፑቲን ጋር ሩሲያ በሚቀጥሉት ወራት ከአንድ ሚሊዮን ቶን በላይ የናፍጣ ዘይት ወደ ውጭ እንድትልክ የሚያስችል ስምምነት ላይ መድረሳቸውን አስታውቀዋል።

   የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ከሩሲያ ጋር ስምምነት ላይ መድረሳቸውን ያስታወቁት በኢራን ላይ የከፈቱት ጦርነት ለወራት የዓለም የነዳጅ ዋጋን እንዲያሻቅብ ካደረገ በኋላ ነው።

   የክሬምሊን ቃል አቀባይ ፑቲን ከአሜሪካው አቻቸው ጋር በስልክ ለረዥም ሰዓት መወያየታቸውን ገልጸው፣ ዋነኛ ትኩረታቸው የዩክሬን ጦርነት ቢሆንም የኢራንን የሰላም ሃሰብ ማቅረባቸውንም ተናግረዋል።

   ፑቲን በስልክ ውይይታቸው ወቅት በኳታር አደራዳሪነት እየተደረገ ስላለው የሰላም ውይይት ያላቸውን አድናቆት ገልጸዋል ተብሏል።

2. 10 ጥቅምት 2026የተመድ ዋና ጸሐፊ በሰሜን ኢትዮጵያ ዳግም የተቀሰቀሰው ጦርነት በአስቸኳይ እንዲቆም ጥሪ አቀረቡ

   

   የፎቶው ባለመብት, UN

   የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ዋና ጸሐፊ አንቶኒዮ ጉቴሬዝ በኢትዮጵያ ትግራይ፣ አፋር እና አማራ ክልሎች ዳግም የተቀሰቀሰው ግጭት በእጅጉ እንዳሳሰባቸው ገለፁ።

   ዋና ጸሐፊው በቃል አቀባያቸው በኩል ባወጡት መግለጫ ሁሉም ወገኖች ጦርነቱን በአስቸኳይ እንዲያቆሙ ጥሪ ያቀረቡ ሲሆን፤ የፕሪቶሪያ ስምምነት ፈራሚዎች በማዕቀፉ መሠረት ወደ ውይይት እንዲመለሱ አሳስበዋል።

   ዋና ጸሐፊው ጦርነቱ የቀጣናውን መረጋጋት የበለጠ የሚያዳክም አደጋ የደቀነ ነው በሚልም አስጠንቅቀዋል።

   ጉቴሬዝ የኤርትራ ኃይሎች ኢትዮጵያ መግባታቸውን የሚገልጹ ሪፖርቶች መስማታቸው ከሁኔታው ባሻገር እንደሚያሳስባቸው ጠቁመዋል።

   በቀጣናው ያሉ ሁሉም አገራት በተባበሩት መንግሥታት ቻርተር መሠረት የማንኛውም አገር የግዛት አንድነት ወይም የፖለቲካ ነፃነት ላይ ከሚሰነዘረው ስጋት ወይም የኃይል ጥቃት እንዲሁም በውስጥ ጉዳዮች ጣልቃ አለመግባት መርህ እንዲቆጠቡ ዋና ጸሐፊው አሳስበዋል።

   ተፅዕኖ ያላቸው አገራት ፍጥጫውን ለማርገብ እና ግጭቱን ሊያባብስ ከሚችል ከማንኛውም እርምጃ እንዲቆጠቡም ጥሪ አቅርበዋል።

   የትግራይ የእርስ በርስ ጦርነት በፕሪቶርያ ስምምነት ከተገታ ወዲህ መስከረም 13/2019 ዓ.ም. አንስቶ ግጭት በሰሜን ኢትዮጵያ ዳግመኛ ተቀስቅሷል።

   የህወሓት ኃይሎች በአማራ እና አፋር ክልሎች በሚያዋስኑ አካባቢዎች እየተካሄደ ከነበረው ጦርነት ካፈገፈጉ በኋላ ከክልሉ መዲና መቀለን ለቅቀው ወጥተዋል።

   በዚህ ሳምንት ረቡዕ የኤርትራ ወታደሮች በአዲግራት ከተማ መታየታቸውን ቢቢሲ እንዲሁም የዓለም አቀፍ የዜና ወኪሎች ያነጋገሯቸው ነዋሪዎች ገልጸዋል።

   የኢትዯጵያ መንግሥት በኤርትራ ወረራ እንደተፈጸመባት እና ራሷን ከመከላከል ውጪ ሌላ አማራጭ እንደሌላት በመግለጽ ለተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ደብዳቤ ጽፏል።

   ኢትዮጵያ ደብዳቤውን የጻፈችው በትግራይ ጦርነት ዳግም ከተጀመረ ከሁለት ሳምንት በኋላ ረቡዕ ዕለት መስከረም 27/2019 ዓ.ም. የኤርትራ ወታደሮች በብዛት በተለያዩ የትግራይ ክልል አካባቢዎች መታየታቸው በስፋት ከተዘገበ በኋላ ነው።

   ውጭ ጉዳይ ሚንስትር ጌዲዮን ጢሞቴዎስ ከተመድ ምክትል ዋና ፀሐፊ አሚና መሐመድ ጋር በጽሕፈት ቤታቸው መወያየታቸውን እና ኤርትራ ጦሯን በአስቸኳይ ከኢትዮጵያ ግዛት እንድታስወጣ መጠየቃቸውን የአገር ውስጥ መገናኛ ብዙኃን ዘግበዋል።

   ኢትዮጵያ ወረራ እንደተፈጸመባት በመግለጽ ለተባበሩት መንግሥታት ደብዳቤ መጻፏን ተከትሎ ኤርትራ ኢትዮጵያ ባለፉት ዓመታት ትንኮሳ ስትፈጽም ቆይታለች በማለት ምላሽ ሰጥታለች።

   የኤርትራው የማስታወቂያ ሚኒስትር የማነ በኤክስ ገጻቸው ላይ ባሰፈሩት ጽሑፍ፣ ኢትዮጵያ ትንከሳዎችን ስትፈጽም ታግሳ መቆየቷን ከመግለጽ ባሻገር ባለፉት ቀናት ሲዘገብ እና ኢትዮጵያ ላቀረበችው የወረራ ክስ እንዲሁም ወታደሮቻቸው ወደ ኢትዮጵያ ግዛት መግባታቸውን በተመለከተ ማረጋገጫም ሆነ ማስተባበያ አልሰጡም።

3. 10 ጥቅምት 2026ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ የኢዜማን መሪ እና የህወሓትን የቀድሞ አመራር ጨምሮ 62 ሚኒስትር ዴኤታዎችን ሾሙ

   

   በዚህ ሳምንት ምክትላቸውን ጨምሮ 23 የካቢኔ አባላቶቻቸውን እና ሌሎች ሹመቶችን የሰጡት ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አህመድ ቅዳሜ መስከረም 30/2019 ዓ.ም. ሚኒስትር ዴኤታዎችን ሾሙ።

   የጠቅላይ ሚኒስትር ጽህፈት ቤት በይፋዊ የማኅበራዊ ትስስር ገፁ ላይ የ62ቱንም ተሿሚዎች ዝርዝር ይፋ አድርጓል።

   የኢትዮጵያ ዜጎች ለማኅበራዊ ፍትኅ (ኢዜማ) ፓርቲ መሪ የሆኑት እና በሰባተኛው ጠቅላላ ምርጫ የምክር ቤት ወንበር ያሸነፉት አቶ እዮብ መሳፍንት የከተማ እና መሠረተ ልማት ሚኒስትር ዴኤታ ሆነው በጠቅላይ ሚኒስትሩ ተሾመዋል።

   ይህም ከፓርቲያቸው የቀድሞ መሪ ከፕሮፌሰር ብርሃኑ ነጋ በመቀጠል “በመደመር መንግሥት” ውስጥ ከፍተኛ ሥልጣን ያገኙ ሁለተኛው ግለሰብ ያደርጋቸዋል።

   የቀድሞ የፌደሬሽን ምክር ቤት አፈ ጉባኤ እና የህውሓት አመራር የነበሩት ኬሪያ ኢብራሂም የሴቶች እና ማኅበራዊ ጉዳይ ሚኒስትር ዴኤታ ሆነው ተሾመዋል።

