อะไรคือ "สลีปแม็กซิ่ง" (sleepmaxxing) เหตุใดสิ่งนี้อาจทำให้การนอนหลับของคุณแย่ลง

คะแนนการนอนหลับ (sleep score) แมกนีเซียม อุปกรณ์สร้างเสียงสำหรับช่วยให้หลับ สิ่งเหล่านี้ล้วนทำให้การนอนหลับธรรมดา ๆ กลายเป็นเขตทุ่นระเบิดดี ๆ อย่างหนึ่งที่คุณต้องกังวลกับหลาย ๆ อย่างเพื่อที่จะนอน

การพยายามปรับปรุงหรือทำให้การนอนหลับมีประสิทธิภาพสูงสุดด้วยวิธีนี้ เรียกว่า สลีปแม็กซิ่ง (sleepmaxxing) หากพยายามทำเช่นนี้มากเกินไป คุณอาจลงเอยกับการเผชิญกับภาวะที่เรียกว่า ออร์โธซอมเนีย (Orthosomnia) ซึ่งเป็นศัพท์ทางการแพทย์ที่ใช้เรียกภาวะการหมกมุ่นกับการพยายามทำให้ตัวเองนอนหลับได้อย่างสมบูรณ์แบบ

ภาวะออร์โธซอมเนียได้รับการบัญญัติให้เป็นภาวะทางการแพทย์อย่างหนึ่งในสหราชอาณาจักร แพทย์ผู้เชี่ยวชาญบอกกับบีบีซีว่าพวกเขาสังเกตเห็นถึงสัญญาณของภาวะออร์โธซอมเนียมในผู้ป่วยของพวกเขา โดยบางคนนำข้อมูลจากอุปกรณ์ติดตามการนอนหลับมาให้ดูระหว่างนัดพบแพทย์ โดยมีความเชื่อที่ผิดว่าพวกเขามีความผิดปกติเกี่ยวกับการนอนหลับ

แพทย์เตือนว่าอันที่จริงแล้วการยึดติดในลักษณะนี้กลับจะยิ่งทำให้การนอนหลับของผู้คนแย่ลง แล้วการนอนกลายเป็นเรื่องที่ซับซ้อนขนาดนี้ได้อย่างไร และหากวิธีช่วยให้นอนหลับแบบสลีปแม็กซิ่งไม่ใช่คำตอบแล้ว อะไรกันแน่ที่เป็นความลับที่นำไปสู่การนอนหลับที่ดีในเวลากลางคืน

"คะแนนการนอนหลับเป็นสิ่งที่ถูกสร้างขึ้นมาทั้งสิ้น"

อุปกรณ์ติดตามกิจกรรมเพื่อสุขภาพเชิงพาณิชย์รุ่นแรกที่มาพร้อมฟังก์ชันวิเคราะห์การนอนหลับคือ ฟิตบิท คลาสสิก (Fitbit Classic) ซึ่งเปิดตัวในปี 2009

หลังจากนั้นเป็นต้นมาก็มีอุปกรณ์จากหลาย ๆ แบรนด์ อย่างการ์มิน, วูป และแอปเปิล ที่ได้นำฟีเจอร์การใช้งานชนิดนี้มาใส่ไว้ในอุปกรณ์สวมข้อมือ เช่นเดียวกับสมาร์ทริง อย่างแหวนอัจฉริยะออราริง (Oura), อัลตราฮิวแมน (Ultrahuman) และริงคอนน์ (RingConn)

อุปกรณ์เหล่านี้มีความแตกต่างกันไป แต่โดยทั่วไปแล้วอุปกรณ์ทั้งหมดจะแสดงรายงานการนอนหลับของผู้ใช้โดยจำแนกตามระยะของการนอนหลับ ตั้งแต่ช่วงเวลาที่ตื่นอยู่ ช่วงหลับตื้น, ช่วงหลับลึก และช่วง REM (Rapid Eye Movement หรือช่วงที่ดวงตากลอกไปมาอย่างรวดเร็ว) โดยอุปกรณ์หลายชนิดยังให้ "คะแนนการนอนหลับ" (sleep score) แก่ผู้ใช้อีกด้วย

ทว่า พญ.อะลันนา แฮร์ แพทย์ที่ปรึกษาด้านเวชศาสตร์การนอนหลับที่โรงพยาบาลโรยัล บรอมพ์ตัน ในกรุงลอนดอน กล่าวกับบีบีซีว่า แนวคิดของการให้คะแนนการนอนหลับ "เป็นสิ่งที่ถูกสร้างขึ้นมาทั้งสิ้น"

"ในวงการวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับการนอนหลับ ไม่มีสิ่งใดที่เรียกว่า 'คะแนนการนอนหลับ' (sleep score)" เธอกล่าวกับบีบีซี "มันเป็นสิ่งที่ถูกสร้างขึ้นโดยผู้ผลิตทั้งนั้น"

พญ.แฮร์กล่าวว่าเธอสังเกตเห็นว่าอุปกรณ์ติดตามการนอนเหล่านี้ทำให้คนไข้ของเธอรู้สึกวิตกกังวล

"ฉันเห็นผู้ป่วยที่มาหาฉันมาพร้อมกับข้อมูลจากอุปกรณ์ติดตามต่าง ๆ มากขึ้น พวกเขามีคำถามมากมายเรื่องการนอนที่น่าจะเป็นสาเหตุที่ทำให้พวกเขามีปัญหาเรื่องการนอนหลับ" เธอกล่าว

แม้ว่าผู้ป่วยบางคนจะเข้ารับการตรวจทางการแพทย์เพื่อให้แน่ใจแล้วก็ตาม แต่สิ่งนี้ก็ไม่ได้ช่วยคลายความกังวลของพวกเขาลงได้

"เป็นเรื่องดีที่มีการให้ความสำคัญกับการนอนหลับในฐานะส่วนหนึ่งของการดูแลสุขภาวะ" เธอกล่าวเสริม "แต่การนอนหลับนั้นไม่ใช่สิ่งที่เราจะสามารถพยายามทำให้มันสมบูรณ์แบบได้ง่าย ๆ

คดีฟ้องร้องคดีหนึ่งต่อบริษัทผู้ผลิตแหวนออราริงที่มีการฟ้องคดีในนครซานฟรานซิสโกเมื่อเดือนที่แล้ว ผู้ฟ้องกล่าวหาว่าแหวนออราริงไม่สามารถจะวัดคุณภาพการนอนและระยะการนอนได้อย่างแม่นยำ อีกทั้งอุปกรณ์แหวนอัจฉริยะดังกล่าวกลับต้องพึ่งพาการประเมินที่สร้างโดยปัญญาประดิษฐ์หรือเอไอ (AI) ซึ่งมีโอกาสถูกต้องเพียงประมาณครึ่งหนึ่ง หรือพอ ๆ กับการโยนเหรียญเสี่ยงทาย

ด้านบริษัทผู้ผลิตแหวนออราริง บอกกับบีบีซีว่า บริษัท "ยืนยันถึงหลักทางวิทยาศาสตร์ งานวิจัย และคำกล่าวอ้างเกี่ยวกับความแม่นยำของเรา"

"เรามุ่งมั่นที่จะสื่อสารอย่างชัดเจนว่าแหวนออราริงวัดค่าอะไรบ้าง ประเมินค่าอะไร และสมาชิกควรนำข้อมูลเหล่านั้นไปใช้อย่างไร" บริษัทชี้แจง

ผลกระทบในช่วงกลางวัน

งานศึกษาหลายชิ้นชี้ว่า อุปกรณ์ติดตามการนอนหลับสามารถส่งผลต่อการทำกิจวัตรของคุณในระหว่างวันได้ แม้ว่าข้อมูลที่มันบันทึกจะไม่แม่นยำก็ตาม

การศึกษาฉบับหนึ่งจากมหาวิทยาลัยออกซ์ฟอร์ด ได้ให้ผู้เข้าร่วมวิจัยใส่อุปกรณ์ติดตามการนอนหลับโดยให้มันบันทึกคะแนนการนอนหลับด้วย

อย่างไรก็ตาม ผลที่ออกมาปรากฏว่า คะแนนเหล่านั้นถูกสุ่มขึ้นมา และไม่ได้มีความสัมพันธ์กับการนอนหลับจริง ๆ ของผู้เข้าร่วมการทดลองเลย

วันถัดมาผู้เข้าร่วมวิจัยได้ทำการประเมินอารมณ์ ระดับความเหนื่อยล้า และระดับความตื่นตัว ก่อนเริ่มทดสอบวัดระดับสมาธิและความเร็วในการตอบสนอง

ทีมนักวิจัยพบว่า กลุ่มผู้เข้าร่วมที่บอกว่าพวกเขานอนหลับไม่ดีรายงานว่ารู้สึกเหนื่อยล้ามากขึ้นและมีความตื่นตัวทางจิตใจลดลง ทั้งที่จริงแล้วคะแนนการนอนหลับเหล่านั้นล้วนเป็นข้อมูลเท็จ

