چرا سم آلتمن و ایلان ماسک، دعوای خود را به دادگاه کشاندهاند؟
منبع تصویر، Getty Images
- نویسنده, لیلی جمالی
- شغل, خبرنگار فناوری آمریکای شمالی
- زمان مطالعه: ۷ دقیقه
سالهاست که ایلان ماسک و سم آلتمن، رئیس اوپنایآی با هم سرجنگ دارند، اما این نزاع بیشتر در فضای آنلاین و در قالب اتهام، اتهام متقابل و طعنه جریان داشته است.
ایلان ماسک این هفته بار دیگر همین کار را کرد و در پستی در ایکس، سم آلتمن را «آلتمن شیاد» خواند.
اما از روز سهشنبه، دعوای این دو میلیاردر حوزه فناوری به صحنهای بسیار پرمخاطبتر منتقل شد: دادگاه فدرالی در کالیفرنیا، جایی که اختلاف آنها محور یک محاکمه یک ماهه خواهد بود.
در این پرونده، ادعای ایلان ماسک بررسی میشود که سم آلتمن، کسی که او اوپنایآی را همراهش بنیان گذاشت، میلیونها دلار از او کلاهبرداری کرده و از ماموریت اولیه غیرانتفاعی سازنده چتجیپیتی عدول کرده است.
خود آقای ماسک و آقای آلتمن نیز از جمله کسانی خواهند بود که در پروندهای شهادت میدهند که ممکن است آینده هوش مصنوعی را تعیین کند. اگرچه احتمالا یکی از آنها برنده خواهد شد، بعید نیست هیچ کدام از این ماجرا بدون زخم و آسیب بیرون نیایند.
این جدال به رویارویی دو بوکسور سنگینوزن در رینگ تشبیه شده است. یک ناظر آن را با نبرد کینگکونگ و گودزیلا مقایسه میکند.
سارا فدرمن، استاد دانشگاه سندیگو و متخصص حل اختلاف میگوید«ماسک و آلتمن آنقدر بزرگاند، آنقدر فراتر از زندگی معمولی، و آنقدر دور از دسترس که نمیشود با آنها احساس نزدیکی کرد و دقیقا همین است که تماشای برخورد و درگیریشان را اینهمه لذتبخش میکند.»
اکنون هیات منصفه ۹ نفرهای که روز دوشنبه سوگند یاد کرد، زیر نظر قاضی ایوون گونزالس راجرز به تعیین نتیجه کمک خواهد کرد؛ قاضی که تصریح کرده ثروت، قدرت و شهرت ماسک و آلتمن در دادگاه فدرال اوکلند به آنها امتیاز خاصی نخواهد داد.
آقای ماسک همچنین از اوپنایآی و همبنیانگذار و رئیس آن، گرگ براکمن، و نیز مایکروسافت شکایت کرده است؛ شرکتی که به گفته او در طرح کسب درآمد از شرکت اوپنایآی کمک کرده است. شرکت مایکروسافت این ادعاها را رد کرده است.
ایلان ماسک خواستار دریافت میلیاردها دلار از چیزی است که وکلایش آن را «منافع نامشروع» مینامند؛ او میخواهد این پول برای تامین مالی بخش غیرانتفاعی اوپنایآی بهکار رود و همچنین خواهان ایجاد تغییرات اساسی در شرکت است، از جمله برکناری سم آلتمن.
شرکت اوپنایآی میگوید انگیزه آقای ماسک حسادت و پشیمانی از ترک این شرکت است و در حالی که رقابت برای رسیدن به هوش عمومی مصنوعی با سرعت کامل پیش میرود، اوپنایآی آقای ماسک را متهم میکند که میخواهد یکی از رقبای اصلی خود را از مسیر خارج کند.
ریشههای این اختلاف
گزیدهای از مهمترین خبرها، گزارشهای میدانی و گفتوگوهای اختصاصی را هر هفته در ایمیل خود دریافت کنید.
اینجا مشترک شوید
پایان % title %
آقای ماسک و آقای آلتمن در سال ۲۰۱۵ شرکت اوپنایآی را بهعنوان نهادی غیرانتفاعی بنیان گذاشتند، با ماموریت تضمین اینکه هوش عمومی مصنوعی به سود همه بشریت باشد.
هوش عمومی مصنوعی بهطور کلی به گونهای از هوش مصنوعی گفته میشود که از هوش انسان فراتر میرود.
وقتی اوپنایآی شکل گرفت، ستاره اقبال ماسک به اوج رسیده بود. بسیاری او را یک فناور خستگیناپذیر میدانستند که بهعنوان مدیر تسلا خودروهای برقی را به جریان اصلی بازار آورد و همزمان در اسپیسایکس فناوری انقلابی موشکهای قابل استفاده مجدد را توسعه میداد.