   የቀድሞዋ የፌዴሬሽን ምክር ቤት አፈ ጉባኤ ወ/ሮ ኬሪያ ኢብራሂም፤ በትግራይ ክልል ከወረዳ ጀምሮ እስከ ክልል ባሉ የተለያዩ መዋቅሮች ውስጥ ከ1995 ዓ. ም. ጀምሮ በተለያዩ የኃላፊነት ደረጃዎች አገልግለዋል።

   ኬሪያ በትግራይ ጦርነት ወቅት በፌደራል መንግሥት ቁጥጥር ስር ውለው የነበሩ ሲሆን ከተፈቱ በኋላም ከህወሓት አባልነታቸው ተባርረዋል።

   በቅርቡ ከማዕከላዊ ኢትዮጵያ ክልል ርዕሰ መስተዳደርነት የተነሱት ዶ/ር እንዳሻው ጣሰው ደግሞ የሰላም ሚኒስትር ዴኤታ ሆነዋል።

   ዶ/ር እንዳሻው ክልሉን ለሦስት ዓመታት ገደማ ብቻ ያስተዳደሩ ሲሆን፤ የፌደራል ፖሊስ ኮሚሽነርም ነበሩ።

4. 10 ጥቅምት 2026አሜሪካ በዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት ላይ ከባድ ማዕቀብ ጣለች

   

   የፎቶው ባለመብት, Reuters

   የቀድሞው የዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት (አይሲሲ) ዳኛ የኖቤል የሰላም ሽልማት ካሸነፉ ከጥቂት ሰዓታት በኋላ ዋሽንግተን ፍርድ ቤቱ ላይ ማዕቀብ ጥላለች።

   የትራምፕ አስተዳደር ፍርድ ቤቱ በአሜሪካ እና እንደ እስራኤል ያሉ አጋሮቹ ላይ የሚያደርገውን ምርመራ ለማደናቀፍ በከፈተው የዘመቻ አካል በአይሲሲ ላይ ከባድ ማዕቀብ መጣሉን አስታውቋል።

   የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ማርኮ ሩቢዮ የኖቤል የሰላም ሽልማት ለደቡብ አፍሪካዊቷ የቀድሞ የፍርድ ቤቱ እና የሌሎች ዓለም አቀፍ ፍርድ ቤቶች ዳኛ ናቪ ፒሌይ ከተሰጠ በኋላ ማዕቀቡን አስታውቀዋል።

   ትራምፕ ዳኛዋ የዘንድሮውን የኖቤል የሰላም ሽልማት ማሸነፍ ቀደም ብለው ነቅፈዋል።

   “ከዚህ አፈንጋጭ ፍርድ ቤት ጋር የሚደረጉ ልውውጦችን እንከለክላለን፤ ሀብታቸውን እናቆማለን እና በእኛ ላይ የመሥራት አቅሙን እናዳክማለን" ሲሉ ሩቢዮ ተናግረዋል።

   "አሜሪካ እና የአሜሪካ ሕዝብ ለዚህ የውሸት ዓለም አቀፍ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት ስልጣን ተገዢ አይደሉም።”

   ማዕቀቦቹ ፍርድ ቤቱ ከአሜሪካ የፋይናንስ አገልግሎቶች እና ከቴክኖሎጂ ኩባንያዎች የሚነጥል ሲሆን፤ የአሜሪካን ዶላር እንኳን ከመጠቀም የሚከለክል ነው።

   ማዕቀቡ ከፍርድ ቤቱ ጋር የንግድ ግንኙነት ላላቸው የአሜሪካ ኩባንያዎች እና ግለሰቦች ግንኙነታቸውን እንዲያቆሙ የስድስት ወር የጊዜ ገደብ አስቀምጧል።

   አይሲሲ እርምጃውን በሕግ የበላይነት እና በዓለም አቀፍ ሥርዓት ላይ የተሰነዘረ ጥቃት በማለት አውግዞታል።

   የፍርድ ቤቱ ፕሬዝዳንት ቶሞኮ አካኔ ፍርድ ቤቱ ቁጥር ስፍር ለሌላቸው የከባድ ወንጀሎች ሰለባዎች ሲል በሕግ እና በማስረጃ ላይ ብቻ በመመራት፣ በነጻነት እና ከአድልዎ ውጭ ሆኖ ሥልጣኑን መወጣቱን ይቀጥላል ብለዋል።

   ፕሬዝዳንቷ የአይሲሲ አባላትን ድጋፍም ጠይቀዋል።

   “ይህ አንድን ተቋም ከመከላከል ባለፈ በሕግ የበላይነት ላይ የተመሠረተውን ዓለም አቀፍ ሥርዓት ስለመጠበቅ ነው” ብለዋል።

   የአሜሪካን እርምጃ የመብት ተሟጋቾችም አውግዘዋል።

5. 10 ጥቅምት 2026በጣሊያን አምስት ሚሊዮን ዩሮ የሚያወጣ 30 ሺህ ጠርሙስ የወይን ጠጅ ተሰረቀ

   

   የፎቶው ባለመብት, Bloomberg via Getty Images

   በጣሊያን ተስከኒ ባለፈው ቅዳሜ ሌቦች ከወይን ጠማቂ ኩባንያ መጋዘን ውስጥ 30 ሺ ጠርሙስ ወይን ጠጅ መስረቃቸውን የአገሪቱ መገናኛ ብዙኃን ዘገቡ።

   ቢያንስ ሰባት ይሆናሉ የተባሉ ጭምብል ያጠለቁ ዘራፊዎች የክትትል መሣሪያዎችን በማክሸፍ በመኪና ጭነው ዘረፋውን መፈፀማቸው ተነግሯል።

   ዝርፊያው በጣሊያን በግዝፈቱ ታይቶ የማይታወቅ መሆኑን የወይን መጥመቂው ገልጿል።

   የድርጅቱ ሥራ አስፈፃሚ ሬንዞ ኮታሬላ “በዚህ መጠን እና ዋጋ ልክ በጣሊያን የተፈፀመ ዝርፊያ ሆኖ አያውቅም” ብለዋል።

   “ሁለት የጭነት መኪና እቃ እንደ ጉም ሊተን አይችልም። የተስከኒ መንገዶች በካሜራ የተሞሉ ናቸው። ምናልባትም በትንሽ ዕድል ቢያንስ የተሰረቁብንን የተወሰኑ ጠርሙሶች እናገኛለን።”

   ሥራ አስፈፃሚው ለፋይናንሺያል ታይምስ “እነዚህ ወይኖች ትልቅ ዋጋ ያላቸው ናቸው። እናም ሌቦቹ ሳይታወቅባቸው በመላው ዓለም እንዴት አድርገው ሊሸጡ እንደሚችሉ አላውቅም” ብለዋል።

   ኩባንያው በጠርሙስ ከ150 እስከ 500 ዩሮ የሚሸጠው ወይን ዝርፊያ ሌቦቹ የወይን ጠጅ አዋቂ እና የቅርብ መረጃ ያላቸው እንዲሆኑ ያምናል።

   ዝርፊያው መፈፀሙ የታወቀው ከሁለት ቀን በኋላ ሠኞ ዕለት ሲሆን፤ እስካሁን ፖሊስ በቁጥጥር ስር ያዋለው ተጠርጣሪ የለም።

6. 10 ጥቅምት 2026የሳዑዲ አረቢያ ጦር በየመን በሚንቀሳቀሱት የሁቲ አማፂያን ላይ በርካታ ዙር ጥቃቶችን መፈጸሙን አስታወቀ

   

   የፎቶው ባለመብት, EPA

   በሳዑዲ አረቢያ የሚመራው ጥምረት፣ በየመን የሚንቀሳቀሱት እና በኢራን የሚደገፉት የሁቲ ታጣቂዎች ላይ መጠነ ሰፊ ወታደራዊ ዘመቻ መጀመሩን አስታወቀ።

   ወታደራዊ ዘመቻው በቀጥታ ታጣቂዎቹን እና ወታደራዊ አቅማቸው ላይ ያነጣጠረ መሆኑን የጥምረቱ ቃል አቀባይ በመግለጫቸው ወቅት ተናግረዋል።

   ቃል አቀባዩ፣ ጥምረቱ በሁቲዎች ቁጥጥር ስር ባሉ አካባቢዎች የሚገኙ 136 ወታደራዊ ዒላማዎችን ማውደሙን ገልጸዋል። በተጨማሪም የዓለም አቀፍ መንግሥታት ዕውቅና ላለው የየመን መንግሥት ተዋጊዎች የአየር ኃይል ድጋፍ እያደረገ መሆኑን አክለው ተናግረዋል።

