جنگ ایران و بازداشت مادورو؛ پرسش‌ها درباره معاملات نهانی در دوره ریاست‌جمهوری ترامپ

در طول دوره دوم ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ، تعدادی از معامله‌گران درست پیش از بیانیه‌های مهم او، میلیون‌ها دلار معاملات و شرط‌بندی‌های مشکوک انجام داده‌اند.

بی‌بی‌سی داده‌های مربوط به حجم معاملات در چند بازار مالی را بررسی کرده و آن‌ها را با برخی از تأثیرگذارترین اظهارات رئیس‌جمهور بر بازار تطبیق داده است.

این بررسی نشان می‌دهد که تنها چند ساعت، و گاه چند دقیقه، پیش از انتشار یک پست در شبکه‌های اجتماعی یا مصاحبه رسانه‌ای آقای ترامپ، جهش‌هایی در حجم معاملات رخ داده است.

برخی تحلیلگران می‌گویند این الگو، نشانه‌های معاملات غیرقانونی نهانی را دارد؛ یعنی زمانی که افرادی بر اساس اطلاعاتی معامله می‌کنند که در اختیار عموم مردم نیست.

گروهی دیگر می‌گویند تصویر به این سادگی نیست و برخی معامله‌گران در پیش‌بینی اقدام‌ها و اعلامیه‌های رئیس‌جمهور آمریکا مهارت بیشتری پیدا کرده‌اند.

در ادامه، پنج مورد از مهم‌ترین نمونه‌ها بررسی شده است.

۹ مارس ۲۰۲۶: «جنگ تقریبا به پایان رسیده است»

بزرگ‌ترین نوسان‌ها در معاملات نفت در بازار قراردادهای آتی دیده شده است.

در نهمین روز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، آقای ترامپ در گفت‌وگوی تلفنی با شبکه سی‌بی‌اس گفت این درگیری «تقریبا به صورت کامل تمام شده است».

نخستین باری که عموم مردم از این مصاحبه مطلع شدند، ساعت ۱۵:۱۶ به وقت شرق آمریکا (۱۹:۱۶ به وقت گرینویچ) بود که مصاحبه‌کننده خبر آن را در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرد.

معامله‌گران نفت در واکنش به این خبر که درگیری ممکن است بسیار زودتر از حد انتظار پایان یابد، شروع به فروش نفت کردند که منجر به سقوط حدود ۲۵ درصدی قیمت شد.

اما داده‌های بازار نشان می‌دهد موج بزرگی از شرط‌بندی روی سقوط قیمت نفت در ساعت ۱۸:۲۹ به وقت گرینویچ انجام شده بود؛ یعنی دقیقا ۴۷ دقیقه پیش از انتشار پست خبرنگار.

کسانی که آن معاملات را انجام دادند، از نوسانات قیمت نفت میلیون‌ها دلار سود کسب کرده‌اند.

۲۳ مارس ۲۰۲۶: «حل‌وفصل کامل و تمام‌عیار خصومت‌ها»

در ۲۳ مارس، تنها دو روز پس از تهدید به «نابود کردن» نیروگاه‌های ایران، دونالد ترامپ در تروث سوشال نوشت واشنگتن با تهران گفت‌وگوهایی «بسیار خوب و سازنده» درباره «حل‌وفصل کامل و تمام‌عیار» خصومت‌ها داشته است.

این خبر، هم برای ناظران دیپلماتیک و هم برای معامله‌گران غافلگیرکننده بود.

بلافاصله، ارزش سهام افزایش یافت و قیمت نفت شاخص آمریکا که روند صعودی داشت، به شدت سقوط کرد.

بی‌بی‌سی همان زمان گزارش داد که ۱۴ دقیقه پیش از پست رئیس‌جمهور ایالات متحده، حجم غیرمعمولی از معاملات روی قیمت نفت آمریکا انجام شد.

همین الگو در خرید قراردادهای نفت برنت، شاخص مهم دیگر نفت، نیز دیده شد.

در آن زمان یکی از تحلیلگران نفت به بی‌بی‌سی گفت این معاملات «قطعا غیرعادی» به نظر می‌رسند.