این در حالی بود که اگرچه آقای آلتمن در سیلیکونولی چهرهای شناختهشده بود، اما فراتر از دایره کارشناسان فناوری، چندان شناختهشده نبود. او در آن زمان، به عنوان چهرهای با نفوذ که در یک شرکت شتابدهنده استارتآپ به نام وای کامبیناتور حضور داشت، با اظهارنظرهای پیشگویانهاش در توییتر، مشتاقانه از سوی بنیانگذاران نوپای استارتاپها دنبال میشد.
گفته میشود آقای ماسک و آقای آلتمن را یک سرمایهگذار سیلیکونولی در سال ۲۰۱۲ به یکدیگر معرفی کرد. آقای آلتمن که در آن روزها هنوز در دهه سوم زندگیاش بود، ۱۴ سال از آقای ماسک کوچکتر بود و بعدها ایده اوپنایآی را به رئیس تسلا و اسپیسایکس پیشنهاد کرد. او پیشتر آقای ماسک را قهرمان خود خوانده بود.
توسعه مسئولانه هوش مصنوعی بخش مهمی از این پیشنهاد بود.
در شرکت اوپنایآی، این دو مرد یک همکاری دوستانه را آغاز کردند که به ظرفیت هوش مصنوعی به عنوان یک فناوری، باور مشترک داشتند.
در یک کنفرانس مشترک در سال ۲۰۱۵، آقای ماسک گفت هوش مصنوعی تنها فناوری است که «میتواند بیش از هر چیز دیگری بشریت را دگرگون کند»، اما افزود که این حوزه «بسیار پرخطر» است و «سرشار از دشواری».
منبع تصویر، Getty Images
اما به گفته آقای ماسک، آنچه به عنوان نهادی غیرانتفاعی آغاز شد، بعدتر به شکل غیرقانونی به نهادی انتفاعی تبدیل شد.
شرکت اوپنایآی در مقابل میگوید در سال ۲۰۱۷، طرفهای دعوی و آقای ماسک توافق کردند که تبدیل شدن به نهادی انتفاعی، گام منطقی بعدی «برای پیشبرد ماموریت» اولیه است، اما این شرکت درخواست آقای ماسک برای مدیرعامل شدن با «کنترل مطلق» را رد کرد.
آقای ماسک در سال ۲۰۱۸ و پس از آنچه کشمکش قدرت با آقای آلتمن گزارش شده، اوپنایآی را ترک کرد.
آقای ماسک در ایمیلی که چند ماه پیش از کنارهگیریاش نوشته بود، گفت: «بچهها، دیگر به حد کافی تحمل کردهام.»
او گفت: «یا بروید و کار خودتان را بهطور مستقل انجام دهید، یا به فعالیت با اوپنایآی بهعنوان یک نهاد غیرانتفاعی ادامه دهید.»
ایلان ماسک نوشت: «دیگر تا زمانی که تعهدی قاطع برای متعهد ماندن به اوپنایآی ندهید، اوپنایآی را تامین مالی نخواهم کرد؛ وگرنه فقط مثل یک آدم سادهلوح عمل کردهام که عملا برای ساختن یک استارتاپ به شما پول رایگان میدهد.»
در سال ۲۰۲۲، اوپنایآی با انتشار چتجیپیتی انقلاب هوش مصنوعی مصرفی را آغاز کرد؛ محصولی که بلافاصله محبوب شد و ظرف چند ماه به ۱۰۰ میلیون کاربر فعال ماهانه رسید.
ماسک پس از آن استارتاپ هوش مصنوعی خودش به نام ایکسایآی را راهاندازی کرد؛ شرکتی که چتبات گروک را ساخته و از رقیبانش عقب مانده است.
وقتی آقای ماسک در سال ۲۰۲۴ شکایت کرد، مدعی شد اوپنایآی از ماموریت اصلی خود منحرف شده و به جای آن بر «سود حداکثری» برای مایکروسافت تمرکز کرده است.
او گفت پس از آنکه طرف مقابل در پرونده با سوق دادن اوپنایآی به سمت تبدیل شدن به نهادی عمدتا انتفاعی به او خیانت کردند و او را فریب دادند، حدود ۴۰ میلیون دلار به اوپنایآی اهدا کرده بود.
نبرد غولهای فناوری
از زمان ثبت شکایت، دشمنی میان آقای ماسک و آقای آلتمن بارها به عرصه عمومی کشیده شده است.
سال گذشته، آقای ماسک و کنسرسیومی از سرمایهگذاران پیشنهاد خرید داراییهای اوپنایآی را به مبلغ ۹۷ میلیارد و ۴۰۰ میلیون دلار مطرح کردند.
ارزش شرکت در دور اخیر جذب سرمایه ۱۵۷ میلیارد دلار برآورد شده بود. اکنون این شرکت به عرضه عمومی احتمالی سهام با ارزشی در حدود ۸۵۰ میلیارد دلار نزدیک میشود.