   የሳዑዲ አረቢያ መንግሥት አርብ ዕለት የሁቲ አማፂያን በሪያድ በሚገኝ ዓለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ ላይ በፈጸሙት ጥቃት ሦስት የአገሪቱ ዜጎች መገደላቸውን እና በርካቶች መቁሰላቸውን ይፋ አድርጓል።

   የአገሪቱ ሲቪል አቪየሽን በኤክስ ገጹ ላይ ጥቃቱ “በርካታ የሳዑዲ እና የሌላ አገር ዜጎች ላይ ጉዳት አድርሷል” ብሏል።

   የሁቲ አማፂያን ሐሙስ ዕለት ሁለት ጥቃቶች መፈጸማቸው የተገለጸ ሲሆን የመጀመሪያው አውሮፕላን ማረፊያው ላይ ያነጣጠረ ሲሆን፣ ሁለተኛው ደግሞ የሳዑዲ አረቢያ ብሔራዊ አየር መንገድ ንብረት የሆነውን 'ሳውዲያ' አውሮፕላንን መትቷል።

   አየር መንገዱ ከተገደሉት መካከል አንዱ የአውሮፕላኑ አብራሪ መሆኑን አስታውቋል። የሲቪል አቪዬሽን ባለሥልጣኑ የአየር ትራፊክ እንቅስቃሴ ወደ መደበኛው ሁኔታ መመለሱን ገልጿል።

   የሁቲ ታጣቂዎች ሐሙስ ዕለት አውሮፕላን ማረፊያውን በሁለት ባሊስቲክ ሚሳይሎች ማጥቃታቸውን አስታውቀዋል።

   በኢራን የሚደገፉት ሁቲዎች ሳዑዲ ከየመን ጋር በምትዋሰንበት ድንበር አቅራቢያ በምትገኘው ናጅራን ከተማ የሚገኝ አውሮፕላን ማረፊያ እንዲሁም በስተሰሜን በኩል የሚገኘውን ኻሚስ ሙሻይት የአየር ኃይል ጦር ሰፈር ዒላማ ማድረጋቸውን ገልጸዋል። ሳዑዲ አረቢያ እነዚህን ጥቃቶች አላረጋገጠችም።

   የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ አርብ ዕለት ሁቲዎች በሳዑዲ አረቢያ በሚገኙ ሁለት አየር ማረፊያዎች ላይ የፈጸሙትን ጥቃት አውግዘዋል።

   ትራምፕ ስለ ጥቃቶቹ በጋዜጠኞች ሲጠየቁ "ጥሩ አይደለም። ጥሩ ነገር አይደለም። በዚህ ደስተኛ አይደለሁም" ብለዋል።

   ሳውዲ አረቢያ ሐሙስ ዕለትበዋና ከተማዋ ሪያድ በሚገኘው የንጉሥ ኻሊድ ዓለም አቀፍ አየር ማረፊያ ላይ በተፈፀሙ ሁለት ጥቃቶች ሦስት የአገሪቱ ዜጎች መገደላቸውን አስታውቃለች።

   ቡድኑ የሪያድ አውሮፕላን ማረፊያን ማጥቃቱን ካስታወቀ በኋላ ሠራተኞች ዒላማ ሊሆኑ ከሚችሉ የኢነርጂ ተቋማት እንዲርቁ አስጠንቅቋል።

   ከጥቃቱ በኋላ ሉፍታንዛ እና ኤር ኢንዲያ ወደ ሪያድ የሚያደርጓቸውን በረራዎች አቋርጠው ነበር።

7. 9 ጥቅምት 2026"ከመንግሥት ማረጋገጫ ሲያገኝ" ወደ አክሱም እና ሽረ በረራ እንደሚጀምር የኢትዮጵያ አየር መንገድ ገለጸ

   

   የፎቶው ባለመብት, Ethiopian/fb

   የኢትዮጵያ አየር መንገድ "ከመንግሥት ማረጋገጫ ሲያገኝ" ወደ ትግራይ ክልል አክሱም እና ሽረ ከተሞችም በረራ እንደሚጀምር ለቢቢሲ ገለጸ።

   አየር መንገዱ ይህን ያለው ከቀጣዩ እሁድ ጀምሮ የመቀለ በረራውን እንደሚጀምር ዛሬ ዓርብ መስከረም 29/2019 ዓ.ም በፌስቡክ ገጹ ባወጣው አጭር መግለጫ ከገለጸ በኋላ ነው።

   እሁድ ወደ ትግራይ ክልል ዋና ከተማ መቀለ በረራ ለመጀመር ነገ የአውሮፕላን ማረፊያውን ሁኔታ የሚገመግም የኢንስፔክሽን ቡድን እንደሚላክ የአየር መንገዱ የንግድ ዋና ሥራ አስፈጻሚ አቶ ለማ ያዴቻ ለቢቢሲ ተናግረዋል።

   በክልሉ ወደሚገኙ ሦስት መዳረሻዎች የሚደረገው በረራ መቋረጡን አየር መንገዱ ያስታወቀው የትግራይ ኃይሎች መስከረም 13፣ 2019 ዓ.ም. በክልሉ የሚገኙትን ሦስት አውሮፕላን ማረፊያዎች "መቆጣጠራቸው" ከተሰማ በኋላ ነበር።

   ወደ መቀለ በቀን 6 በረራ እንደሚደረግ የተናገሩት አቶ ለማ፣ የተጓዞች ቁጥር ታይቶ የበረራው ቁጥር ሊጨምር እንደሚችል ገልጸዋል።

   በሌሎች የክልሉ ከተሞች የተቋረጠው በረራ መቼ እንደሚጀመር በተመለከተ ለቀረበላቸው ጥያቄ በሰጡት ምላሽም "ከመንግሥት ማረጋገጫ እስከሚገኝ ድረስ" ወደ አክሱም እና ሽሬ በቅርቡ በረራ እንደማይጀመር ተናግረዋል።

   አየር መንገዱ ከሁለት ሳምንት በኋላ ወደ መቀለ የሚያደርገውን በረራ እንደሚጀምር የገለጸው የኤርትራ ወታደሮች ወደ ክልሉ ዘልቀው መግባታቸው እየተዘገበ ባለበት እና አገራቱ እርስ በእርሳቸው እየተካሰሱ ባሉበት ወቅት ነው።

8. 9 ጥቅምት 2026ኢትዮጵያ ባለፉት ዓመታት ትንኮሳ ስትፈጽም ነበር ስትል ኤርትራ ከሰሰች

   

   የፎቶው ባለመብት, Getty Images

   ኢትዮጵያ ወረራ እንደተፈጸመባት በመግለጽ ለተባበሩት መንግሥታት ደብዳቤ መጻፏን ተከትሎ ኤርትራ ኢትዮጵያ ባለፉት ዓመታት ትንኮሳ ስትፈጽም ቆይታለች በማለት ምላሽ ሰጠች።

   የኤርትራ ማስታወቂያ ሚኒስትር የማነ ገብረአብ በኤክስ ገጻቸው ላይ ባሰፈሩት ጽሑፍ ባለፉት ሦስት ዓመታት ኢትዮጵያ የኤርትራን ሉዓላዊነት የሚጻረሩ ትንኮሳዎች ስትፈጽም ነበር ብለዋል።

   ሚኒስትሩ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይን ጨምሮ የኢትዮጵያ ባለሥልጣናት "በድርድር ወይም በኃይል የባሕር በር ለማግኘት” ዓላማ እንዳላቸው በመግለጽ እና የኤርትራ ነጻነት ላይ ጥያቄ በማንሳት የኤርትራን ሉዓላዊ ግዛት መያዝን የሚመለከቱ ንግግሮች ሲያደርጉ መቆየታቸውን አመልክተዋል።

   ይህ የአቶ የማነ ጽሑፍ የወጣው የኢትዮጵያ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ጌዲዮን ጢሞቲዮስ የኤርትራ ወታደሮች የኢትዮጵያን ድንበር አልፈው በመግባት ወረራ ፈጽመዋል በማለት ለመንግሥታቱ ድርጅት የፀጥታ ምክር ቤት ደብዳቤ ከጻፉ በኋላ ነው።

