Việt Nam - Thái Lan: Ai sẽ thắng trong cuộc đua hóa rồng?
Nguồn hình ảnh, Getty Images
Khoảng cuối tháng 4, cơ quan thống kê của Việt Nam tính toán quy mô kinh tế (GDP) tính theo sức mua tương đương (PPP) của Việt Nam đã vượt Thái Lan khoảng 4 tỉ USD trong năm 2025.
Báo Tuổi Trẻ khi đó dẫn lời một quan chức Cục Thống kê thuộc Bộ Tài chính nói rằng quy mô GDP PPP của Việt Nam năm 2025 đạt 1.885 tỷ USD, vượt 4 tỷ USD so với 1.881 tỷ USD của Thái Lan.
Con số 1.881 tỷ USD của Thái Lan, theo vị quan chức của Cục Thống kê, là từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).
Nhưng IMF lại có một cách tính khác.
Dữ liệu của định chế quốc tế này cho thấy trong năm 2025, GDP của Việt Nam tính theo PPP vẫn chưa vượt qua Thái Lan, và GDP theo giá hiện hành vẫn còn cách một khoảng cách khá lớn.
Vậy hiểu thế nào về quy mô kinh tế của Việt Nam và Thái Lan?
GDP theo giá hiện hành và sức mua tương đương
Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) tính theo giá hiện hành là một chỉ số thông dụng dùng để đo sức khỏe nền kinh tế và sự thịnh vượng của một quốc gia.
Trong khi đó, PPP (Purchasing Power Parity) là một khái niệm chỉ về sức mua tương đương, nhằm phản ánh quy mô kinh tế và mức sống giữa các quốc gia.
Năm 2025, trong khi Việt Nam công bố GDP đạt mức 514 tỷ USD, IMF tính toán rằng con số này ở mức 494 tỷ USD.
Dựa trên con số 494 tỷ USD này và dự báo về tốc độ tăng trưởng kinh tế, IMF cho rằng đến năm 2027, Việt Nam sẽ đuổi kịp Thái Lan về GDP tính theo giá hiện hành.
Cụ thể, khi đó, GDP của Việt Nam đạt mức khoảng 595 tỷ USD, còn Thái Lan là 599 tỷ USD.
Tính toán này của IMF dựa trên dự báo tốc độ tăng trưởng kinh tế của Việt Nam năm 2026 là 7,1%, và năm 2027 là 6,7%, trong khi con số này của Thái Lan lần lượt là 1,5% và 2,1%.
Định chế này cho rằng đến năm 2028, Việt Nam sẽ chính thức vượt qua Thái Lan.
Tuy nhiên, nếu tính GDP theo sức mua tương đương, quy mô của nền kinh tế Việt Nam không chờ đến năm 2028 mới vượt Thái Lan mà có thể vượt ngay trong năm 2026 này.
Theo đó, kết thúc năm nay, GDP PPP của Việt Nam được dự báo đạt khoảng 2.030 tỷ USD, cao hơn so với mức 1.960 tỷ USD của Thái Lan.
Khoảng cách này giữa Việt Nam và Thái Lan sẽ ngày một cách xa, và đến năm 2031, GDP PPP của Việt Nam sẽ vượt Thái Lan hơn 500 tỷ USD.
Về quy mô kinh tế theo GDP theo giá hiện hành, GDP của Việt Nam năm 2031 đạt mức hơn 705 tỷ USD, cao hơn so với 675 tỷ của Thái Lan.
Vậy sự khác nhau giữa hai thước đo này là gì?
GDP được tính theo tiền tệ của quốc gia và quy đổi ra đơn vị đô la Mỹ.
Theo đó, năm 2025, tổng sản phẩm quốc nội của Việt Nam đạt khoảng 12,847 triệu tỷ đồng, tương đương 514 tỷ USD, theo công bố của Cục Thống kê.
GDP của Thái Lan trong năm 2025 là 18.970 tỷ baht, tương đương 577 tỷ USD.
Trong khi đó, GDP PPP tính theo sức mua thực tế của đồng nội tệ đối với hàng hóa và dịch vụ trong chính quốc gia đó.
Nói cách khác, GDP PPP đo lường nền kinh tế theo lượng hàng hóa và dịch vụ mà người dân thực sự có thể mua được, thay vì chỉ quy đổi theo tỷ giá hối đoái thị trường.
Theo thước đo này, IMF tính toán 12,847 triệu tỷ đồng có sức mua tương đương 1.840 tỷ USD ở Việt Nam, trong khi 18.970 tỷ baht có sức mua tương đương 1.880 tỷ USD tại Thái Lan.
Như vậy, quy mô GDP PPP của Việt Nam vẫn thua Thái Lan 40 tỷ USD trong năm 2026, không phải đã vượt như Cục Thống kê đã nói.
