ศาลฎีการับบันทึกถ้อยคำ ส. ศิวรักษ์-เข็มทอง แทนการมาเบิกความต่อศาลใน "คดี 44 สส." เบญจายืนยันร่างแก้ ม. 112 "ไม่มีอะไรเกินเลย"

ที่มาของภาพ, Hataikarn Treesuwan/BBC Thai
- Author, หทัยกาญจน์ ตรีสุวรรณ
- Role, ผู้สื่อข่าวบีบีซีไทย
- Published
- เวลาอ่าน: 7 นาที
ศาลฎีกาไม่อนุญาตให้ 2 นักวิชาการคือ นายสุลักษณ์ ศิวรักษ์ หรือที่รู้จักในชื่อ "ส. ศิวรักษ์" และ ผศ.ดร.เข็มทอง ต้นสกุลรุ่งเรือง ขึ้นเบิกความในฐานะพยานฝ่ายผู้คัดค้าน "คดี 44 สส." พรรคก้าวไกล (ก.ก.) ฝ่าฝืนมาตรฐานจริยธรรมอย่างร้ายแรง ในการไต่สวนนัดที่ 6
อย่างไรก็ตาม ศาลได้รับบันทึกถ้อยคำยืนยันข้อเท็จจริงและความเห็นของทั้งนายสุลักษณ์ นักเขียนและนักวิชาการอิสระผู้เชี่ยวชาญด้านประวัติศาสตร์และโบราณราชประเพณี วัย 93 ปี และ ผศ.ดร.เข็มทอง อาจารย์ประจำคณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ที่เสนอมาประกอบไว้ในสำนวน
ระเบียบที่ประชุมใหญ่ศาลฎีกาว่าด้วยการพิจารณาพิพากษาคดีเกี่ยวกับการฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามมาตรฐานจริยธรรมอย่างร้ายแรง พ.ศ. 2561 ข้อ 24 ระบุว่า ในกรณีที่ศาลเห็นสมควร ศาลอาจกำหนดให้พยานบุคคลเสนอบันทึกถ้อยคำยืนยันข้อเท็จจริงหรือความเห็นต่อศาลตามประเด็นที่ศาลกำหนดแทนการมาเบิกความ โดยพยานไม่ต้องมาศาลก็ได้ โดยให้คู่ความที่อ้างพยานนั้นส่งบันทึกถ้อยคำพร้อมสำเนาแก่คู่ความอื่นภายใน 7 วันนับแต่วันทราบคำสั่งศาล และหากคู่ความติดใจคัดค้านข้อเท็จจริงในบันทึกถ้อยคำ ให้ทำคำคัดค้านเป็นหนังสือยื่นต่อศาลภายใน 3 วันนับแต่วันได้รับสำเนาบันทึกถ้อยคำดังกล่าว ศาลอาจนัดให้พยานมาศาลเพื่อตอบข้อซักถามเพิ่มเติมของคู่ความ
ก่อนหน้านี้ ศาลฎีกาได้แจ้งทนายฝ่ายผู้คัดค้านอย่างน้อย 2 ครั้ง ทั้งในนัดไต่สวนเมื่อ 27 ต.ค. และ 3 พ.ย. ว่า ให้พยานที่เป็นนักวิชาการ 13 คนจัดทำบันทึกถ้อยคำยืนยันข้อเท็จจริงและความเห็นยื่นต่อศาล แทนการมาเบิกความด้วยตนเอง โดยย้ำว่าศาลไม่ได้ตัดพยานปากใดออกเลย แต่ในกระบวนการไต่สวน ศาลไต่สวนเพื่อแสวงหาข้อเท็จจริง ไม่ได้หาความเห็น บางประเด็นศาลเห็นเองได้ แต่ก็ให้โอกาสต่อสู้อย่างเต็มที่เพื่อให้พิสูจน์จนสิ้นสงสัย

ที่มาของภาพ, THAI NEWS PIX
นายนิธิ ละเอียดดี ทนายความผู้รับมอบอำนาจจากผู้คัดค้าน ให้สัมภาษณ์เพิ่มเติมว่า ศาลได้ปรับเปลี่ยนวิธีการให้ข้อเท็จจริงของพยานที่เป็นนักวิชาการ โดยให้เสนอเป็นบันทึกหรือความเห็นเข้ามาล่วงหน้า จากนั้นให้แต่ละฝ่ายส่งคำคัดค้านหรือคำถามเข้ามา ถ้าศาลพิจารณาแล้วเห็นว่ามีความเหมาะสมหรือจำเป็นต้องตอบคำถามเหล่านั้น ศาลจึงจะอนุญาตให้นำพยานเข้าเบิกความ
ทนายความพรรคสีส้มไม่ได้ตอบคำถามชัดเจนว่าจะต้องปรับแผนต่อสู้คดีหรือไม่อย่างไร หลังศาลมีแนวโน้มไม่ให้นำนักวิชาการซึ่งเป็นพยานความเห็นขึ้นเบิกความ