اوپنایآی این پیشنهاد را رد کرد و آقای آلتمن سپس در پلتفرم اجتماعی آقای ماسک، ایکس، که پیشتر توییتر نام داشت، نوشت: «نه ممنون، اما اگر خواستی ما توییتر را به قیمت ۹ میلیارد و ۷۴۰ میلیون دلار میخریم.»
آقای ماسک در واکنش به پست آقای آلتمن نوشت: «کلاهبردار.»
پیامهای خصوصی با مارک زاکربرگ نشان میدهد آقای ماسک از رئیس متا پرسیده بود آیا «به ایده پیشنهاد دادن برای مالکیت فکری اوپنایآی همراه من و چند نفر دیگر علاقه دارد؟»
دوروتی لاند، استاد دانشکده حقوق در دانشگاه کلمبیا میگوید علاقه آقای ماسک به خرید شرکت ممکن است در این دادگاه باعث پیچیدهتر شدن موضوع شود.
خانم لاند به بیبیسی گفت: «آقای ماسک چندین بار تلاش کرده کنترل اوپنایآی را به دست بگیرد. دست رد به سینهاش زدهاند.»
او افزود: «بنابراین عجیب نیست اگر فکر کنیم انگیزههای او در اینجا شاید کمی مشکوک باشد. حتی قاضی این پرونده، قاضی گونزالس راجرز، هم به این موضوع اشاره کرده است.»
انتظار میرود دادگاه همچنین شهادت ساتیا نادلا، مدیرعامل مایکروسافت، میرا موراتی و ایلیا سوتسکِوِر، دانشمندان پیشین اوپنایآی، و نیز شیون زیلیس، عضو پیشین هیئتمدیره اوپنایآی که مادر چهار فرزند ایلان ماسک است، را بشنود.
مخاطرات بزرگ
در این پرونده، ریسکها برای ماسک و اوپنایآی بالا است و بهطور بالقوه همه ما را در بر میگیرد.
آقای ماسک در ماههای پایانی سال ۲۰۲۳، خواهان توقف در روند توسعه هوش مصنوعی شد.
در میان موج نگرانی درباره سرعت دیوانهوار پیشرفت این فناوری، آقای آلتمن به دلیل نگرانیهایی درباره اینکه اعضای هیاتمدیره اوپنایآی را گمراه کرده است، برای مدتی کوتاه از مدیرعاملی این شرکت برکنار شد.
اکنون ماسک با ایکسایآی که بهتازگی توسط شرکت موشکی اسپیسایکسِ او، که در آستانه عرضه اولیه سهام است، خریداری شده بهطور عمیق در رقابت چندجانبه برای رسیدن به هوش عمومی مصنوعی سرمایهگذاری کرده است.
رز چان لوی، مدیر اجرایی مرکز لوول میلکن برای خیریه و سازمانهای غیرانتفاعی در دانشگاه کالیفرنیا، در لسآنجلس، میگوید: «اگر آقای ماسک پیروز شود، این میتواند به شکست یکی از رقبای کلیدی در رقابت برای هوش عمومی مصنوعی منجر شود.»
او میافزاید: «هر کس در این رقابت پیروز شود، قدرت زیادی خواهد داشت.»
او میگوید ماسک میکوشد خود را چهرهای جا بزند که میتواند بهطور شایسته و منصفانه از منافع بخش غیرانتفاعی اوپنایآی نمایندگی کند.
او میگوید: «به رغم این موضوع که از کار او برای برجسته کردن این مساله برابر افکار عمومی قدردانی میکنم، اما ، با توجه به اینکه خودش یک شرکت بسیار بزرگ هوش مصنوعی را اداره میکند، فکر میکنم بسیاری از ما نگرانیم که او واقعا بیطرف نباشد.»
به گفته خانم فدرمن، شخصیت فردی که چنین ادعاهایی را مطرح میکند اهمیت دارد.
محاکمه ماسک علیه آلتمن در زمانی جریان دارد که افکار عمومی تازه در حال دستوپنجه نرم کردن با ورود پیچیده هوش مصنوعی به زندگی خود است.
هر دو نفر در صف مقدم رساندن آن به مصرفکنندگان قرار داشتهاند.
این محاکمه میتواند دیدگاههای تازهای درباره جاهطلبیها و نیتهای آنان در قبال توسعه فناوری ارائه کند که اکنون بخش روبهرشدی از جمعیت جهان از آن استفاده میکند.
خانم فدرمن میگوید: «در فیلم کینگ کونگ در برابر گودزیلا، همه آدمهای پاییندست در حالی دستوپا میزنند که این غولها به جان هم میافتند. در نهایت یکی پیروز میشود، اما آنچه واقعا باقی میماند مسیری است که بقیه ما ناچاریم با آن زندگی کنیم.»
