Türkiye'de sosyal medya üzerinden ruhsatsız silah satışı ne kadar yaygın?

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın

İçişleri Bakanlığı 2024 yılında, Türkiye'de ateşli silahlarla gerçekleştirilen saldırıların çoğunda ruhsatsız silahlar kullanıldığını açıkladı.

Bakanlık yaklaşık üç yıldır ruhsatsız silah taşıyanlara yönelik yoğun operasyonlar düzenliyor.

Ancak bu tip silahların sosyal medya platformları üzerinden satışı sürüyor.

BBC Türkçe'nin incelediği, silah alanları ve satanları buluşturan Facebook gruplarının binlerce üyesi var. Bu grupların bir kısmı kamuya açık.

Alıcılar ve satıcılar fiyatı "özelden" konuşuyor, silahları "elden" teslim ediyor.

Meta platformlarında (Facebook, Instagram, WhatsApp, Messenger, Threads) silah, mühimmat veya patlayıcı madde satışını veya kullanımını teşvik eden reklamlar yasak.

Şirket, talep üzerine BBC Türkçe'nin paylaştığı Facebook gruplarından yasadışı içerikleri kaldırdığını belirtti.

Türkiye'de Nisan ayında Şanlıurfa ve Kahramanmaraş'taki silahlı okul saldırılarının ardından Adalet Bakanlığı da, çocukları şiddete yönlendirebilecek dijital içerik ve platformlara yönelik tedbirlerin alınması için Emniyet Genel Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Başkanlığı'na talimat verildiğini duyurmuştu.

BBC Türkçe Temmuz ayında, ruhsatsız silah satışı yapılan yaklaşık 200 bin kişilik bir Facebook grubunun kapanmış olduğunu tespit etti.

Yine Temmuz ayında, yıl başında faal olan ve ruhsatsız silah satılan bazı Telegram gruplarının da kapandığını gözlemledik.

Ancak uzmanlar bu grupların tekrar açılabileceği konusunda uyarıyor.

Meta, bu tür grupların düzenli olarak izlenip izlenmediğine ilişkin sorularımızı yanıtlamadı.

Marmara Üniversitesi'nden adli bilişim uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık, "Alım satım işlemlerini gerçekleştirenlerin profilleri, sayfaları ya da kanalları kapatıldığında, farklı isimlerle bunları yeniden açmaları mümkün" diyor.

BBC Türkçe'nin sorularını yanıtlayan Prof. Dr. Kırık, sadece Türkiye'de değil, dünya genelinde de sosyal medya platformlarında yasadışı işlemlerin yaygın olduğunu söylüyor.

Kırık, "Buralar, denetimsiz ve kontrolsüz yapısı nedeniyle yasadışı işlemler gerçekleştiren insanların başvuracağı ilk mecra haline geldi" diyor.

Kırık ayrıca silah alışverişi yapanların kullandıkları jargonla kanunları ve platformların kurallarını aşmaya çalıştığını söylüyor.

'Yasadışı faaliyetlerin tespiti zor, dark web büyük sorun'

Prof. Dr. Kırık, satıcıların alıcılarla doğrudan iletişime geçerek, satışları nakit ya da kripto paralar üzerinden yaptıklarını, IBAN kullanmadıkları için yasadışı faaliyetlerin tespitinin zor olduğunu belirtiyor.

Türkiye'de silah satışına yetkili av bayileri ve üretici fabrikalar, internet üzerinden reklam verebiliyor ancak satış yapamıyor.

Prof. Dr. Kırık'ın dikkat çektiği bir diğer mecra da, "her tür yasadışı faaliyetin" olduğu "dark web":

"Farklı bir tarayıcıyla girip burada hiç bilmediğiniz kişilerle iletişime geçiyorsunuz. Europol, Interpol, CIA, FBI bu konuda çalışmalar yürütüyorlar ama en büyük zafiyet anonimlik. Anonim kimlikler olduğu için ve IP tespiti dediğimiz fiziksel adres tespiti yapılamadığından, silah satışı dark web'de tavan yapmış durumda."

Telegram: 'Yapay zeka yardımıyla zararlı içerikleri kaldırıyoruz'

Telegram yakın zamana dek, Türkiye'de ve dünyada ateşli silah alışverişi için en çok kullanılan platformlardan biriydi.

2024 ve 2025'te takip ettiğimiz, Türkiye'ye de satış yapan yurtdışı merkezli en az bir Telegram grubunun Ocak 2026'da kapanmış olduğunu tespit ettik.