   ኢትዮጵያ በኤርትራ ተፈጽሞብኛል ላለችው ወረራ “ራሷን ከመከላከል ውጪ ሌላ አማራጭ እንደሌላት” በመግለጽ የተባበሩት መንግሥታት ያለውን ሁኔታ እንዲገነዘብ ጠይቃለች።

   የኤርትራው የማስታወቂያ ሚኒስትር የማነ፣ ኢትዮጵያ ትንከሳዎችን ስትፈጽም ታግሳ መቆየቷን ከመግለጽ ባሻገር ባለፉት ቀናት ሲዘገብ እና ኢትዮጵያ ላቀረበችው የወረራ ክስ እንዲሁም ወታደሮቻቸው ወደ ኢትዮጵያ ግዛት መግባታቸውን በተመለከተ ማረጋገጫም ሆነ ማስተባበያ አልሰጡም።

9. 9 ጥቅምት 2026አሜሪካ በዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት ላይ ማዕቀብ ጣለች

   

   የፎቶው ባለመብት, Reuters

   የአሜሪካው ፕሬዚደንት ዶናልድ ትራምፕ አስተዳደር በዓለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት (አይሲሲ) ላይ ማዕቀብ መጣሉን ሮይተርስ ዘገበ።

   አገሪቷ ማዕቀቡን የጣለችው ከቀድሞ የፍርድ ቤቱ ዳኞች አንዷ የሆኑት ናቪ ፒላይ የኖቤል የሰላም ሽልማት ካሸነፉ ከሰዓታት በኋላ ነው።

   የፍርድ ቤቱ ምክትል አቃቤ ሕግ ናዣት ሻሚን ካን ማዕቀቡን አውግዘው፣ እርምጃው ፍርድ ቤቱ ሥራውን ከመሥራት እንደማያግደው ተናግረዋል።

   የትራምፕ አስተዳደር የጦር፣ በሰብዓዊነት ላይ የሚፈፀሙ እንዲሁም የዘር ማጥፋት ወንጀሎች ከሚዳኙበት ዓለም አቀፉ ፍርድ ቤት ጋር ለረዥም ጊዜ የሻከረ ግንኙነት ነው ያለው። ቀደም ሲልም በፍርድ ቤቱ አቃቤ ሕግ እና በዳኞቹ ላይ ማዕቀብ ጥሏል።

   ዛሬ የተላለፈው ውሳኔም ለፍርድ ቤቱ አገልግሎት የሚሰጡ ኩባንያዎችን በመቅጣት የበለጠ ሊባባስ ይችላል ተብሏል።

   የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ማርኮ ሩቢዮ ለሮይተርስ ባጋሩት መግለጫቸው “ፕሬዚደንት ትራምፕ ፍርድ ቤቱ አሜሪካዊያንን እንዲከስ በፍፁም አይፈቅዱም” ብለዋል።

   “ለዚህም ነው ዛሬ አሜሪካ በፍርድ ቤቱ ላይ ማዕቀብ የጣለችው። ከዚህ ፍርድ ቤት ጋር የሚደረጉ ግንኙነቶችን እናግዳለን፤ የሃብት ምንጫቸውን እንቆርጣለን፤ የመሥራት አቅሙን እናዳክማለን” ሲሉም አክለዋል።

   የአይሲሲ አቃቤ ሕግ ካን በበኩላቸው “ እርምጃዎቹ በዓለም አቀፍ ደረጃ የሕግ የበላይነትን እና አንድ ገለልተኛ የፍትህ ተቋም የሚያከናውነውን ሥራ ለማዳከም የታሰቡ ናቸው” ሲሉ ማዕቀቦቹ መወገዝ አለባቸው ብለዋል።

   አሜሪካ ፍርድ ቤቱ ጠቅላይ ሚኒስትር ቤኒያሚን ኔታንያሁን ጨምሮ በእስራኤል ባለሥልጣናት ላይ ያወጣውን የእስር ትዕዛዝ እንዲሁም ከዚህ ቀደም በአፍጋኒስታን የአሜሪካ ወታደሮችን ድርጊት በተመለከተ ያደረገውን ምርመራ አውግዛለች።

   ዘ ሄግ ኔዘርላንድስ የሚገኘው ፍርድ ቤቱ የአውሮፓ ኅብረት እና ከአሜሪካ እና ቱርክ በስተቀር ሁሉንም የኔቶ አባላትን ጨምሮ 125 አባል አገራት አሉት።

10. 9 ጥቅምት 2026በታንዛኒያ በደረሰ የመኪና አደጋ ቢያንስ 29 ሰዎች ሲሞቱ በርካቶች ጉዳት ደረሰባቸው

    

    በታንዛኒያ ትናንት ምሽት በደረሰ የመኪና አደጋ ቢያንስ 29 ሰዎች ሲሞቱ፣ 30 የሚሆኑት ጉዳት ደረሰባቸው።

    አደጋው የደረሰው ከመዲናዋ ዳሬ ሰላም 174 ኪሎ ሜትር በሚርቀው በምሥራቃዊ ሞሮጎሮ ክልል ውስጥ በሚገኘው ምካምባራኒ መንደር ነው።

    አውቶብሱ ከዳሬ ሰላም ተነስቶ ወደ ደቡባዊ ታንዛኒያ ምቤያ ከተማ እየተጓዘ ነበር።

    የአካባቢው ፖሊስ ኮማንደር አንድሪው ካንቲምቦ እንዳሉት አደጋው የደረሰው መንገደኞችን ያሳፈረው አውቶብስ ከጭነት ተሽከርካሪ ጋር በመጋጨቱ ነው።

    አውቶብሱ ከተጋጨ በኋላ በእሳት የተያያዘ ሲሆን በዚህም ተሳፍረው የነበሩ 28 ሰዎች ሲሞቱ በጭነት መኪናው ውስጥ የነበረ አንድ ሰውም ሕይወቱ አልፏል።

    ከሞቱት በተጨማሪ 30 ገደማ የሚሆኑ ሰዎች ጉዳት ደርሶባቸው ሕክምና እየተደረገላቸው እንደሆነም ኮማንደሩ ገልጸዋል።

    “ከግጭቱ በኋላ አውቶብሱ ወዲያውኑ በእሳት በመያያዙ አብዛኞቹ የሞቱት ወይም ጉዳት የደረሰባቸው ተሳፋሪዎች መውጣት አልቻሉም ነበር” ብለዋል።

    የሟቾችን ማንነት ለመለየትም ጥረት እየተደረገ መሆኑን ኮማንደሩ አክለዋል።

    በዚያው ምሽት በደረሰ ሌላ አደጋም ሦስት የፖሊስ መኮንኖችን ጨምሮ የአራት ሰዎች ሕይወት ሲያልፍ ሰባት ሰዎች ጉዳት ደርሶባቸዋል።

    የፖሊስ መኮንኖቹ ወደ ሥራ ቦታቸው እየሄዱ ሳለ የጭነት መኪና ከመኪናቸው ጋር በመጋጨቱ አደጋው መድረሱን ፖሊስ ገልጿል።

11. 9 ጥቅምት 2026የቀድሞ የተባበሩት መንግሥታት የሰብዓዊ መብቶች ኮሚሽነር የኖቤል የሰላም ሽልማት አሸነፉ

    

    የፎቶው ባለመብት, Getty Images

    የቀድሞ የተባበሩት መንግሥታት የሰብዓዊ መብቶች ኮሚሽነር ናቪ ፒላይ የኖቤል የሰላም ሽልማት አሸነፉ።

    ደቡብ አፍሪካዊቷ ፒላይ "ለሰላም፣ ዓለም አቀፍ ሕግን ለማስከበር እንዲሁም ለጦር እና ለዘር ማጥፋት ወንጀሎች ተጠያቂነት እንዲኖር ላደረጉት አስተዋፅኦ" ከኖርዌይ የኖቤል ኮሚቴ እውቅና ተሰጥቷቸዋል።

    በደቡብ አፍሪካ ደርባን የተወለዱት ፒላይ፣ እአአ በ1967 በደቡብ አፍሪካ ናታል ግዛት የሕግ አገልግሎት በመስጠት የመጀመሪያዋ ሴት ነበሩ።

    የሰብዓዊ መብት ሥራ ላይ የተሰማሩትም በአፓርታይድ ወቅት ሲሆን የራሳቸውን የሕግ አገልግሎት በመስጠት እና በደቡብ አፍሪካ ከፍተኛ ፍርድ ቤት ዳኛ በመሆን የመጀመሪያዋ ነጭ ያልሆኑ ሴት ለመሆን በቅተዋል።

