IKIBIRIRAHO , Intambara mu burasirazuba bwa RD Congo yatumye abarwariye mu bitaro bya Bunyakiri bahungishwa – MSF

Umuryango wa Médecins Sans Frontières uvuga ko imirwano hagati y'umutwe w'inyeshyamba wa FRN n'ingabo za leta yakajije umurego kuva ku itariki ya 6 y'uku kwezi.

Incamake

Amakuru y'ikibiriraho

Didier Bikorimana na Gildas Yihundimpundu

  1. Xi na Putin batanguye inama yari yitezwe cane, imbere y'uko Trump ashika mu Bushinwa

    Perezida w’Uburusiya Vladimir Putin na mugenzi we w’Ubushinwa Xi Jinping bariko barabonana hambavu y’inama y’ibihugu vyo mu karere ka Aziya na Pasifike (APEC), yabereye mu gisagara ca Shenzhen, mu Bushinwa, ku wa 18 Munyonyo (11) 2026.
    Insiguro y'isanamu, Putin na Xi (i buryo, utaboneka mu maso) bagiranye ibiganiro ku wa gatatu

    Perezida w’Uburusiya Vladimir Putin yatanguye urugendo mu Bushinwa aho muri uwu mwanya ariko abonana na mugenzi we Xi Jinping, nk'uko bishikirizwa n’ibimenyeshamakuru vya reta mu Bushinwa.

    Urutonde rw'ibikorwa vya Putin rwari rwasohowe n'Uburusiya imbere y’aho, rwari rwerekanye ko hategekanijwe igikorwa co gusangira mu ntumbero y’akazi, aho Putin na Xi baja kuganira ku bijanye n’inyungu z’ibihugu vyompi, bari kumwe n'abaserukira ibisata vy’ubudandanji.

    Putin yashitse mu gisagara ca Shenzhen mu masamunani z’ijoro ryakeye. Yakiriwe na Cai Qi, umwe mu bantu batanu bafise amabanga akomeye mu nama nkuru y'umugambwe w'aba Communistes uri ku butegetsi mu Bushinwa. Cai Qi asanzwe kandi ajejwe ibikorwa vya buri musi mu biro kwa Perezida Jinping.

    Ku wa kane, Putin azohurira mu nama idasanzwe na Perezida wa Amerika Donald Trump hamwe na Jinping, ikazoba yerekeye kurwanya igwirirana n’ikwiragira ry’ibirwanisho ruhonyanganda.

    Vyitezwe ko Trump na we afata urugendo rumushikana mu Bushinwa mu masaha aja kuza uyu musi nyene, avuye muri Philippines aho ari mu yindi nama.

    Izindi nkuru wosoma:

  2. Intambara mu burasirazuba bwa RD Congo yatumye abarwariye mu bitaro bya Bunyakiri bahungishwa – MSF

    Abantu bataye ibyabo bari mu nkambi ya Bulengo mu ntara ya Kivu ya Ruguru, mu burasirazuba bwa Repubulika ya Demokarasi ya Congo, barimo kwegeranya ibyabo ngo bagende, ku itariki ya 12 Gashyantare (2) mu 2025. Ifoto mbarankuru yo mu bubiko.
    Insiguro y'isanamu, Abantu bari bari mu nkambi y'impunzi mu burasirazuba bwa RDC mu mwaka ushize (ifoto mbarankuru yo mu bubiko)

    Imirwano i Bunyakiri muri teritwari ya Kalehe mu ntara ya Kivu y’Epfo mu burasirazuba bwa Repubulika ya Demokarasi ya Congo (RDC) yahungabanyije serivisi z’ubuvuzi ndetse ituma abasivili bata ingo zabo, nkuko bivugwa n’umuryango w’abaganga batagira umupaka, Médecins Sans Frontières (MSF).

    MSF yabivuze mu itangazo yasohoye ku wa kabiri, ivuga ko imirwano hagati y’umutwe w’inyeshyamba wa FRN – wahoze witwa AFC/M23 – n’ingabo za leta (FARDC) yakajije umurego kuva ku itariki ya 6 y’uku kwezi kw’Ugushyingo (11).

    MSF ivuga ko ibintu byarushijeho kuba bibi ku wa gatanu nyuma y’ibitero by’indege nto z’intambara zitajyamo umupilote (zizwi nka ‘drones’) hafi y’i Bulambika, hegereye ibitaro bikuru bya Bunyakiri, bivura abaturage bava mu bice byinshi by’icyaro aho serivisi z’ubuvuzi zisanzwe zigera ku bantu bacye.

    Abakozi bo kwa muganga bimuye serivisi z’ubuvuzi, harimo n’abarwayi 76, babajyana ku kigo nderabuzima cya Maibano kiri hafi aho, mu gihe myinshi mu miti y’ibyo bitaro, ibikoresho hamwe n’ibindi byifashishwa kwa muganga byasigaye mu bitaro. MSF ivuga ko iryo hungabana ry’ubuvuzi rishobora kugira ingaruka ku bantu babarirwa mu bihumbi basanzwe bagana ibyo bitaro.

    Uwo muryango uvuga ko bamwe mu bakozi bawo na bo bataye ingo zabo, ndetse ko urimo kugerageza kumenya amakuru y’abakozi benshi bawo. MSF ivuga ko yabaye igabanyije ibikorwa byayo, yimura bamwe mu bakozi bayo ibajyana i Bitale n’i Bukavu, ahantu hasanzwe hibasiwe na kolera (cholera) na malaria nyinshi.

    Iyi ntambara irimo gutuma ibikorwa by’ubutabazi muri rusange bigorana mu burasirazuba bwa RDC.

    Amashami y’Umuryango w’Abibumbye na leta ya RDC bavuga ko intara ya Kivu y’Epfo ari imwe mu zibasiwe cyane no kutihaza mu biribwa, aho abaturage bagera kuri miliyoni 1.1 bugarijwe n’ikibazo gikomeye cy’inzara, mu gihe intambara yagabanyije umubare w’abashobora kugera mu mirima yabo no mu bikorwa bisanzwe bibabeshaho.

    MSF ivuga ko haramutse habayeho ihungabana ry’igihe kirekire rya serivisi z’ubuvuzi, bishobora gutuma abantu babarirwa mu bihumbi bagera gacye kuri serivisi z’ubuvuzi, mu karere gasanzwe kagowe no guhangana n’indwara zinyuranye, abaturage bava mu byabo hamwe n’inzara.

    Izindi nkuru wasoma:

  3. Mwaramutse neza!

    Ikaze kuri BBC Gahuzamiryango, aho tubagezaho amakuru yo mu karere no mu mahanga mu buryo bw'aka kanya.