Dân nào giàu hơn?
Trong khi xét về quy mô kinh tế, Việt Nam sẽ sớm vượt Thái Lan, nhưng tính theo đầu người, người Thái vẫn giàu hơn người Việt trong thời gian tới.
Thái Lan là quốc gia có diện tích rộng gấp 1,55 lần so với Việt Nam, nhưng dân số lại ít hơn, chỉ 71 triệu người, so với hơn 103 triệu.
Chính vì thế, khi tính GDP bình quân đầu người, người Thái Lan, với mức 8.060 USD/người, vẫn giàu hơn người Việt Nam, với 5.120 USD.
Kể cả khi tính theo PPP, GDP bình quân đầu người của Việt Nam, ở mức 17.970 USD, vẫn thua đáng kể so với 26.260 của người Thái.
Thái Lan được dự báo sẽ đạt 9.090 USD/người tính theo giá hiện hành vào năm 2030, vẫn cao hơn đáng kể so với 6.320 USD/người của Việt Nam vào thời điểm đó, theo IMF.
Tính theo PPP, năm 2030, IMF dự báo Việt Nam đạt mức 26.050 USD/người, trong khi Thái Lan là 32.560 USD/người.
Như vậy, trong khi về quy mô GDP, Việt Nam sẽ sớm đuổi kịp và vượt qua, GDP bình quân đầu người vẫn còn một khoảng cách đáng kể.
Nguồn hình ảnh, Getty Images
Đầu tư và thương mại
Trong khi Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng 10% trong năm 2026 này, tốc độ của Thái Lan vẫn ở mức thấp, khoảng từ 1,5% đến 2%.
Trong dự báo của mình, IMF cho rằng tăng trưởng của Việt Nam đạt 7,1% năm 2026.
Dữ liệu của IMF cho thấy từ năm 1980, GDP của cả hai nước tương đương nhau, xoay quanh mức hơn 34 tỷ USD. Thái Lan khi đó đã là một quốc gia mở cửa, thu hút đầu tư nước ngoài, trong khi Việt Nam vẫn thực hiện nền kinh tế bao cấp, quan hệ với các quốc gia khối Đông Âu và Liên Xô cũ.
Thái Lan có những cú bứt phá mạnh mẽ, đến năm 1996, GDP của Thái Lan đạt 183 tỷ USD, trong khi Việt Nam chỉ hơn 31 tỷ.
Cuộc khủng hoảng kinh tế châu Á 1997 đã giáng một đòn mạnh vào nền kinh tế Thái Lan, trong khi dường như không mấy tác động đến Việt Nam, vốn đang từng bước mở cửa.
Biểu đồ tăng trưởng cho thấy Việt Nam đã có những bước tiến vững chắc, và đều đặn, trong khi Thái Lan thể hiện sự trồi sụt trong tăng trưởng.
Tăng trưởng kinh tế của Việt Nam trong những năm qua có được từ các nỗ lực công nghiệp hóa, với việc thu hút đầu tư nước ngoài, và xuất khẩu.
Đối với giới đầu tư quốc tế, Việt Nam vẫn là một điểm đến hấp dẫn. Năm 2025, các nhà đầu tư FDI đã đổ số vốn 27,6 tỷ USD vào các dự án tại Việt Nam, tăng 9%.
Trong khi đó, Thái Lan thu hút FDI 10,4 tỷ USD năm 2025 – đây là một mức tăng đáng kể lên đến 42% so với năm trước.
Vậy giới đầu tư hai quốc gia này đang ở đâu trong dòng vốn này?
Các con số cho thấy người Thái Lan đang tỏ ra lấn lướt trong hoạt động đầu tư giữa hai quốc gia.
Tính đến nay, với khoảng hơn 800 dự án, các công ty Thái Lan đã rót hơn 15,4 tỷ USD vào Việt Nam, trong đó riêng năm 2025 là 1,15 tỷ USD.
Ở chiều ngược lại, dòng vốn từ Việt Nam đến Thái Lan lại hết sức khiêm tốn: chừng 40 triệu USD cho khoảng 20 dự án.
Điều này rất khác với dòng chảy thương mại giữa hai quốc gia đối tác chiến lược toàn diện này, vốn đạt hơn 22 tỷ USD trong năm 2025, và đang hướng đến mục tiêu 25 tỷ USD, trong đó Thái Lan là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam trong khu vực ASEAN.
Nguồn hình ảnh, Getty Images
Một trong những lĩnh vực thường hay được nhắc đến trong so sánh giữa hai quốc gia là du lịch.
Cho dù số lượng du khách quốc tế vẫn vượt trội so với Việt Nam, nhưng chính quyền Thái Lan dường như đang tỏ ra lo lắng khoảng cách này cũng sẽ sớm thu hẹp.