۹ آوریل ۲۰۲۵: وقفه «روز آزادی»

خارج از پرونده جنگ خاورمیانه نیز نمونه‌های دیگری از فعالیت‌های معاملاتی وجود دارد که پرسش‌برانگیز بوده است.

در دوم آوریل سال گذشته، دونالد ترامپ در روزی که آن را «روز آزادی» نامید، مجموعه گسترده‌ای از تعرفه‌ها را بر کالاهای تقریبا همه کشورهای جهان وضع کرد.

بازارهای سهام در سراسر جهان سقوط کردند.

اما یک هفته بعد، وقتی آقای ترامپ اعلام کرد اجرای این تعرفه‌ها برای همه کشورها به جز چین به مدت ۹۰ روز متوقف می‌شود، بازارهای سهام جهش کردند.

شاخص اس‌اندپی ۵۰۰، معیار اصلی بازار سهام آمریکا، ۹/۵ درصد رشد کرد که یکی از بزرگ‌ترین افزایش‌های یک‌روزه آن از زمان جنگ جهانی دوم بود.

بار دیگر، الگویی از معاملات غیر معمول پیش از این رویدادها مشاهده شد؛ به طوری که پیش از اعلام خبر، حجم غیرعادی بالایی از معاملات روی یک صندوق ردیاب شاخص اس‌اندپی ۵۰۰ به ثبت رسید.

تعداد قراردادهای معامله‌شده، درست پس از ساعت ۱۸:۰۰ به وقت بریتانیا به بیش از ۱۰ هزار قرارداد در دقیقه رسید، در حالی که پیش‌تر در همان روز این رقم در حد چند صد مورد بود.

برخی معامله‌گران بیش از دو میلیون دلار روی رشد بازار سهام در همان روز سرمایه‌گذاری کردند، آن هم در شرایطی که بازار هفت روز پیاپی افت کرده بود. این جهش می‌توانست نزدیک به ۲۰ میلیون دلار برای آنان سود ایجاد کند.

در ادامه همان هفته، چند سناتور ارشد دموکرات در سنای آمریکا در نامه‌ای به کمیسیون بورس و اوراق بهادار خواهان تحقیق درباره این موضوع شدند که آیا اعلامیه‌های رئیس‌جمهور باعث شده «افراد داخلی دولت و دوستانشان به بهای زیان مردم آمریکا ثروتمند شوند یا نه».

وقتی بی‌بی‌سی از این نهاد پرسید که آیا این ادعاها را بررسی کرده است یا نه، سخنگوی کمیسیون از اظهار نظر خودداری کرد.

کاخ سفید نیز به درخواست بی‌بی‌سی برای اظهارنظر درباره هیچ‌یک از فعالیت‌های معاملاتی غیرعادی بررسی‌شده در این گزارش پاسخ نداد.

۳ ژانویه ۲۰۲۶: بازداشت مادورو

رشد اخیر بازارهای پیش‌بینی آنلاین نیز توجه ناظران را جلب کرده است.

پلتفرم‌های مبتنی بر بلاک‌چین مانند پلی‌مارکت و کالشی به کاربران امکان می‌دهند درباره موضوعاتی از آب‌وهوا و بیسبال گرفته تا سیاست خارجی آمریکا شرط‌بندی کنند.

دونالد ترامپ جونیور سرمایه‌گذار پلی‌مارکت است و در هیئت مشورتی آن عضویت دارد. او همچنین مشاور راهبردی کالشی است. بی‌بی‌سی برای اظهارنظر با او تماس گرفته است.

در دسامبر ۲۰۲۵، کاربری در پلی‌مارکت حسابی با نام «بردنسام-میکس» ساخت.

در ۳۰ دسامبر، این حساب نخستین شرط خود را ثبت کرد: این‌که نیکلاس مادورو تا پایان ژانویه ۲۰۲۶ از قدرت کنار خواهد رفت.

بین ۳۰ دسامبر تا ۲ ژانویه، این حساب در مجموع ۳۲ هزار و ۵۰۰ دلار روی این موقعیت سرمایه‌گذاری کرد.