    ፒላይ ኔልሰን ማንዴላን ጨምሮ ለአፓርታይድ ተቃዋሚዎች ጥብቅና ከቆሙ በኋላም በተባበሩት መንግሥታት ጠቅላላ ጉባኤ የሩዋንዳ ዓለም አቀፍ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት ዳኛ በመሆን ተመርጠዋል።

    በዚያም በዳኝነት እና በፕሬዚደንትነት ለስምንት ዓመታት ያህል አገልግለዋል።

    የ85 ዓመቷ ፒላይ በእስራኤል በኃይል በተያዘው የፍልስጤም ግዛት የተፈፀሙ ወንጀሎችን የመረመረውን የተመድ ገለልተኛ ዓለም አቀፍ ኮሚሽንም ከአውሮፓውያኑ 2021 እስከ 2025 ድረስ መርተዋል።

    በ2025 የወጣው የኮሚሽኑ የምርመራ ሪፖርትም እስራኤል በጋዛ “የዘር ማጥፋት” እንደፈፀመች ደምድሟል።

    ሪፖርቱ የእስራኤሉ ጠቅላይ ሚኒስትር ቤኒያሚን ኔታንያሁ እና በወቅቱ የመከላከያ ሚኒስትር የነበሩት ዮቭ ጋላት በመግለጫዎቻቸው ኮሚሽኑን “የዘር ማጥፋት ኮሚሽን” እያሉ እንዲጠቅሱት አድርጓል።

    እስራኤል በሪፖርቱ የተቆጣች ሲሆን የምርመራ ውጤቱን ውድቅ አድርጋለች። ከዚህም በተጨማሪ ሦስት የኮሚሽኑን ባልደረቦች “የሃማስ ወኪሎች ሆነው የሚያገለግሉ” ስትል ከስሳለች።

    ፒላይ አሁን ላይ የምያንማር የዘር ማጥፋት ክስ በሚታይበት ዓለም አቀፍ የፍትህ ፍርድ ቤት ዳኛ ናቸው።

    ፒላይ ሽልማቱን እንዳሸነፉ ሲነገራቸው እውነት መሆኑን ለማመን መቸገራቸውን ተናግረዋል።

    “ ቀልድ መሆን አለበት” ያሉት ፒላይ፣ "አድናቆታችሁ ለእኔ ብዙ ነገር ማለት ነው፤ ግን እንደ የሕግ ሰው እና ዳኛ ይህንን ማጣራት አለብኝ” ሲሉ ንግግራቸውን በቀልድ አዋዝተዋል።

    ቀጥለውም “ ትንሽ ካጨበጨባችሁልኝ ሽልማቱን ለትራምፕ ላጋራ እችላለሁ” ሲሉም ባለፈው ዓመት የኖቤል የሰላም ተሸላሚ የሆኑት ማሪያ ኮሪና ማቻዶ ሜዳሊያቸውን ለአሜሪካው ፕሬዚደንት መስጠታቸውን አስታውሰዋል።

12. 9 ጥቅምት 2026የኢትዮጵያ አየር መንገድ ወደ መቀለ የሚያደርገውን መደበኛ በረራ ሊጀምር ነው

    

    የፎቶው ባለመብት, Ethiopian/fb

    የኢትዮጵያ አየር መንገድ በጊዜያዊነት ተቋርጦ የነበረውን ወደ መቀለ ከተማ የሚያደርገውን መደበኛ በረራ ጥቅምት 1/ 2019 ዓ.ም. እንደሚጀምር አስታወቀ።

    አየር መንገዱ በፌስቡክ ገጹ ዛሬ ዓርብ መስከረም 29/2019 ዓ.ም ባወጣው አጭር መግለጫ ነው ከቀጣዩ እሁድ ጀምሮ የመቀለ በረራውን እንደሚጀምር ገልጿል።

    የትግራይ ኃይሎች መስከረም 13 2019 ዓ.ም. በክልሉ የሚገኙትን ሦስት አውሮፕላን ማረፊያዎች "መቆጣጠራቸው" ከተሰማ በኋላ ነበር አየር መንገዱ ወደ ትግራይ ክልል የሚደረጉ በረራዎችን ለጊዜው ማቋረጡን የገለፀው።

    በትግራይ ክልል በሚገኙ ሦስት ከተሞች፣ ማለትም መቀለ፣ አክሱም እና ሽሬ የሚያደርገውን በረራ ከረቡዕ መስከረም 13/2019 ዓ.ም. ጀምሮ ማቋረጡን አየር መንገዱ በወቅቱ ባወጣው መግለጫው ላይ ጠቅሷል።

    አየር መንገዱ በጊዜያዊነት በረራ ማቋረጡን ካሳወቀ ከ16 ቀናት በኋላ ባወጣው የዛሬው መግለጫው የመቀሌውን በረራ እሁድ ጥቅምት 1 እንደሚጀምር ቢገልጽም፣ በሌሎቹ ሁለት ከተሞች ስላቋረጠው በረራ ግን ያለው ነገር የለም።

    የመቀሌ ከተማን የመከላከያ ሠራዊት እና አጋሮቹ ከባለፈው ሳምንት ቅዳሜ ጀምሮ መቆጣጠራቸው ይታወቃል።

    ጦርነቱ ዳግም ከተቀሰቀሰ በኋላ ተቋርጦ የነበረው ወደ ላሊበላ ከተማ የሚደረገው በረራ ከቅዳሜ መስከረም 23 ጀምሮ መጀመሩን የአካባቢው ነዋሪዎች ለቢቢሲ ገልፀዋል።

13. 9 ጥቅምት 2026ትራምፕ በኅዳር ወር ከሚካሄደው ምርጫ በፊት ኢራን ላይ ጥቃት እንደማይፈጸም ተናገሩ

    

    የፎቶው ባለመብት, Reuters

    ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ በመላው አገሪቱ በኅዳር ወር ከሚካሄደው የአጋማሽ ዘመን ምርጫ በፊት ኢራን ላይ ጥቃት እንደማይፈጸም ተናገሩ።

    ይህ የፕሬዚዳንቱ ንግግር ከተሰማ በኋላ የዓለም የነዳጅ ዋጋ ላይ መረጋጋት ታይቷል።

    ከኢራን ጋር “ውጤታማ ንግግር” እየተደረገ መሆኑን የተናገሩት ፕሬዚዳንቱ የውይይቱን ዝርዝር ግን ከመናገር ተቆጥበዋል።

    “ከአጋማሽ ዘመን ምርጫ አስቀድሞ ኢራን ላይ ጥቃት አንፈጽምም” ያሉት ትራምፕ ከቴህራን ጋር “ፍሬያማ ውይይት” እያደረግን ነው ብለዋል።

    ትራምፕ ይህንን የተናገሩት ረቡዕ ዕለት ለጋዜጠኞች ከምርጫው በፊት ጥቃት ስለመፈጸም እያሰቡ ስለመሆኑ ከተናገሩ በኋላ ነው።

    ይህም የዓለም የነዳጅ ዋጋ ከ4 በመቶ በላይ እንዲጨምር አድርጎ ነበር።

    ትራምፕ በኢራን ወደቦች ላይ የተጣለው እገዳ እንደሚቀጥል አስታውቀው ቴህራን የኒውክሌር ጦር መሣሪያ ሊኖራት አይገባም ሲሉም ተደምጠዋል።

    ትራምፕ ከአንድ ቀን በፊት ይዘውት ከነበረው አቋም ለውጥ ያደረጉበት ምክንያት አልታወቀም።

    በሆርሙዝ ወሽመጥ በኩል “በታሪክ ከፍተኛ በሆነ መጠን የነዳጅ ፍሰት” መኖሩን በማኅበራዊ ሚዲያ ልጥፋቸው ላይ ያስታወቁት ትራምፕ “ትናንትና ማታ ብቻ 22 ሚሊዮን በርሜል ነዳጅ” ማለፉን ተናግረዋል።

    “ከእነዚህ መካከል አንዲትም በርሜል ከኢራን የመጣ ወይም ወደ ኢራን የሄደ አልነበረም” በማለትም በአሜሪካ ሁሉም ግዛቶች ከሚካሄደው የአጋማሽ ዘመን ምርጫ በፊት በማንኛውም ጊዜ በኢራን ላይ ጥቃት አንሰነዝርም ብለዋል።

