شما در حال مشاهده نسخه متنی وبسایت بیبیسی هستید که از داده کمتری استفاده میکند. نسخه اصلی وبسایت را که شامل تمام تصاویر و ویدیوهاست، مشاهده کنید.
بازگشت به وبسایت یا نسخه اصلی
اطلاعات بیشتر درباره نسخه لایت که برای مصرف کمتر حجم دادههاست
کوه کلنگ گزلا؛ تاسیسات زیرزمینی، مخفی و جنجالبرانگیز ایران
- نویسنده, فرزاد صیفیکاران
- شغل, راستیآزمایی بیبیسی
- منتشر شده در
- زمان مطالعه: ۵ دقیقه
تصاویر ماهوارهای که از تاسیسات زیرزمینی کوه کلنگ در جنوب تاسیسات غنیسازی اورانیوم نطنز به دست بیبیسی رسیده است، ساختوساز و حصارکشی با دیوار بتنی در این تاسیسات مخفی را نشان میدهد.
گفته میشود تاسیسات زیرزمینی کوه کلنگ که با فاصله اندکی در جنوب تاسیسات غنیسازی نطنز واقع شده، یک تاسیسات نظامی است.
۲۶ مهرماه سال گذشته عباس عراقچی، وزیر امورخارجه ایران، اعلام کرده بود که با به پایان رسیدن دوره زمانی ۱۰ ساله تعیین شده طبق قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد در برجام، «همه مفاد آن شامل محدودیتهای پیشبینیشده در مورد برنامه هستهای ایران و سازوکارهای مربوطه، از این تاریخ خاتمهیافته تلقی میشوند.»
در آن زمان، این سخنان آقای عراقچی موجی تازه از تنش و پیچیدگی بر سر راه مذاکرات درباره برنامه هستهای ایران با غرب را رقم زد.
پس از حمله تابستان پارسال آمریکا و اسرائیل به مهمترین تاسیسات هستهای ایران، از جمله نطنز، فوردو و اصفهان، حساسیتها نسبت به هرگونه فعالیت احتمالی ایران در تاسیسات هستهای بیشتر هم شد.
بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که برنامه هستهای ایران طی سالها با «ابهامهای راهبردی و آشفتگی عملیاتی» روبهرو بوده است.
تصاویر ماهوارهای درباره تاسیسات کوه کلنگ چه میگویند؟
تصاویر ماهوارهای شرکت ونتور از تاسیسات زیرزمینی کوه کلنگ گزلا که در جنوب نطنز واقع شده، نشان از فعالیتهای ساخت و ساز و حصارکشی با دیوارهای امنیتی بتنی دارد.
فعالیت در تاسیسات کوه کلنگ گزلا پس از حمله اسرائیل و آمریکا به تاسیسات نطنز که تنها یک کیلومتر با هم فاصله دارند، شدت گرفت.
این تصاویر ماهوارهای مربوط به ۲۹ اکتبر ۲۰۲۵ / ۷ آبان ۱۴۰۴ است و مناطقی که با خطوط قرمز نشانهگذاری شده است، حصارکشی با دیوارهای بتنی بزرگ دور تا دور تاسیسات کوه کلنگ را نشان میدهد.
بررسی تصاویر ماهوارهای گوگلارث مربوط به بیش از دو یک سال پیش، آوریل ۲۰۲۴ / فروردین ۱۴۰۳، نشان میداد که این حصارکشی وجود نداشته است.
گمانهزنیها درباره تاسیسات زیرزمینی کوه کلنگ بسیار است و مشخص نیست این تاسیسات دقیقا چه کاربردی دارد.
با اینحال تصاویر ماهوارهای که توسط بخش راستیآزمایی بیبیسی مورد بررسی قرار گرفته برخی تحرکات در این تاسیسات مخفی را نشان میدهد.
هدف از ساختوسازها در کوه کلنگ که بعد از تابستان پارسال، ژوئن سال گذشته میلادی، افزایش پیدا کرد، هنوز روشن نسیت و بازرسان بینالمللی هم هیچگاه نتوانستهاند از این تاسیسات بازدید کنند.