وقتی روز بعد مادورو به دست نیروهای ویژه آمریکایی بازداشت و از قدرت کنار زده شد، این حساب ۴۳۶ هزار دلار سود کرد.

اندکی بعد، نام کاربری حساب تغییر کرد و از آن زمان دیگر شرطی ثبت نکرده است.

۲۸ فوریه ۲۰۲۶: حمله به ایران

بر اساس داده‌های بابل‌مپز، وب‌سایت تحلیل بلاک‌چین، شش حساب در فوریه در پلتفرم شرط‌بندی پلی‌مارکت ساخته شدند.

همه آن‌ها روی وقوع حمله آمریکا به ایران تا ۲۸ فوریه شرط بسته بودند. وقتی دونالد ترامپ در ساعات اولیه آن روز حملات را تایید کرد، این شش حساب در مجموع ۱/۲ میلیون دلار سود بردند.

پنج حساب از آن شش مورد دیگر هیچ شرطی ثبت نکرده‌اند، اما بررسی فعالیت اخیر یکی از آن‌ها نشان می‌دهد بعدا نیز با پیش‌بینی درست آتش‌بس آمریکا و ایران تا ۷ آوریل، ۱۶۳ هزار دلار دیگر سود کرده است؛ آتش‌بسی که همان روز از سوی واشنگتن و تهران اعلام شد.

پلی‌مارکت به بی‌بی‌سی گفت «بالاترین استانداردهای سلامت بازار» را تعیین، حفظ و اجرا می‌کند و «به طور فعال» با نهادهای نظارتی و نیروهای مجری قانون همکاری دارد.

در ماه مارس امسال، پلی‌مارکت و کالشی هر دو مقررات تازه‌ای برای مقابله با معاملات نهانی اعلام کردند.

بازارهای پیش‌بینی تحت نظارت کمیسیون معاملات آتی کالا قرار دارند.

این نهاد به درخواست بی‌بی‌سی برای اظهار نظر پاسخی نداد، اما رئیس آن اخیرا به کمیته‌ای در کنگره گفته بود سازمانش «هیچ‌گونه مدارایی» در برابر تقلب و معاملات نهانی ندارد.

همچنین فاش شده است که کاخ سفید ماه گذشته در ایمیلی داخلی به کارکنانش هشدار داده است که از اطلاعات محرمانه برای شرط‌بندی در بازارهای پیش‌بینی استفاده نکنند.

دیویس اینگل، یکی از سخنگویان کاخ سفید، در آن زمان به بی‌بی‌سی گفت: «هرگونه اشاره به دخالت مقام‌های دولتی در چنین فعالیت‌هایی بدون ارائه مدرک، بی‌اساس و غیرمسئولانه است.»

اثباتش دشوار است

از زمان تصویب قانون اوراق بهادار در سال ۱۹۳۳، معاملات نهانی برای بیشتر آمریکایی‌ها غیرقانونی بوده است.

این قانون در سال ۲۰۱۲ به مقام‌های دولتی آمریکا نیز تعمیم یافت، هرچند تاکنون هیچ‌کس بر اساس آن تحت پیگرد قرار نگرفته است.

پل اودن، استاد متخصص در امور حقوق مقررات مالی، می‌گوید اجرای این قوانین دشوار است.

او می‌گوید: «اگر نهادهای مالی نتوانند منبع اطلاعات را شناسایی کنند، پرونده‌ای تشکیل نخواهند داد.»

هیچ‌یک از نهادهای مالی آمریکا که بی‌بی‌سی با آن‌ها تماس گرفت، وجود این ادعاهای معاملات نهانی را تایید نکردند.

آقای اودن می‌گوید: «ممکن است معاملات عظیمی روی یک ابزار مالی ببینید که به وضوح نشان می‌دهد کسی از آنچه دونالد ترامپ قرار بود اعلام کند خبر داشته است.»

او افزود: «با این حال، احتمال زیادی وجود دارد که هیچ‌کس تحت پیگرد قرار نگیرد.»