    ምንም እንኳን ከቅርብ ሳምንታት ወዲህ ሁለቱ አገራት አንዳቸው ሌላኛቸው ላይ ምንም ዓይነት ጥቃቶች ባይፈጽሙም ፕሬዚዳንቱ ከምርጫው በኋላ መቼ ጥቃቶችን ለመፈጸም እንዳሰቡ በግልጽ አልተናገሩም።

    ባለፈው ወር ትራምፕ፣ ኢራን ፖለቲካዊ ጫና ለመፍጠር ስትል ጦርነቱን እያራዘመችው እንደሆነ በመግለጽ፣ ጦርነቱ ከምርጫው በኋላ ወዲያውኑ እንደሚያበቃ ለጋዜጠኞች ተናግረው ነበር።

    ረቡዕ ዕለት ‘ዘ አትላንቲክ’ ዋይት ሐውስ በኢራን ዒላማዎች ላይ ጥቃት ለመፈጸም የሚያስችል ዕቅድ ፔንታጎን እንዲያቀርብ ግፊት እያደረገ ስለመሆኑ ዘግቧል።

    አንድ የዋይት ሐውስ ባለሥልጣን “የጦሩ ጠቅላይ አዛዥ በማንኛውም ጊዜ ሁሉም አማራጮች አሏቸው” ሲሉ ሐሙስ ዕለት ተናግረዋል።

    "ኢራን ከፍተኛ ጉዳት ደርሶባታል፤ ሁኔታዎቹም በአንድ ወይም በሌላ መንገድ፣ ማለትም በቀላል ወይም በከባድ መንገድ፣ ሊፈቱ ይችላሉ። ሁሉም አማራጮች በፕሬዚዳንት ትራምፕ እጅ ናቸው፤ እርሳቸውም ለአሜሪካ የሚበጀውን እርምጃ ይወስዳሉ" ሲሉ ባለሥልጣኑ ገልፀዋል።

14. 9 ጥቅምት 2026ደቡብ አፍሪካ በሕገ-ወጥ መንገድ ወደ አገሪቱ የገቡ ሰዎች የጥገኝነት ጥያቄ እንዲያቀርቡ የሚፈቅደውን መመሪያ ሰረዘች

    

    የፎቶው ባለመብት, Reuters

    የደቡብ አፍሪካ መንግሥት በሕገ-ወጥ መንገድ ወደ አገሪቱ የገቡ ሰዎች የሚያቀርቡትን የጥገኝነት ማመልከቻ እንዲቀበል የሚፈቅደውን አወዛጋቢ መመሪያ መሰረዙን አስታወቀ።

    መመሪያው የተሰረዘው ተግባራዊ በሆነ በጥቂት ቀናት ውስጥ ነው።

    ይህ እርምጃ የተወሰደው በጆሃንስበርግ አቅራቢያ በሚገኘው ሶዌቶ እና የባሕር ዳርቻዋን ደርባንን ጨምሮ በአንዳንድ የአገሪቱ አካባቢዎች የፀረ-ስደተኞች የተቃውሞ አመጽ ከተካሔደ ከጥቂት ሰዓታት በኋላ ነው።

    የደቡቡ አፍሪካ የአገር ውስጥ ጉዳይ መሥሪያ ቤት ባወጣው መግለጫ፣ መመሪያው በወጣ በጥቂት ቀናት ውስጥ ከአቅም በላይ የሥራ ጫና መፈጠሩን እና የመንግሥት ሠራተኞችም ለአደጋ መጋለጣቸውን ገልጿል።

    በሕገ-ወጥ መንገድ ወደ ደቡብ አፍሪካ የገቡ ስደተኞች የጥገኝነት ጥያቄ የማመልከት መብትን ማጣት የለባቸውም በሚል የአገሪቱ የሕገ-መንግሥት ፍርድ ቤት ያሳለፈውን ውሳኔ ተከትሎ መመሪያው ሥራ ላይ የዋለው መስከረም 20/2019 ዓ.ም. ነበር።

    ይህም በብዙ የመንግሥት ቢሮዎች ውጭ ረጅም የስደተኞች ሰልፎች እንዲፈጠሩ አድርጓል።

    በደቡብ አፍሪካ የስደት ጉዳይ ለረጅም ጊዜ አከራካሪ ሆኖ የቆየ ሲሆን፣ የፍርድ ቤቱ ውሳኔም በአንዳንድ የፀረ-ስደተኛ ቡድኖች ዘንድ ቁጣ በመፍጠር የአመጽ እንቅስቃሴን አስከትሏል።

    ሐሙስ ዕለት በነበሩ የአመጽ ተግባራት መኪኖች ተቃጥለዋል፤ በውጭ ዜጎች ባለቤትነት የሚንቀሳቀሱ አንዳንድ ሱቆችም ጥቃት ደርሶባቸዋል።

    መንግሥት ዛሬ የወሰደው መመሪያውን የመሰረዝ እርምጃ የፖለቲካ ውሳኔ እንዳልሆነ ገልፆ፣ የሕገ-መንግሥት ፍርድ ቤቱን ውሳኔ የሚያከብርበትን ሌሎች መንገዶች እንደሚፈልግ አስታውቋል።

15. 9 ጥቅምት 2026ሩሲያ በአውቶብስ ላይ በፈጸመችው ጥቃት 30 ሰዎች መገደላቸውን ባለሥልጣናት ተናገሩ

    

    የፎቶው ባለመብት, Prosecutor General's Office

    የዩክሬን ባለሥልጣናት በአገሪቱ ምሥራቃዊ ክፍል በምትገኘው ክራማቶርስክ ከተማ ሩሲያ በሁለት የመንገደኞች አውቶቡሶች ላይ በፈፀመችው የቦምብ ጥቃት ቢያንስ 30 ሰዎች መገደላቸውን ተናገሩ።

    ባለሥልጣናቱ እንዳሉት የክራማቶርስክ አካል በሆነችው ቢሌንኬ መንደር ተጨማሪ ሦስት ሰዎችም ተገድለዋል።

    ሌሎች 18 ሰዎችም መቁሰላቸውን የተናገሩት የዶኔትስክ ክልል ርዕሰ መስተዳድር ቫዲም ፊላሽኪን፣ ሩሲያ በተቻለ መጠን "ብዙ ሰላማዊ ሰዎችን ለመግደል ተሳፋሪዎችን የሚጭኑ አውቶቡሶችን ዒላማ አድርጋለች" ሲሉ ከስሰዋል።

    ክራማቶርስክ እና በአቅራቢያዋ የምትገኘው ስሎቪያንስክ፣ "የምሽግ ቀለበት" በመባል የሚታወቁ ሲሆን ከፍተኛ ጥበቃ የሚደረግባቸው የከተሞች ሰንሰለት አካል ናቸው። ፕሬዝዳንት ቭላድሚር ፑቲን እንዳሉት፣ ሩሲያ እነዚህን ከተሞች ለመቆጣጠር የምትሞክረው በምሥራቅ ዩክሬን የሚገኘውን አጠቃላይ የዶንባስ የኢንዱስትሪ ክልል በቁጥጥሯ ስር ለማድረግ በማሰብ ነው።

    የዩክሬን ፕሬዝዳንት ቮሎዲሚር ዜሌንስኪ "ይህ ጥቃት ያለአጸፋ ምላሽ እንዲሁ አይተውም" ብለዋል።

    በቴሌግራም ላይ ባጋሩት ጽሑፍ ላይ "ሩሲያ በዶንባስ ውስጥ ያለውን ሕይወት በሙሉ ለማጥፋት እየሞከረች ነው፤ እናም ዓለም ለዚህ ምላሽ መስጠት አለበት። ሩሲያውያን ላደረሱት ሞት ሁሉ የሚገባውን ያህል የኃይል ምላሽ ይስጡ።"

    የአካባቢው አቃቤ ሕግ ቢሮ ያጋራቸው ምስሎች የሚቃጠለውን አውቶቡስ ከስብርባሪዎች ጋር እና ከተጎዱ መንገደኞች ጋር የሚያሳይ ነው።

    ሞስኮ ስለጥቃቱ እስካሁን አስተያየት አልሰጠችም። ሩሲያ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ በመላው ዩክሬን የምትፈጽመውን ትቃት አጠናክራ የቀጠለች ሲሆን የሰላማዊ ሰዎች ሞትም በከፍተኛ ሁኔታ ጨምሯል።

