Sekcja Polska w czasie wojny

Audycję otworzyło przemówienie ambasadora RP w Londynie, Edwarda Raczyńskiego, który podkreślił, że Polska walczy z najeźdźcą „w imię zasad wolności i sprawiedliwości, którym nie sprzeniewierzyła się w swej historii”.

Dziennikarze, politycy, żołnierze…

Sekcja Polska BBC była jedną z pierwszych sekcji językowych w ramach Serwisu Zagranicznego (później Serwisu Światowego) BBC, których liczba wzrosła w ciągu wojny do 45.

Dla narodów okupowanej przez Niemców Europy audycje BBC były jedynym źródłem prawdziwych i bezstronnych wiadomości.

Jesienią 1939 roku audycje polskie przygotowywało i nadawało trzech dziennikarzy. Szybko jednak liczba pracowników i programów wzrosła.

Sekcja Polska BBC nadawała z bombardowanego Londynu sześć audycji dziennie: zawsze przynoszących wiadomości o przebiegu działań zbrojnych i o głównych wydarzeniach politycznych.

Dzienniki uzupełniane były reportażami z frontów walki lub wystąpieniami czołowych przywódców politycznych i wojskowych.

Premier Polski i Naczelny Wódz PSZ, gen. Władysław Sikorski wielokrotnie przemawiał w audycjach BBC do Polaków w kraju i żołnierzy walczących na obczyźnie

Wielka Brytania prowadziła w latach 1939-45 wojnę również w eterze.

Ale BBC nie odpowiadało na propagandę rozgłośni niemieckich własną kontrpropagandą. Jak się okazało bardzo skutecznym orężem, w tej „wojnie w eterze” stała się natomiast rzetelna i prawdziwa informacja.

Oznaczało to, że z początkiem wojny, przez długi czas BBC musiało informować przede wszystkim o klęskach aliantów.

Lecz kiedy sojusz antyhitlerowski zaczął odnosić zwycięstwa, relacje o nich były tym bardziej wiarygodne. Rosło zaufanie do BBC.

Mimo drakońskich kar grożących w okupowanej Europie za słuchanie audycji z Londynu, wzrastała liczba słuchaczy i renoma BBC.

Wieczorne audycje Sekcji Polskiej w latach drugiej wojny światowej przygotowywane były z myślą o redaktorach prasy podziemnej. Otrzymywali oni niemal gotowe biuletyny.

Radio BBC było pomostem, łączącym Londyn, gdzie mieściły się wówczas rząd polski i naczelne dowództwo wojskowe, z okupowanym krajem.

To z BBC świat dowiedział się o wybuchu Powstania Warszawskiego.

Nagrywane w Londynie komunikaty radiostacji powstańczej „Błyskawica” o sytuacji w Warszawie, powtarzane były przez BBC.

Sekcja Polska informowała też o odmowie władz radzieckich udostępnienia lotnisk samolotom alianckim dokonującym zrzutów dla powstańców.

Wielu słuchaczy mówiło później, że w tych najciemniejszych latach wojny audycje BBC były promieniem nadziei. Były potwierdzeniem, że walka o wolność trwa na wielu frontach.

Coraz częściej nadchodziły wiadomości o zwycięstwach alianckich.

Słuchali BBC Polacy w okupowanym kraju, żołnierze w swych jednostkach na Bliskim Wschodzie, w Afryce, we Włoszech i gdziekolwiek rzuciła ich wojna.

BBC donosiło o sukcesach lotników polskich w walkach o Wielką Brytanię, o zdobyciu Monte Cassino, o lądowaniu sojuszników w Normandii, o wyzwalaniu krajów północnej Europy przez I Polską Dywizję Pancerną.

Przez BBC o swym życiu, troskach i nadziejach mówili żołnierze, lotnicy i marynarze.

Po wojnie Sekcja Polska odegrała istotną rolę w odszukiwanniu zaginionych i łączeniu rodzin rozdzielonych wojną.

Ponad blokadą i cenzurą

Wypracowany w ten sposób kredyt zaufania zdobywał Sekcji Polskiej BBC słuchaczy także po wojnie.

Kiedy między wchodnią i zachodnią Europą zapadła żelazna kurtyna, a władze komunistyczne starały się odciąć Polskę od niezależnych źródeł informacji, BBC przełamywało partyjny monopol w dziedzinie środków przekazu.

Bezstronnie podawało wiadomości ze świata, naświetlało tło wydarzeń, oddzielając ściśle informację od komentarza.

Często informowało też o sytuacji i wydarzeniach w Polsce, tuszowanych przez władze.

W latach 50. władze PRL reagowały zagłuszaniem audycji. Z terenu ZSRR zagłuszano audycje Sekcji Polskiej ponownie w latach 80.

Przedstawiciele różnych środowisk stwierdzają zgodnie, że Sekcja Polska BBC odegrała istotną rolę w informowaniu społeczeństwa w warunkach wszechobecnej cenzury wewnętrznej.

Poza wiadomościami i programami politycznymi, Sekcja Polska nadawała od lat 50. regularne audycje kulturalne, muzyczne, religijne i naukowe. Prezentowała wiele dziedzin życia brytyjskiego oraz światowe trendy w literaturze i sztuce. Na falach BBC występowali wybitni polscy muzycy, malarze, aktorzy, pisarze i poeci.

Czesław Miłosz w studio BBC

Przez to stała się forum wymiany idei politycznych i społecznych.

Na długo przed Okrągłym Stołem w Polsce, w dyskusjach przy „okrągłym stole” studia Sekcji Polskiej, spotykali się, na łączach telefonicznych, zwolennicy różnych opcji.

Po wprowadzeniu stanu wojennego, przy blokadzie informacyjnej, audycje Sekcji Polskiej znów były jednym z nielicznych źródeł rzetelnych wiadomości o wydarzeniach w Polsce, tak dla słuchaczy w kraju jak i dla świata.

Kres stanu wojennego umożliwił zaprezentowanie w BBC szerszego wachlarza polskiej opinii politycznej.

Londyn i Warszawa

Przełom demokratyczny lat 1989-90 w Polsce otworzył przed Polską Sekcją BBC nowe możliwości: weszła w układy partnerskie z rozgłośniami Polskiego Radia i stacjami komercyjnymi.

Przed mikrofonem BBC: Prezydent Lech Wałęsa i Eugeniusz Smolar

Od 1996 r. działa w Warszawie stała redakcja Sekcji Polskiej, zintegrowana organizacyjnie z redakcją londyńską.

Obecnie dzienniki i programy BBC, przygotowywane w Bush House w Londynie i przy ul. Wspólnej w Warszawie, nadawane są na falach UKF rozgłośni polskich.

Stale wzrasta popularność naszej strony internetowej ilustrowanej plikami dźwiękowymi.

Redakcja Polska działająca w oparciu o sieć korespondentów BBC na całym świecie i nowoczesną bazę techniczną, jak zawsze wierna zasadom bezstronności i rzetelności przekazu, zdobyła sobie istotną i trwałą pozycję na polskiej scenie medialnej.