Telegram CEO'su Pavel Durov, 2024'te Fransa'da gözaltına alınmış ve "sosyal medya platformu üzerinden yasadışı içerikler, faaliyetler ve para transferine iştirakle" suçlanmıştı.

Durov, platform üzerinden suç işlendiğini kabul etmiş ve içerik denetimini güçlendirme sözü vermişti.

Telegram basın ofisi Temmuz 2025'te BBC Türkçe'ye şu açıklamayı yaptı:

"Yasadışı silah satışları Telegram'ın hizmet şartları tarafından açıkça yasaklanmıştır ve bu tür içerikler tespit edildiğinde kaldırılır.

"Özel yapay zeka ve makine öğrenimi araçlarıyla desteklenen moderatörler, platformun herkese açık bölümlerini proaktif olarak izlemekte ve ihbarları kabul ederek, silah satışları da dâhil her gün milyonlarca zararlı içeriği kaldırmaktadır."

Avrupa Birliği Polis Teşkilatı (Europol) 2025'te yayımladığı raporda, yasadışı silah ve patlayıcıların giderek daha büyük bir soruna dönüştüğüne dikkat çekmiş ve yapay zekanın silaha erişimi kolaylaştıracağı uyarısında bulunmuştu.

Türkiye'de silah ruhsatı alma koşulları

Türkiye'de silah ruhsatı almak için öncelikle 21 yaşını doldurmuş olmak; hırsızlık, uyuşturucu, çocukların cinsel istismarı gibi suçlardan hüküm giymemiş olmak gerekiyor.

Zihinsel sağlığın yerinde olması da bir diğer koşul.

6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun; ruhsatsız ateşli silah taşıma, bulundurma veya satın alma suçlarını düzenliyor.

2024'teki kanun değişikliğiyle ruhsatsız silah bulundurma ve taşıma suçlarına yönelik cezalar artırıldı.

Artık ruhsatsız silah, silah parçası veya mermi taşıyan, satın alan veya bulunduran kişiler iki yıldan dört yıla kadar hapis cezasına çarptırılabiliyor.

Önceki düzenlemede hapis cezası bir-üç yıl arasında değişiyor ancak bu kişiler genellikle tutuksuz yargılanıyordu.

BBC Türkçe'nin sorularını yanıtlayan Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Dr. Özgür Aydın, bu düzenlemeyle tutuklu yargılanmanın önünün açıldığını söylüyor:

"[Daha önce] Tutuklama kararı alınabilecek bir suç tipi değildi. Artık alt sınırı iki yıl olduğu için, delilleri yok etme, kaçma şüphesi de varsa, ilgili kişi hakkında tutuklama tedbirine karar verilebilir hale geldi."

Ancak Dr. Aydın, infaz rejiminden kaynaklanan indirimlerin mahkumiyet süresini kısalttığı ya da ortadan kaldırdığı, bunun da "cezasızlık durumu oluşturduğu" görüşünde.

Aydın, 2024'teki değişiklikle birlikte, "3D yazıcılarla üretilen ve genellikle internet üzerinden satılan silah ve parçalarının da ruhsatsız silah olarak değerlendirilmeye başlandığını" ekliyor.

6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun; ateşli silahları, silahların parçalarını ve mermilerini ülkeye sokanlara, bir yerden bir yere taşıyanlara ve satanlara da beş yıldan 12 yıla kadar hapis cezası öngörüyor.

Yine 2024'te kanunda yapılan değişiklikle, kurusıkı (ses veya gaz fişeği) atabilen silahı, teknik özelliklerini değiştirerek gerçek silah haline dönüştürme eylemi de, hapis cezası gerektiren bir suça dönüştü.

El değiştirmeden önce, ruhsatsız silahla suç işlenmişse ve balistik incelemede bu kanıtlanmışsa, silahın yeni sahibi bu suçla da yargılanıyor.

Yani bir kişi ruhsatsız bir silahla cinayet işlerse, silahı sonradan alan kişi, hem ruhsatsız silah bulundurmaktan hem cinayetten yargılanıyor.

Silah taşıma ya da bulundurma ruhsatları beş yıl için geçerli. Süre bitiminden itibaren en geç altı ay içinde yenilenmezse, ruhsat iptal oluyor.

Tüfek, bıçak, ses ve gaz fişeği gibi diğer silahlara ilişkin de farklı kanun ve yönetmelikler var.