"ยืนยันว่าเราก็ปฏิบัติตามแผนเดิม เพราะว่าเป็นคำสั่งของศาลที่ให้ส่งบันทึกถ้อยคำ เราก็พร้อมที่จะปฏิบัติตามคำสั่งศาลเพื่อการไต่สวนที่ราบรื่น... ส่วนเรื่องการนำคนเข้ามาไต่สวน อันนี้มันเป็นเรื่องการบริหารจัดการของทางฝั่งผู้คัดค้าน ยังไงเรื่องการปรับแผนมันเกิดขึ้นเสมออยู่แล้ว" นายนิธิกล่าว
ไม่ว่านักวิชาการจะได้ขึ้นเบิกความด้วยตนเองหรือไม่ นายนิธิประเมินว่า "อาจจะไม่ได้แตกต่าง" ทั้งในเรื่องกระบวนการและข้อเท็จจริง ตราบที่ศาลมีคำสั่งรับบันทึกถ้อยคำและความเห็นไป มันก็จะถูกส่งเข้าสำนวน แม้โดยส่วนตัวอยากให้นักวิชาการได้มาอธิบายกับศาลแบบเจอหน้ามากกว่าก็ตาม
สำหรับนายสุลักษณ์เคยจัดทำบันทึกความเห็นประกอบการพิจารณาตั้งแต่ในชั้นคณะกรรมการไต่สวนของคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) แล้ว โดยเจ้าตัวได้ยืนยันความเห็นตามบันทึกเดิม และทำบันทึกถ้อยคำเพิ่มเติมเพื่อเสนอต่อศาล
สรุปสาระสำคัญจากคำเบิกความของเบญจา
ศาลฎีกาเปิดไต่สวนนัดที่ 6 ในคดีที่ ป.ป.ช. ยื่นคำร้องขอให้พิจารณาวินิจฉัยว่าอดีต 44 สส. พรรค ก.ก. กระทำการฝ่าฝืนมาตรฐานทางจริยธรรมอย่างร้ายแรง จากกรณีร่วมกันเสนอร่างพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (แก้ไขเกี่ยวกับความผิดฐานหมิ่นประมาทพระมหากษัตริย์ มาตรา 112) เข้าสู่การพิจารณาของสภาผู้แทนราษฎรเมื่อปี 2564
คำร้องของ ป.ป.ช. กล่าวหาว่า นักการเมืองทั้ง 44 คน "มีเจตนามุ่งประสงค์จะลดทอนการคุ้มครองสถาบันพระมหากษัตริย์ โดยอาศัยกระบวนการทางนิติบัญญัติในการเสนอร่าง พ.ร.บ. แก้ไขมาตรา 112"
พยานบุคคลที่ขึ้นเบิกความในวันนี้ (13 พ.ย.) มีเพียงปากเดียวคือ น.ส.เบญจา แสงจันทร์ อดีต สส.บัญชีรายชื่อ และกรรมการบริหารพรรค ก.ก. ในฐานะผู้คัดค้านที่ 39 ใช้เวลาเพียง 20 นาที โดยไม่มีคำถามจากทนายความฝ่ายผู้คัดค้าน

ที่มาของภาพ, THAI NEWS PIX
สาระสำคัญที่ได้จากการเบิกความของ น.ส.เบญจามี 2 ประเด็นคือ
ประเด็นแรก มุ่งซักถามถึงการรับรู้ข้อทักท้วงจากสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎรที่มีต่อร่างแก้ไขมาตรา 112 ของพรรค ก.ก. ซึ่ง น.ส.เบญจาบอกว่า ได้รับแจ้งด้วยวาจาในที่ประชุม สส. ของพรรคว่ามี "ข้อบกพร่องทางธุรการ" แต่ไม่ได้รับแจ้งหรือไม่ทราบมาก่อนว่ามีการแจ้งเรื่อง "ข้อบกพร่องทางเนื้อหา" ที่อาจขัดต่อรัฐธรรมนูญ มาตรา 6
อย่างไรก็ตาม ในบันทึกถ้อยคำ 60 หน้าที่เธอยื่นต่อศาลก่อนหน้านี้มีเนื้อหาตอนหนึ่งระบุว่า นายพิธา ลิ้มเจริญรัตน์ สส.บัญชีรายชื่อ และหัวหน้าพรรค ก.ก. แจ้งว่า สำนักงานเลขาธิการสภาแจ้งว่าร่างแก้ไขมาตรา 112 อาจขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ ทำให้ทั้งองค์คณะและผู้ว่าคดีของ ป.ป.ช. นำเนื้อหาในส่วนนี้มาสอบทานจากพยาน