در جریان جنگ دوازده روزه در خرداد ۱۴۰۴، عملیات «چکش نیمهشب» آمریکا و «طلوع شیران» اسرائیل به بخشهای کلیدی برنامه هستهای ایران از جمله سایتهای نطنز، فوردو و اصفهان آسیب جدی زد.
پیش از حملات آمریکا و اسرائیل، ایران در سایتهای فردو و نطنز اورانیوم غنیسازی میکرد و در سایت اصفهان نیز به فرآوری فلز اورانیوم میپرداخت.
بررسی تصاویر ماهوارهای هر سه سایت تقریبا نشانهای از فعالیت یا تلاش برای بازسازی را نشان نمیدهند.
بررسیهای بخش راستیآزمایی بیبیسی بر اساس تازهترین تصاویر ماهوارهای نشان میدهد که در سایت هستهای نطنز ساختمانهای آسیب دیده پاکسازی نشده و همچنان تعمیر یا جایگزین نشدهاند، به جز یک ساختمان که فقط در تصاویر ماهوارهای دیده میشود که سقف آن به مرور بازسازی شده است.
مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی بر اساس تحلیل تصاویر ماهوارهای گفت که در جریان حمله آمریکا به نطنز، ترانسفورماتورها و ژنراتورهای برق نابود شدند.
تصاویر ماهواره از تاسیسات هستهای فوردو در استان قم، در تاریخ ۲۹ اکتبر ۲۰۲۵ / ۷ آبان ۱۴۰۴ نیز تحرکات خاصی را نشان نمیداد.
به گفته تحلیلگران، پس از جنگ دوازده روزه، ایران فعالیتهای جدید هستهای خود را بر تاسیسات جدید مانند کوه کلنگ مترکز کرد.
درباره تاسیسات زیرزمینی کوه کلنگ اطلاعات زیادی وجود ندارد.
در تاریخ ۱۲ تیرماه سال ۱۳۹۹ وقوع یک انفجار در سالن مونتاژ سانتریفیوژهای نطنز تخریب گستردهای به وجود آورد. ایران این حادثه را «خرابکاری» اعلام کرد.
یک ماه پس از آن حادثه، علیاکبر صالحی، رئیس وقت سازمان انرژی اتمی ایران از ساخت «یک سالن مونتاژ سانتریفیوژ مدرنتر، وسیعتر و فراگیرتر در همه ابعاد در دل کوههای اطراف نطنز» خبر داد.
ساختوساز زیرزمینی در کوه کلنگ از همان سال ۱۳۹۹آغاز شد.
تاسیسات کوه کلنگ دارای چندین تونل و در ورودی است و بررسی تصاویر ماهوارهای نشان میدهد ورودی غربی آن به تازگی توسعه پیدا کرده است.
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران سال گذشته در مصاحبهای با شبکه انبیسی نیوز آمریکا، زمانی که عکسهای ماهواره سایت کوه کلنگ را به او نشان دادند و از او درباره ساخت یک سایت هستهای جدید پرسیدند، گفت: «ما اخیرا با آژانس به توافق رسیدهایم و بیایند از آن بازدید کنند، عکسهای ماهوارهای چیز نشان نمیدهد و ما دنبال سلاح هستهای نیستیم.»
جیدی ونس، معاون ریسجمهور آمریکا گفته بود ایران احتمالا همچنان ذخیره ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد را در اختیار دارد.
اگرچه مشخص نیست اورانیوم غنیشده ایران در کجا نگهداری میشود، اما بسیاری از تحلیلگران بر این باورند اگر ایران در آینده قصد ساخت و دستیابی به سلاح هستهای را داشته باشد، احتمالا به یک سایت غنیسازی جدید با توان تولید اورانیوم ۹۰ درصدی، ظرفیت توسعهیافته مونتاژ سانتریفیوژها و تأسیسات متالوژی برای تولید هگزافلوراید اورانیوم برای غنیسازی نیاز خواهد داشت.
البته همچنان مشخص نیست آیا ایران قصد یا توان راهاندازی چنین تاسیساتی را دارد یا نه، اما فعالیتها در سایت زیرزمینی کوه کلنگ در هالهای از ابهام است.