2025'te 110 binden fazla ruhsatsız silah ele geçirildi

İçişleri Bakanlığı'nın 2024 verilerine göre, Türkiye'de ateşli silahlarla işlenen suçların çoğunun ruhsatsız silahlarla işleniyor.

2024 yılındaki kanun değişikliğinin hemen ardından, dönemin İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya NTV canlı yayınında, "Kasten öldürme, kasten yaralama, yağma, gasp suçlarının silahla işlenenlerini inceledik. En az %75, bu suçlarda kullanılan silahların ruhsatsız olduğu sonucuna vardık" demişti.

Anadolu Ajansı'nın (AA) haberine göre İçişleri Bakanlığı'nın 2025'teki operasyonlarında 110 binden fazla ruhsatsız silah ele geçirildi. Bu silahların 50 bin 219'u tabanca, 35 bin 724'ü av tüfeği, 22 bin 669'u kurusıkı tabanca, 1492'si de uzun namlulu silahlardı.

AA'ya göre aynı dönemde yaklaşık 120 bin kişi hakkında, ruhsatsız silah bulundurma, taşıma ve silah ticareti suçlarından işlem yapıldı.

Resmi verilere göre 2026'nın ilk üç ayında da 25 bin 580 ruhsatsız silah ele geçirildi, 25 bin 762 kişi hakkında işlem yapıldı.

CHP Kayseri Milletvekili Aşkın Genç, 14 Mayıs'ta TBMM Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmada, bu verilerin her gün yaklaşık 284 ruhsatsız silahın ele geçirildiği anlamına geldiğini söyledi.

Genç, "Geçtiğimiz yıl üç binden fazla silahlı şiddet olayı yaşandı, iki binden fazla vatandaşımız hayatını kaybetti, tartışmaların birkaç saniyede silahlı saldırıya dönüştüğü bir ortam oluştu" dedi.

Sorunla mücadele için neler yapılmalı?

Türkiye'de Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesinde görev yapıyor.

Emniyet Genel Müdürlüğü'nden bu konuda bilgi edinme çabalarımız, bu haber yayınlanıncaya kadar sonuçsuz kaldı.

Prof. Dr. Ali Murat Kırık, usulsüz silah satışı yapılan internet adreslerine ve sosyal medya hesaplarına, adli para ve hapis cezalarının gündeme gelebildiğini söylüyor.

Kırık, "Ama tabi bunlardan önce kimlik bilgilerinin tespit edilmesi gerekiyor. Genelde [satışlar] sanal numaralar ve anonim hesaplarla yapıldığından kimlik tespiti zorlaşıyor" diyor.

Kırık, internetten işlenen suçlarla mücadele edecek uluslararası bir kuruluş oluşturulmasını, emniyet güçlerinin platformlardaki kapalı gruplarda sanal devriye gezmesini ve yasadışı içeriklerin tespitinde yapay zekadan faydalanılmasını öneriyor.

Kırık'a göre, cezaların artırılması da tek başına yeterli değil:

"Mühim olan bu silaha ulaşım platformları olan sosyal medya mecraları ve anlık mesajlaşma uygulamalarının denetlenebilmesi, kullanıcıların bilinçlendirilmesi ve yasadışı silah kaçakçılığına ve ticaretine karşı farkındalığının artırılması."

Kırık, özellikle gençlerin şiddeti özendiren film, dizi ve medya içeriklerine maruz kalmaları sonucu internet üzerinden suç örgütlerine sürüklendiklerine de dikkat çekiyor:

"Gençler film, dizi ve medya içeriklerindeki ana karakterle özdeşleşiyorlar. 'Nereden alırım' düşüncesiyle sosyal medyada araştırma yapıyorlar, yasadışı örgütlerin pençesine düştükten sonra ister istemez suça karışıyorlar."

Dr. Özgür Aydın da "aileden ve okuldan" geçen, "topyekun şiddete karşı kültürel bir mücadelenin" gerektiğini vurguluyor.

Aydın, "Devletin en önemli görevi bütün şiddeti kontrol altına alması. Yani şiddetsiz bir ortamı sağlaması" diyor ve ekliyor:

"Ruhsatsız silahla mutlaka mücadele edilmeli. Ruhsatlı silahlarda da devlet ruhsat verdiği kişiyle birlikte yani topluma-insanlara karşı, özgürlüğe karşı sorumluluğunu üstlenmeli."

"Doğru ve yerinde bir düzenleme ile caydırıcılığın artırılması gerekiyor. Daha öngörülebilir bir mevzuat olmasını temenni ederim."