تحقیق و تفحص مجلس ایران از فولاد مبارکه؛ رئیسی دستور «برکناری متخلفان» را داد

ابراهیم رئیسی دستور داده است «تمام کسانی که تخلف آنها در فولاد مبارکه محرز شده از کار برکنار شوند.»

به گزارش ایرنا، خبرگزاری رسمی دولت، رئیس‌جمهور ایران خواسته تا به «تخلفات» این افراد «برابر ضوابط و مقررات در مراجع صالح رسیدگی شود.»

آقای رئیسی همچنین از رضا فاطمی امین وزیر صمت (صنعت، معدن و تجارت) تشکر کرد که از ابتدای شروع به کارش، در مجتمع فولاد مبارکه «تغییرات مدیریتی» داده بود.

پس از انتشار گزارش تحقیق و تفحص مجلس ایران از فولاد مبارکه، نمایندگان مجلس و مدیران ارشد دولتی در روزهای گذشته مرتب از دستگاه قضایی درخواست کرده‌اند رسیدگی به این گزارش را «هر چه سریعتر» شروع کند.

مجلس شورای اسلامی سه‌شنبه هفته پیش (۲۵ مرداد) رای داد گزارش تخلفات و فساد «گسترده» در شرکت فولاد مبارکه اصفهان به قوه قضائیه ارجاع شود.

علیرضا سلیمی عضو هیات رئیسه و مرتضی حسینی نماینده مجلس، یکشنبه از قوه قضائیه خواستند سریعا به گزارش مجلس رسیدگی کند. امید قالیباف سخنگوی وزارت صمت هم از قوه قضائیه خواست «بدون اغماض» موضوع را پیگیری کند.

محمود گودرزی مدیرعامل بورس اوراق بهادار تهران از «تعلیق نماد معاملاتی» فولاد مبارکه خبر داده و گفته است تا زمانی که «ابهامات» مربوط به این شرکت رفع نشوند، «بازگشایی نماد» صورت نخواهد گرفت.

پیشتر شرکت فولاد مبارکه در بیانیه‌ای از رسیدگی قضایی استقبال و برای «دور کردن هرگونه زنگار ناشی از اشتباه و تخلف»، اعلام کرده بود آماده همکاری با قوه قضائیه است.

ماجرای تخلفات چیست؟

مجلس شورای اسلامی روز سه‌شنبه ۲۵ مرداد سال جاری در نشست علنی خود گزارشی از تخلفات شرکت فولاد مبارکه اصفهان ارائه داد تا نمایندگان با بررسی آن، درباره ارجاع گزارش به قوه قضائیه رای‌گیری کنند. از مجموع ۲۱۲ رای، ۱۶۸ نفر رای موافق دادند، ۱۳ رای مخالف و ۴ رای ممتنع بود.

تحقیق و تفحص از سال ۱۳۹۷ با شروع مجلس یازدهم کلید خورد و پس از سه سال، هیات تحقیق و تفحص مجلس گزارشی ۳۰۰ صفحه‌ای با بیش از سه هزار سند و تشکیل ۱۲۰۰ پرونده سرانجام آن را علنی کرد.

در این گزارش «۹۰ عنوان تخلف، انحراف و تحمیل خسارت و توزیع رانت بالغ بر ۹۱ هزار میلیارد تومان» عنوان شده است.

شرکت فولاد مبارکه با اتهاماتی نظیر پرداخت ۲۲ میلیارد تومان به سازمان صدا و سیما، پرداخت میلیاردها تومان به مقامات دولت پیشین، دفاتر ائمه جمعه و ستاد اقامه نماز جمعه و نهادها و سازمان‌های دیگر روبرو است.

برخی از تخلفات مهم را در گزارش مجلس به شرح زیر است:

کارشناسان چه می‌گویند

فریبرز کلانتری، روزنامه‌نگار حوزه مفاسد اقتصادی درباره تخلفات و فساد شرکت فولاد مبارکه اصفهان به بی بی سی گفت که ارقام موجود در گزارش مجلس، «از بزرگترین ارقامی» است که در رابطه با پرونده فساد در ایران افشاء شده است.

به‌گفته آقای کلانتری، این شرکت در زمینه فروش، انعقاد قرارداد و سرمایه‌گذاری دست به تخلف زده است چون این شرکت محصولات تولیدی را در انحصار خودش داشته و به صلاحدید خودش عمل می‌کرده و پاسخگو هم نبوده است. به این ترتیب، شاخص فساد را داشته است.

آقای کلانتری درباره پرداخت پول به سازمان صدا و سیما گفت، وقتی این شرکت کالایی اختصاصی تولید می‌کند که با آن رقابتی در کشور وجود ندارد چه نیازی به تبلیغ محصولات خود در صدا وسیما داشته است؟

به‌گفته آقای کلانتری، شرکت مادر فولاد مبارکه، دارای شرکت‌های اقماری و زیرمجموعه بوده است که ممکن است تخلفات و فساد از طریق آنها رخ داده باشد.

بهمن فلاح، کارشناس بازار سرمایه درباره تاثیر گزارش مجلس بر بازار بورس نیز به‌ بی‌بی‌سی گفت عمده تخلفات در حوزه بازار بورس، «بازارسازی» و «اغواگری سهام‌داران» به‌واسطه «فریب» آنها اتفاق افتاده است.

به‌گفته آقای فلاح، در پی انتشار گزارش مجلس، اکثر سهام‌داران با «شوک روانی» روبرو شدند که این موضوع تاثیر بدی بر بازار بورس گذاشته است.

سابقه شرکت فولاد مبارکه اصفهان

شرکت فولاد مبارکه اصفهان در سال ۱۳۷۱ در نزدیکی شهر مبارکه در استان اصفهان احداث شد که مهمترین واحد تولیدی و صنعتی فولاد در ایران و یکی از مهمترین تولیدکنندگان محصولات فولادی در خاورمیانه است.

این شرکت ساختاری به ظاهر خصوصی دارد که سهامداران در آن نقش دارند اما اعضای هئیت مدیره آن را دولت تعیین می‌کند.

بنا به گزارش مجلس، این شرکت به طور مستقیم و غیر مستقیم ۳۵۰ هزار شغل ایجاده کرده اما رانت و مداخله دولت، باعث شده تا هئیت تحقیق و تفحص مجلس از آن به عنوان نمونه‌ای از شرکت‌های خصلوتی ناکار آمد یاد کند.

شرکت و نهادهای خصولتی به شرکت‌ها و نهادهایی گفته می‌شود که اسما خصوصی هستند اما دولت و نهادهای حکومتی رسما در آن‌ها نفوذ دارند.