احزاب عرب چگونه می‌توانند موازنه قدرت را در انتخابات اسرائیل تعیین کنند؟
- نویسنده, یولاند نل
- شغل, خبرنگار خاورمیانه
- در, ناصره
- منتشر شده در
- زمان مطالعه: ۸ دقیقه
در ساعات شلوغی ترافیک در ناصره، بزرگ‌ترین شهر عرب‌نشین اسرائیل، دانشجویان کنار خیابان بروشورهایی توزیع می‌کنند و از رانندگان می‌خواهند در انتخابات سراسری و رقابتی شرکت کنند. نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد که احزاب عرب ممکن است در موقعیتی قرار گیرند که نقشی تعیین‌کننده در موازنه قدرت ایفا کنند.
سرخوردگی سیاسی در گذشته اغلب باعث کاهش مشارکت عرب‌های اسرائیل در انتخابات شده است؛ گروهی که حدود یک‌پنجم جمعیت کشور را تشکیل می‌دهند و بسیاری از آنها خود را شهروندان فلسطینی اسرائیل می‌دانند. اما در این انتخابات، تلاش گسترده‌ای برای کنار زدن راست‌گراترین ائتلاف حاکم در تاریخ اسرائیل در جریان است؛ ائتلافی متشکل از بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر کهنه‌کار اسرائیل، و احزاب راست افراطی و فوق‌ارتدکس.
آرکان بدران، ۲۳ ساله، که همراه دانشجویان در حال توزیع بروشور است، می‌گوید:«من وظیفه خود می‌دانم که به سرنگونی این دولت افراطی کمک کنیم. آنها با ما مانند شهروندان درجه دو رفتار می‌کنند.»
او می‌افزاید:«از همه زنان و مردان جوان می‌خواهم به فهرست‌های عربی رای بدهند؛ فهرست‌هایی که نماینده ما هستند، چون این به آینده ما مربوط می‌شود.»
بیشتر نظرسنجی‌ها نشان می‌دهند که نه بنیامین نتانیاهو و متحدانش و نه «ائتلاف تغییر» به رهبری گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد ارتش اسرائیل، مسیر روشنی برای دستیابی به اکثریت پارلمانی ندارند.
اگر این نظرسنجی‌ها درست باشند، احزاب مخالف نتانیاهو که پس از انتخابات خواهان تشکیل دولت ائتلافی هستند، یا باید از وعده خود مبنی بر همکاری نکردن با نخست‌وزیر عقب‌نشینی کنند یا با احزاب عمدتا عرب اسرائیل به توافق برسند.
یکی از موانع اصلی این است که آیزنکوت تاکنون تشکیل دولت با حمایت احزاب عرب را رد کرده و دلیل آن را نبود ارزش‌های مشترک عنوان کرده است.
سیاست و جامعه اسرائیل پس از حمله مرگبار و بی‌سابقه حماس به این کشور در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و جنگ متعاقب آن در غزه دستخوش تغییر شده است. بی‌اعتمادی و دشمنی نسبت به اقلیت عرب اسرائیل نیز افزایش یافته است.
گزیده‌ای از مهم‌ترین خبرها، گزارش‌های میدانی و گفت‌وگوهای اختصاصی را هر هفته در ایمیل خود دریافت کنید.
اینجا مشترک شوید
پایان % title %
سهی سلمان موسی از مرکز مساوات در شهر ناصره، نهادی که برای برابری حقوق شهروندان عرب فعالیت می‌کند می‌گوید «پس از ۷ اکتبر، با ما طوری رفتار می‌شد که گویی دشمن این کشور هستیم،»
او می‌گوید: «فضا برای آزادی بیان محدودتر شد. بازداشت‌های گسترده‌ای صورت گرفت و افرادی هم بودند که به دلیل انتشار مطلبی در شبکه‌های اجتماعی یا مخالفت با جنگ غزه، از محل کارشان اخراج شدند.»
سهی سلمان موسی، برخی وزیران دولت اسرائیل را به «تبعیض نظام‌مند و تحریک علیه عرب‌های اسرائیلی» متهم می‌کند.
گروه‌های جامعه مدنی نیز می‌گویند بودجه‌های اختصاص‌یافته به جوامع عرب‌نشین به‌طور نامتناسبی کاهش یافته است. دولت اسرائیل در مقابل می‌گوید این کاهش بودجه‌ها برای تامین هزینه‌های دفاعی و امنیتی دوران جنگ ضروری بوده است.
همچنین کارزارهایی با انگیزه‌های سیاسی علیه پزشکان عرب شاغل در بیمارستان‌های اسرائیل به راه افتاده و رانندگان عرب اتوبوس نیز هدف حملات با انگیزه‌های نژادی از سوی برخی شهروندان یهودی اسرائیل قرار گرفته‌اند.
برخی فعالیت‌های انتخاباتی نیز کوشیده‌اند با عمیق‌تر کردن شکاف‌های اجتماعی از این فضا بهره‌برداری کنند.