Năm 2025, lượng khách quốc tế đến Việt Nam đạt gần 21,2 triệu lượt, thấp hơn nhiều so với con số 32,97 triệu của Thái Lan.
Tuy nhiên, xét về tốc độ tăng trưởng đang là hai chiều ngược lại.
Trong khi du khách đến Thái Lan giảm 7,23%, thì khách quốc tế đến Việt Nam tăng 20,4% trong năm 2025.
Trong 4 tháng đầu năm 2024, khách quốc tế đến Việt Nam đạt 8,8 triệu lượt, tăng 14,6% so với cùng kỳ, trong khi khách quốc tế đến Thái Lan trong 4 tháng đạt gần 12 triệu lượt người, giảm 3,45%.
Nguồn hình ảnh, Getty/BBC
Thách thức chờ đón
Cả hai quốc gia, dù vậy, cũng đang đối mặt với hàng loạt vấn đề, trước mắt cũng như lâu dài.
Chiến sự Iran đang khiến cho cú sốc dầu mỏ – gọi là cú sốc nguồn cung – tạo ra rất nhiều tác động đến kinh tế của các quốc gia như Việt Nam và Thái Lan.
Dầu – là đầu vào của nhiều doanh nghiệp – tăng giá, khiến cho chi phí tăng cao, từ vận tải đến lương thực, thực phẩm – theo hiệu ứng dây chuyền, điều mà Ngân hàng Thế giới gọi là "tạo ra hiệu ứng lạm phát vòng hai".
Hiệu ứng lạm phát vòng hai dùng để chỉ từ cú sốc giá tăng ban đầu ở nhóm hàng xăng, dầu, và các sản phẩm liên quan như phân đạm, nhiên liệu, chi phí này lan ra các nhóm hàng khác, và cả nền kinh tế.
"Cú sốc dầu mỏ có thể đóng vai trò là cú sốc cung, làm tăng lạm phát và áp lực từ bên ngoài, đồng thời làm giảm tiêu dùng, đầu tư và tăng trưởng trong ngắn hạn," Ngân hàng Thế giới đánh giá trong tháng 5/2026.
Vào tháng 2, thời điểm trước khi Mỹ và Israel tấn công Iran, lạm phát của Việt Nam ở mức 3,35% trong khi lạm phát ở Thái Lan -0,88% so với cùng kỳ năm trước.
Tuy nhiên, giá xăng dầu đã khiến lạm phát Thái Lan lên đến 2,89% trong tháng 4 so với cùng kỳ năm trước, trong khi lạm phát tháng 4 của Việt Nam lên 5,46.
Thái Lan được Ngân hàng Thế giới cho là "có năng lực ứng phó hạn chế hơn" so với Việt Nam vì tỷ lệ nợ chính phủ cao hơn và dư địa tài khóa hạn hẹp hơn.
Nợ chính phủ của Việt Nam hiện là 34%, trong khi đó nợ chính phủ của Thái Lan là 66%.
Tuy nhiên, định chế này cho rằng Thái Lan đảm bảo được tốt hơn, sát với mốc dự trữ 90 ngày theo khuyến cáo của IEA, trong khi dự trữ của Việt Nam chỉ đảm bảo được một vài tháng.
Thái Lan có nguồn dự trữ ngoại hối tốt, lên đến 9 tháng nhập khẩu, trong khi ở Việt Nam chỉ chừng 2 tháng.
Ngân hàng Thế giới nhận định Việt Nam: Đòn bẩy tài chính của khu vực doanh nghiệp hiện ở mức cao nhất trong ASEAN, đồng thời tín dụng ngày càng tập trung vào lĩnh vực bất động sản
Điều đó tạo nên sức ép lên thanh khoản và áp lực tỉ giá đã xuất hiện.
Cả hai quốc gia đang đối mặt với một dân số đang già hóa, nhưng tốc độ chuyển từ giai đoạn dân số già hóa sang già chỉ chừng 17 năm, trong khi tốc độ này của Thái Lan là 20 năm.
Điều này được cho là sẽ tác động mạnh mẽ đến tăng trưởng kinh tế, an sinh xã hội, khiến cho hai quốc gia có khả năng sẽ không vượt qua được lời nguyền già trước khi giàu.
Bất chấp những điều đó, Việt Nam dường như đang đặt một lộ trình cụ thể cho việc thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình, và tiến tới quốc gia thu nhập cao vào năm 2045.
Và việc tăng cường buôn bán với Thái Lan – cũng như mời gọi dòng vốn FDI từ quốc gia này, vốn là một nội dung quan trọng trong chuyến thăm của ông Tô Lâm – đóng vai trò thúc đẩy cho mục tiêu đó.