    እንደ መንግሥታቱ ድርጅት መረጃ ከሆነ ባለፈው ነሐሴ ወር ላይ ብቻ የተገደሉት ዩክሬናውያን ቁጥር እአአ በ2025 ከተገደሉት የበለጠ ነው።

16. 9 ጥቅምት 2026ሁቲዎች የሳዑዲ አውሮፕላን ማረፊያ ላይ ጥቃት ፈጽመው የመንገደኞች አውሮፕላን ላይ ጉዳት አደረሱ

    

    የፎቶው ባለመብት, reuters

    በኢራን የሚደገፉት ሁቲዎች በሳዑዲ አረቢያ ላይ የሚፈጽሙትን ጥቃት ሐሙስ ዕለትም አጠናክረው በመቀጠል የአውሮፕላን ማሪፊያ እና የነዳጅ ተቋማቷን በሚሳዔል ማጥቃታቸው ተሰማ።

    በጥቃቱ ሦስት ሰዎች መሞታቸው ሲገለጽ አንድ አውሮፕላንም በከፍተኛ ሁኔታ መጎዳቱን ሮይተርስ የዜና ወኪል ዘግቧል።

    አንድ የዐይን እማኝ ሐሙስ ዕለት በሪያድ በርካታ ፍንዳታዎች መሰማታቸውን ገልጸው ከእነዚህም መካከል በከተማዋ ዓለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ የተከሰተው ትልቁ መሆኑን ተናግረዋል።

    በየመን የሚንቀሳቀሱት እና በኢራን የሚደገፉት የሁቲ አማፅያን፣ በሪያድ በሚገኘው የኪንግ ኻሊድ ዓለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ ላይ የባሌስቲክ ሚሳዔል ጥቃት መፈጸማቸውን ተናግረዋል። አማፅያኑ ለዚህ ምንም ዓይነት ማስረጃ ያላቀረቡ ሲሆን፣ የሳዑዲ ባለሥልጣናትም በጉዳዩ ላይ ወዲያውኑ የሰጡት አስተያየት የለም።

    ቡድኑ የሪያድ አውሮፕላን ማረፊያን ማጥቃቱን ካስታወቀ በኋላ ሠራተኞች ዒላማ ሊሆኑ ከሚችሉ የኢነርጂ ተቋማት እንዲርቁ አስጠንቅቋል።

    የፈረንሳይ ዜና ወኪል ያነጋገራቸው የዐይን እማኝ ከአውሮፕላን ማረፊያው የሚነሱ በረራዎች ተቋርጠው እንደነበር ተናግረው ተሳፋሪዎች ከአውሮፕላን ማረፊያው እንዲወጡ ተነግሯቸው ነበር ብለዋል።

    ምን ያህል በረራዎች እንደተስተጓጎሉ በግልጽ ባይታወቅም፣ ስማቸው እንዳይገለጽ በመጠየቅ ለኤኤፍፒ የተናገሩ ሰዎች ግን የመንገደኞች ማስተናገጃ ክፍሉ ግን በተሳፋሪዎች ተጨናንቆ እንደነበር እና ሰዎች አስቀድመው ያስገቧቸውን ሻንጣዎች ትተው እንዲወጡ እንደታዘዙ አስረድተዋል።

    ሐሙስ ዕለት በሪያድ የሚገኝ አውሮፕላን ማረፊያ ላይ ጥቃት ተፈጽሞ የሳዑዲ አየር መንገድ ንብረት የሆነ አውሮፕላን በተተኳሽ መመታቱን እና በእሳት ከተያያዘ በኋላ ከፍተኛ ጉዳት ማስተናገዱን ስለጉዳዩ መረጃ ያላቸው ሦስት ሰዎች ለሮይተርስ ተናግረዋል።

    መንገደኞች በአውሮፕላኑ ውስጥ አልነበሩም ብለው እንደሚያምኑ ተናግረው ነገር ግን ሰዎች ተጎድተው ሊሆን አንደሚችል ገልጸዋል።

    ሮይተርስ የተመለከተው እና ትክክለኛነቱን ያረጋገጠው ተንቀሳቃሽ ምስል ከአውሮፕላን ማረፊያው ጥቁር ጭስ ሲወጣ ያሳያል።

    የሳዑዲ አረቢያ መንግሥት፣ ሲቪል አቪየሽን ባለሥልጣን እና የሳዑዲ አየር መንገድ ለቀረበላቸው ጥያቄዎች ምላሽ ከመስጠት ተቆጥበዋል።

    ሉፍታንዛ እና ኤር ኢንዲያ ከሁቲ ትቃት በኋላ ወደ ሪያድ የሚያደርጓቸውን በረራዎች አቋርጠዋል።

    በሌላ ዜና የሳዑዲ ባለሥልጣናት በአየር ላይ ሳለ ተመትቶ እንዲወድቅ የተደረገ ፍንጥርጣሪ በሪያድ የሚገኝ መዋዕለ ሕጻናት እና ሕክምና ተቋም ላይ መውደቁን ተናግረዋል።

17. 8 ጥቅምት 2026ትራምፕ ከኢራን ጋር ስምምነት ማድረግ "የሚመርጡት ነገር አለመሆኑን" ተናገሩ

    

    የፎቶው ባለመብት, Reuters

    የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ረቡዕ ዕለት ልዩ መልዕክተኛቸው ስቲቭ ዊትኮፍ ከኢራን ጋር በሚያደርጉት ድርድር "በጣም ጥሩ" እየሠሩ መሆኑን ገልጸው ስምምነት ግን የሚመርጡት ውጤት እንዳልሆነ ተናገሩ።

    "በኢራን ስምምነት ላይ በጣም ጥሩ እየሰራ ነው። ስምምነቱ እኔ ማድረግ የምፈልገው ነገር እንዳልሆነ አስባለሁ፤ ነገር ግን ጦርነቱን ለማቆም ማንኛውንም ነገር ለመስጠት ፈቃደኛ ናቸው" ሲሉ ትራምፕ በቴክሳስ ሳን አንቶኒዮ በተካሄደው የምርጫ ዘመቻ ላይ ለደጋፊዎቻቸው ተናግረዋል።

    “የኒውክሌር ጦር መሳሪያ በፍፁም አይኖራቸውም” ሲል አክለዋል።

    ትራምፕ በጋዛ የተደረሰውን የተኩስ አቁም ስምምነት በመጥቀስ ዊትኮፍን “ታላቅ ተደራዳሪ” እና “አንዳንድ አስደናቂ ነገሮችን ያደረገ” ሲሉ አሞካሽተዋቸዋል።

    ፕሬዝዳንቱ ከኢራን ጋር የተደረገው ጦርነት በቅርቡ እንደሚቆምም ተናግረዋል።

    “ጦርነቱ ያበቃል፤ ይህም በጣም በቅርቡ ይሆናል። በጣም በቅርቡ መሆን አለበት” ካሉ በኋላ ኢራንን “የወደቀች አገር” በማለት ገልጸዋታል።

    ፕሬዚዳንቱ ይህንን ያሉት መገናኛ ብዙኃን ዋይት ሐውስ ከኅዳሩ ምርጫ በፊት በኢራን ላይ የሚሰነዘሩ ጥቃቶችን በሚመለከት ፔንታጎን አማራጮችን እንዲያዘጋጅ መጠየቁን ከዘገቡ በኋላ ነው።

    አሜሪካ እና እስራኤል የካቲት 21 2018 ዓ.ም. በኢራን ላይ ጦርነት ከከፈቱ በኋላ ቴህራን በቀጣናው በሚገኙ የአሜሪካ ጦር ሰፈሮች ላይ በሚሳኤልእና በድሮን ጥቃቶችን በመፈጸም ምላሽ ሰጥታለች።

    በተጨማሪም የዓለም አንድ አምስተኛ ነዳጅ የሚተላለፍበትን የሆርሙዝ የባህርወሽመጥን ዘግታለች።

    አሜሪካ እና ኢራን በሰኔ ወር በአደረዳሪዎቻቸው በኩል የመግባቢያ ስምምነት ተፈራርመዋል።

    ሁለቱ አገራት በሆርሙዝ ወሽመጥ ላይ መግባባት ባለመቻላቸው ስምምነቱ ተግባራዊ ሳይሆን ቀርቷል።

18. 8 ጥቅምት 2026በአሜሪካ ጦር ሠፈሮች ላይ የደረሰው ጉዳት ከተነገረው በላይ መሆኑን ኢራን አስታወቀች

    