بتسالل اسموتریچ، وزیر دارایی راست افراطی اسرائیل، وعده داده است بخش‌هایی از مناطق جلیل در شمال و نقب در جنوب، که بیشتر جمعیت عرب در آنها زندگی می‌کنند، را «یهودی‌سازی» کند. او این سیاست را با گسترش شهرک‌سازی در کرانه غربی اشغالی مقایسه کرده است.
اکثریت عرب‌های اسرائیل از نسل فلسطینیانی هستند که در جریان جنگی که با تشکیل دولت اسرائیل در سال ۱۹۴۸ همراه بود، در سرزمین‌هایی که بعدها به اسرائیل تبدیل شد باقی ماندند؛ جنگی که طی آن صدها هزار نفر از خانه‌های خود رانده شدند یا از آنها گریختند.
دولت کنونی اسرائیل اغلب این شهروندان را تهدیدی برای هویت یهودی کشور معرفی می‌کند. نخست‌وزیر اسرائیل نیز اخیرا مدعی شده که رقبایش قصد دارند با احزاب عرب متحد شوند و یک «دولت خطرناک» تشکیل دهند.
برای تاکید بر این پیام، ستاد انتخاباتی او بیلبوردهایی در نقاط مختلف نصب کرده است؛ از جمله در یک تقاطع جاده‌ای در ورودی اصلی شهر ناصره.
این بیلبوردها انتخاب را میان «راستگرایان یا فلسطین» به تصویر می‌کشند و در آنها چهره‌های اصلی اپوزیسیون، از جمله برخی سیاستمداران راست‌گرا، به‌عنوان نمایندگان گزینه دوم و نه اول نمایش داده شده‌اند.
ستاد انتخاباتی نتانیاهو همچنین از ویدئوهای تولیدشده با هوش مصنوعی استفاده کرده است تا رقبای او را در حال در آغوش گرفتن رهبران عرب نشان دهد.
در ایستگاه رادیویی «ناس» در ناصره، که از ایستگاه‌های پرمخاطب عرب‌زبان است، با محمد مغادلی دیدار می‌کنم؛ گوینده اخبار که هم‌زمان تحلیلگر شبکه ۱۲ اسرائیل نیز هست.
پدر او، بین سال‌های ۲۰۰۷ تا ۲۰۰۹ به نمایندگی از حزب کارگر، نخستین وزیر مسلمان اسرائیل بود.
از او می‌پرسم که درباره امتناع رهبران «ائتلاف تغییر» از همکاری با احزاب عرب اسرائیل چه نظری دارد.
او می‌گوید: «اگر بخواهم در یک کلمه بگویم، این نژادپرستی است. اما اگر بخواهیم توضیح دهیم چرا، دلیلش منافع سیاسی بنیامین نتانیاهو است. او مدام تلاش می‌کند مشروعیت احزاب عرب را زیر سوال ببرد؛ چون عرب هستند، چون فلسطینی هستند. این رویکرد بر اکثریت احزاب یهودی در اسرائیل هم تاثیر گذاشته است.»
نظرسنجی‌های این هفته نشان داده‌اند که هم ائتلاف آیزنکوت و هم ائتلاف مذهبی-ملی‌گرای نتانیاهو ممکن است هر کدام حدود ۵۰ کرسی از مجموع ۱۲۰ کرسی پارلمان اسرائیل را به دست آورند، در حالی که در مجموع ۱۳ یا ۱۴ کرسی می‌تواند به گروه‌های عمدتا عرب‌نشین برسد.
این گروه‌ها شامل «فهرست مشترک عربی» هستند؛ ائتلافی از احزاب حدش، بلد و تعال، و همچنین «فهرست متحد عربی» که حزبی اسلام‌گرا به رهبری منصور عباس است.
حزب منصور عباس در اصل به‌عنوان بخشی از «جنبش اسلامی» در اسرائیل شکل گرفت؛ جریانی که ارزش‌های اجتماعی محافظه‌کارانه دارد. با این حال، عباس به خاطر همکاری با شرکای یهودی شناخته شده است. او حل مشکلات عرب‌های اسرائیل را در اولویت قرار می‌دهد و نسبت به مسائل فلسطینیان در کرانه غربی و غزه کمتر سخن می‌گوید.
عباس پیش‌تر طعم قدرت را چشیده است. او در سال ۲۰۲۱ در دولت ائتلافی کوتاه‌مدتی که به رهبری نفتالی بنت تشکیل شد، به مقام وزارت رسید؛ بنت اکنون از چهره‌های راست‌گرای ائتلاف آیزنکوت به شمار می‌رود.
عباس برای انتخابات پیش رو اقدامی غیرمنتظره انجام داده و رتبه دوم فهرست انتخاباتی خود را به یوآو سگالوویتس، مقام پیشین پلیس و نماینده میانه‌روی پارلمان اسرائیل که یهودی است، واگذار کرده است.
عباس بر این باور است که آیزنکوت و دیگر رهبران سیاسی پس از انتخابات آمادگی بیشتری برای همکاری با حزب او خواهند داشت و تاکید می‌کند که می‌خواهد در دولت آینده حضور داشته باشد.