"วงจรความวิตกกังวล"

นี่เป็นสิ่งที่เจสส์ ฮิลล์ สังเกตเห็นกับตัวเธอเองเช่นกันหลังจากเริ่มใส่นาฬิกาการ์มินเมื่อหลายปีก่อน

"ฉันเริ่มจะพึ่งพานาฬิกาเสมือนว่าเป็นคัมภีร์ไบเบิลเลยทีเดียวเพื่อดูว่าฉันนอนหลับดีหรือไม่" หญิงวัย 32 ปีซึ่งประกอบอาชีพเป็นพนักงานฝ่ายบุคคล บอกกับบีบีซี

"ฉันจะคิดว่า ฉันหลับได้แย่มาก ดังนั้นแล้วฉันจะลองพยายามจริงจังอีกทีในวันนี้ ถึงแม้ว่าจริง ๆ แล้วฉันน่าจะนอนหลับได้โอเคอยู่ก็ตาม และถ้าฉันนอนดีในวันใด ฉันก็จะอยากจะนอนให้ดีที่สุดกว่านั้นอีก แม้ว่าฉันจะเหนื่อยล้าก็ตาม ฉันก็จะพยายามฝืนต่อ"

"ความหมกมุ่น" ของเธอในการอยากได้คะแนนการนอนหลับสูง ๆ เป็นอยู่นานประมาณ 3 ปี จนกระทั่งเมื่อต้นปีมานี้ เธอเริ่มสังเกตเห็นว่านาฬิกาไม่ได้สะท้อนการนอนที่เป็นจริงของเธอ

"เมื่อสัปดาห์ก่อนมีคืนหนึ่งที่ฉันตื่นตั้งอยู่ 4 ชั่วโมง แต่นาฬิกาข้อมือกลับบอกว่า 'ว้าว หลับดีมาก!' แต่ฉันลืมตาตื่นตั้งแต่ตี 1 ถึงตี 5 จริง ๆ" เธอกล่าว

บีบีซีได้ติดต่อไปยังการ์มินเพื่อขอคำชี้แจงต่อประเด็นนี้แล้ว

ดร.เนล สแตนลีย์ ผู้เชี่ยวชาญด้านการนอนหลับและผู้เขียนหนังสือ How to Sleep Well (นอนหลับดีทำอย่างไร) ชี้ด้วยว่าการเปลี่ยนการนอนหลับให้เป็นเกมกำลังก่อให้เกิดปัญหาความผิดปกติของการนอนหลับมากยิ่งขึ้น

"การติดตามการนอนหลับคือมันทำให้คุณได้ตัวเลขออกมา และนั่นหมายความว่าคุณมีเป้าหมายหนึ่งขึ้นมาแล้วล่ะ" เขากล่าวกับบีบีซี "ดังนั้นคุณจึงหลุดเข้าไปในวงจรของความวิตกกังวลเกี่ยวกับคุณภาพการนอนหรือระยะเวลาการนอน โดยทั้งหมดมันถูกวัดออกมาเป็นตัวเลข"

เขากล่าวว่าได้ดำเนินงานวิจัยเกี่ยวกับการทำงานของแอคติกราฟี (Actigraphy) ซึ่งเป็นอุปกรณ์ติดตามการนอนหลับแบบสวมใส่ที่ข้อมือ เมื่อราว 40 ปีก่อน

แม้ว่าอุปกรณ์หรือฟังก์ชันติดตามการนอนที่ขายในท้องตลาดในปัจจุบันจะซับซ้อนกว่าเล็กน้อย ทว่าการทำงานของอุปกรณ์เหล่านี้เหมือนกันอย่างมากคืออาศัยการวัดการเคลื่อนไหวของคุณ และมีข้อจำกัดแบบเดียวกัน

"หากคุณต้องการวัดการนอน คุณต้องวัดการทำงานของสมองของคุณ" สแตนลีย์กล่าว "ถ้าคุณไม่ได้วัดกิจกรรมของสมอง นั่นก็แปลว่าคุณไม่ได้วัดการนอนหลับแต่อย่างใด"

แล้วเราจะนอนหลับให้ดีได้อย่างไร

นี่คือคำแนะนำจาก พญ.อะลันนา แฮร์ แพทย์ที่ปรึกษาด้านเวชศาสตร์การนอนหลับที่โรงพยาบาลโรยัล บรอมพ์ตัน ในกรุงลอนดอน