    የፎቶው ባለመብት, Reuters

    የኢራን ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አባስ አራጋቺ መከላከያ ኃይላቸው 81 የአሜሪካ ወታደራዊ አውሮፕላኖችን ከጥቅም ውጭ አድርጓል የሚለውን ሪፖርት በመጠቀስ የደረሰው ጉዳት ከተነገረው በላይ ነው አሉ።

    አራጋቺ ሐሙስ ዕለት በኤክስ ገጻቸው ላይ ለአሜሪካ ምክር ቤት የቀረበው ሪፖርት በኢራን ጦርነት ዘመቻ ወቅት 81 ጦር አውሮፕላኖች በጦርነቱ መጥፋታቸው ወይንም መውደማቸው ይገልጻል።

    የአሜሪካ ማዕከላዊ ዕዝ ወታደራዊ ጦር ሠፈሮች ያሉበትን ሁኔታ ለመፈተሽ ሴናተሮች ያቀረቡት ትኣቄ ተቀባይነት አላገኘም።

    “በግንቦት ወር የኮንግረስ የምርምር አገልግሎት የኢራን ጦር ኃይሎች 42 የአሜሪካ ወታደራዊ አውሮፕላኖች ማውደሙን ይፋ አድርጎ ነበር። አሁን 81 ደርሷል” ሲሉ ጽፈዋል።

    “ትክክለኛው የደረሰው ጉዳት ግን ከዚህም የባሰ ነው። ማስረጃ? አሜሪካ ማዕከላዊ ዕዝ ደህንነታቸው የተጠበቀ ናቸው ያላቸውን ጦር ሠፈሮች ላይ ሴናተሮች ምልከታ እንዲያደርጉ አልፈቀደም” ሲሉ አጋራቺ አብራርተዋል።

    አራጋቺ በኤክስ ልጥፋቸው ላይ የአሜሪካ ኮንግረስ ምርምር አገልግሎት ያወጣውን ሪፖርት ፎቶ አንስተው አጋርተዋል።

    ሪፖርቱ የካቲት 21 2018 ዓ.ም. በኢራን ላይ ወታደራዊ ዘመቻ ከተጀመረ ጊዜ አንስቶ 81 የጦር አውሮፕላኖች መጥፋታቸው ወይንም መውደማቸውን ዘርዝሯል።

    ሪፖርቱ የተዘጋጀው ከወጡ የዜና ዘገባዎች፣ የአሜሪካ መከላከያ እና ሴንቲኮም እንዲሁም የመከላከያ ሚኒስቴር ቁጥጥር ቢሮ ያወጧቸው ሪፖርቶችን መነሻ በማድረግ እንደሆነ ተጠቅሷል።

    በሪፖርቱ ላይ የተቀመጠው ቁጥር ሊቀየር እንደሚችል ተገልጿል።

    ከየካቲትመጨረሻ 2026 ጀምሮ ኢራን በሳዑዲ አረቢያ፣ አረብ ኤምሬትስ፣ ኳታር፣ ኩዌት፣ ኢራቅ፣ ዮርዳኖስ፣ ባህሬን እና ኦማን በሚገኙ ከ 20 በላይ የአሜሪካ ወታደራዊ ተቋማት እና የጦር ሰፈሮች ላይ በሚሳኤሎች እና ድሮኖች ጥቃት ሰንዝራለች።

    ኢራን ከተነገረው በላይ በአሜሪካ ወታደራዊ ተቋማት ላይ ከፍተኛ ጉዳት ማድረሷን ቢቢሲ አረጋገጠ

19. 8 ጥቅምት 2026በአዲሱ ሹመት ውስጥ ሳይካተቱ የቀሩት ሚኒስትሮች እነማን ናቸው?

    

    ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ በዛሬው ዕለት ዕጩ የካቢኔ አባሎቻቸውን ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አቅርበው አስሹመዋል።

    በዚህም በቀደመው ካቢኔያቸው የነበሩ ሚኒስትሮች ባሉበት የቀጠሉ እና ወደ ሌላ መሥሪያ ቤት የተዘዋወሩ ሲኖሩ በርካታ አዳዲስ ሚኒስትሮችን አካተዋል።

    በቀደመው ካቢኔ ውስጥ ከነበሩት ሚኒስትሮች መካከል ከአስር የሚበልጡት ቦታቸውን ለአዲስ ተተኪዎች ለቅቀዋል። ከመካከላቸውም የተወሰኑት በሌላ ኃላፊነት የተሾሙ ሲሆን የበርካቶቹ መዳረሻ ግን እስካሁን አልታወቀም።

    በአዲሱ የሚኒስትሮች ዝርዝር ውስጥ ሳይካተቱ የቀሩት ባለሥልጣናት እነ ማን ናቸው?

    1. አሕመድ ሽዴ የገንዘብ ሚኒስትሩ የነበሩ፣ አሁን የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አፈ ጉባዔ

    2. ሙፈሪያት ካሚል፣ የሥራ እና ክህሎት ሚኒስትር የነበሩ፤ አሁን የፌዴሬሽን ምክር ቤት አፈ ጉባዔ

    3. አብርሃም በላይ፣ የመስኖ እና ቆላማ አካባቢዎች ሚኒስትር የነበሩ፣ አሁን የኢትዮጵያ ኒውክሌር ኃይል ኮሚሽነር

    4. ኢንጅነር አይሻ መሐመድ፣ የመከላከያ ሚኒስትር የነበሩ

    5. ጫልቱ ሳኒ፣ የከተማ እና መሠረተ ልማት ሚኒስትር የነበሩ

    6. መላኩ አለበል፣ የኢንዱስትሪ ሚኒስትር የነበሩ

    7. ዓለሙ ስሜ፣ የትራንስፖርት እና ሎጂስቲክስ ሚኒስትር የነበሩ

    8. ኤርጎጌ ተስፋዬ፣ የሴቶች እና ማኅበራዊ ጉዳይ ሚኒስትር የነበሩ

    9. በለጠ ሞላ፣ የኢኖቬሽን እና ቴክኖሎጂ ሚኒስትር የነበሩ

    10. ሃብታሙ ተገኝ፣ የማዕድን ሚኒስትር የነበሩ

    11. ካሳሁን ጎፌ፣ የንግድ እና ቀጣናዊ ትስስር ሚኒስትር የነበሩ

    እነዚህ ሚኒስትሮች በአዲሱ ካቢኔ ውስጥ ባይካተቱም በቀጣይ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ይፋ በሚያደርጓቸው ሹመቶች ውስጥ ሊካተቱ ይችላሉ።

20. 8 ጥቅምት 2026ምክትል ጠቅላይ ሚኒስትሩን ጨምሮ ዘጠኝ ባለሥልጣናት ባሉበት ኃላፊነት ይቀጥላሉ

    

    የፎቶው ባለመብት, PMO

    ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ ዛሬ መስከረም 28፣ 2019 ዓ. ም. በሰጡት ሹመት ምክትል ጠቅላይ ሚኒስትሩን ጨምሮ ዘጠኝ ባለሥልጣናት ባሉበት ኃላፊነት ይቀጥላሉ።

    ተመስገን ጥሩነህ ምክትል ጠቅላይ ሚኒስትር ሆነው የሚቀጥሉ ሲሆን፤ ጌዲዮን ጤሞቲዮስ (ዶ/ር) የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ሆነው ይቀጥላሉ።

    በተጨማሪም ፕ/ር ብርሃኑ ነጋ የትምህርት ሚኒስትር፣ አዲሱ አረጋ የግብርና ሚኒስትር፣ ሃና አርኣያሥላሴ የፍትሕ ሚኒስትር በመሆን በኃላፊነታቸው ይቀጥላሉ።

    ሀብታሙ ኢተፋ (ዶ/ር) የውሃና ኢነርጂ ሚኒስትር፣ ዶ/ር መቅደስ ዳባ ጤና ሚኒስትር፣ ዐይንዓለም ንጉሤ የገቢዎች ሚኒስትር እና ሰላማዊት ካሳ የባህል እና ቱሪዝም ሚኒስትር ሆነው ይቀጥላሉ።

    ባለፈው ዓመት ከተካሄደው ምርጫ በኋላ ጠቅላይ ሚኒስትሩ አዲስ አስተዳደራቸውን አዋቅረዋል።

    

    የፎቶው ባለመብት, PMO