او به من گفت:«به این نتیجه رسیده‌ایم که صرف داشتن نمایندگی در پارلمان برای خدمت به جامعه عرب کافی نیست. تصمیم گرفتیم مسئولیت‌پذیر باشیم، بخشی از راه‌حل مشکلات خود شویم و برای عرب‌ها و یهودیان امید ایجاد کنیم.»
او افزود:«به همین دلیل، رویکرد ما همواره بر دستیابی به جایگاهی تاثیرگذار استوار بوده، نه صرفا حضور و نمایندگی در پارلمان.»
منبع تصویر، Reuters
در همین حال، «فهرست مشترک» که از احزاب سکولار تشکیل شده و از برابری حقوق عرب‌های اسرائیل، پایان اشغال نظامی سرزمین‌های فلسطینی و راه‌حل دو کشوری برای مناقشه اسرائیل و فلسطینیان حمایت می‌کند، در پی آن است که در جایگاهی تاثیرگذار در صف مخالفان دولت قرار گیرد.
رهبران این ائتلاف از ایجاد یک «حاشیه امن» انتخاباتی برای گروه‌هایی سخن می‌گویند که ممکن است بتوانند جایگزین دولت نتانیاهو شوند؛ حمایتی که در ازای پیشبرد برخی سیاست‌های مهم ارائه خواهد شد.
یکی از مهم‌ترین موضوعات این انتخابات برای عرب‌های اسرائیل، گسترش جرایم سازمان‌یافته و فعالیت باندهای تبهکار است.
در ماه سپتامبر، نظرسنجی موسسه پژوهشی «دموکراسی اسرائیل» نشان داد که برای ۵۳/۵ درصد از شهروندان عرب اسرائیل، این موضوع مهم‌ترین عامل در تصمیم‌گیری برای رای دادن به یک حزب سیاسی است.
بر اساس آمار «ابتکار ابراهیم»، یک سازمان مشترک عربی-یهودی که برای همزیستی فعالیت می‌کند، شمار قتل‌ها در جامعه عرب اسرائیل سال گذشته به رکورد ۲۵۲ مورد رسید؛ رقمی که حدود پنج برابر تعداد شهروندان یهودی اسرائیلی است که در همان دوره کشته شده‌اند.
در یافا، محله‌ای عربی-یهودی که اکنون بخشی از تل‌آویو به شمار می‌رود، زیاد سمونی جایی را به من نشان می‌دهد که پسرش حسین، نوامبر گذشته در نزدیکی خانه‌اش به دست دو فرد مسلح سوار بر موتورسیکلت هدف گلوله قرار گرفت و کشته شد.
در پرونده او تاکنون هیچ فردی بازداشت نشده است. با توجه به پایین بودن نرخ کشف این پرونده‌ها، عرب‌های اسرائیل دولت را به بی‌عملی متهم می‌کنند.
سمونی که اکنون عضو گروه حمایتی «خانواده‌های داغدار اسرائیلی-فلسطینی برای صلح» است، می‌گوید: «انگار علاقه‌ای وجود دارد که اوضاع به سمتی برود که قاتل هرگز پیدا نشود و عرب‌ها در جامعه عرب همچنان یکدیگر را بکشند.»
پلیس اسرائیل در پاسخ به بی‌بی‌سی اعلام کرد که تحقیقات درباره قتل حسین همچنان ادامه دارد و افزود که «هر مورد خشونت و جرم را با نهایت جدیت» پیگیری می‌کند.
سمونی به من می‌گوید:«به‌عنوان پدری که پسرش را از دست داده، طبیعی است که بخواهم این خونریزی پایان یابد. آرزو می‌کنم هر شهروند عربی که معتقد است باید تغییری ایجاد شود، بداند که اکنون زمان رفتن پای صندوق رای است.»
منبع تصویر، Ziad Samouni
دیوان عالی اسرائیل در ماه جاری تصمیم کمیته مرکزی انتخابات را برای رد صلاحیت «فهرست متحد عربی»، «فهرست مشترک» و همچنین دو نفر از اعضای این دو فهرست لغو کرد.
این کمیته که اکثریت آن را اعضای ائتلاف حاکم تشکیل می‌دهند، استدلال کرده بود که این احزاب و نامزدها قانونی را نقض کرده‌اند که بر اساس آن، افرادی که موجودیت اسرائیل به‌عنوان یک کشور یهودی را انکار کنند، حق نامزدی در انتخابات را ندارند. این احزاب و نمایندگانشان این اتهام را قاطعانه رد کرده‌اند.
اکنون و تنها چند روز مانده به رای‌گیری، در ناصره، برخی رانندگان پرچم حزب مورد حمایت خود را بر خودروهایشان نصب کرده‌اند.
اهمیت این انتخابات بسیار زیاد است: شهروندان عرب اسرائیل ممکن است نقشی تعیین‌کننده در مشخص کردن این داشته باشند که چه کسی قدرت را در اسرائیل در دست خواهد گرفت. آنها همچنین این رای‌گیری را برای آینده خود در این کشور بسیار مهم می‌دانند.