อดีต สส. 2 สมัยยังเบิกความด้วยว่า ขณะร่วมลงลายมือชื่อเสนอร่างกฎหมายนี้ ยังไม่มีคำวินิจฉัยจากศาลรัฐธรรมนูญหรือองค์กรใดว่าการเสนอแก้ไขมาตรา 112 เป็นความผิด และยืนยันว่าเนื้อหาของร่าง "ไม่มีอะไรเกินเลยหรือเป็นตามที่ผู้ร้องกล่าวหา" อีกทั้งเธอก็เคารพและทำตามมติพรรค แม้เห็นไม่สอดคล้องกับเนื้อหาบางส่วนในร่างกฎหมายของพรรคก็ตาม
แต่ยืนยันว่าเนื้อหาของร่าง "ไม่มีอะไรเกินเลยหรือเป็นตามที่ผู้ร้องกล่าวหา"
อีกประเด็นคือ การเข้าร่วมชุมนุมทางการเมืองที่มีข้อเสนอให้ยกเลิกมาตรา 112 ซึ่งอดีต สส. หญิงพรรคสีส้มปฏิเสธว่า ไม่ได้ไปร่วมชุมนุม แต่เป็นการไปสังเกตการณ์เพื่อรับรองสิทธิในการชุมนุมของประชาชน และป้องปรามไม่ให้มีการใช้ความรุนแรงกับผู้ชุมนุมเท่านั้น และไม่ได้ไปรับฟังข้อเรียกร้องเกี่ยวกับร่างกฎหมายใด
ขณะนี้ น.ส.เบญจาอยู่ระหว่าง "ติดโทษแบนการเมือง" เป็นเวลา 10 ปี ตามคำสั่งศาลรัฐธรรมนูญเมื่อ 7 ส.ค. 2567 ให้ยุบพรรค ก.ก. และเพิกถอนสิทธิสมัครรับเลือกตั้งของ กก.บห. ซึ่งเป็นผลพวงที่ตามมาจากคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญเมื่อ 31 ม.ค. 2567 ใน "คดีล้มล้างการปกครอง" โดยมีต้นตอจากการเสนอร่างแก้ไขมาตรา 112 เข้าสภา และใช้เป็นนโยบายหาเสียงเลือกตั้งนั่นเอง

ที่มาของภาพ, Hataikarn Treesuwan/BBC Thai
ภายหลังเสร็จสิ้นการไต่สวน น.ส.เบญจาให้สัมภาษณ์ว่า การเบิกความวันนี้ถือเป็นบรรยากาศที่ไม่ตึงเครียด เป็นบรรยากาศที่สบาย และค่อนข้างชัดเจนมากขึ้น ทางศาลได้ให้โอกาสตนตอบคำถามและคัดค้านในบางเรื่องที่เราอาจจะไม่เห็นด้วย และ "เป็นการมาแสดงเจตนาของเราว่าไม่ได้มีเจตนาตามที่ถูกกล่าวหา"
น.ส. เบญจาถือเป็นอดีต สส. คนที่ 2 ที่ขึ้นเบิกความในคดีนี้ ต่อจากนายวิโรจน์ ลักขณาอดิศร ซึ่งมาเบิกความในนัดก่อนหน้า (3 พ.ย.)
ส่วนการไต่สวนในนัดต่อไป 1 ธ.ค. ทนายนิธิเปิดเผยว่า ได้เตรียมพยานบุคคลไว้ 3 ปาก ได้แก่ น.ส.สุทธวรรณ สุบรรณ ณ อยุธยา อดีต สส.นครปฐม พรรคอนาคตใหม่/ก้าวไกล และ กก.บห. พรรคประชาชน (ปชน.) ผู้คัดค้านที่ 40, รศ.สาวตรี สุขศรี อาจารย์ประจำคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และนายชำนาญ จันทร์เรือง อดีต สส.บัญชีรายชื่อ พรรคอนาคตใหม่ ในฐานะนักวิชาการด้านรัฐศาสตร์และนิติศาสตร์ ขึ้นเบิกความ
อย่างไรก็ตามนายนิธิยอมรับว่า "มีความเป็นไปได้" ที่อดีต สส. ของพรรคจะได้ขึ้นเบิกความเพียงปากเดียวเหมือนกับวันนี้ ซึ่งต้องรอติดตามคำสั่งของศาลเป็นหลัก
ทนายความผู้คัดค้านได้ยื่นบัญชีพยานบุคคลที่จะนำขึ้นเบิกความต่อศาลทั้งสิ้น 60 ปาก รวม 13 นัด (พ.ย. 2569-มี.ค. 2570) ในจำนวนนี้เป็นพยานที่เป็นนักวิชาการ 13 คน โดยมีเพียง ผศ.ดร.รณกรณ์ บุญมี อาจารย์ประจำคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ที่ศาลให้ขึ้นเบิกความในนัดก่อน (3 พ.ย.) ส่วนที่เหลือเป็นผู้คัดค้าน 25 คน และประจักษ์พยานผู้รู้เห็นเหตุการณ์
สรุปประเด็นสำคัญจากการไต่สวนพยานฝ่าย ป.ป.ช. ในฐานะผู้ร้อง "คดี 44 สส."






























