«من با یک روح زندگی می‌کنم»؛ خانه‌های جن‌زده‌ای که با قیمت ارزان خریداران را جذب می‌کنند

ریوا از همان لحظه‌ای که برای نخستین بار وارد آپارتمان کرایی‌اش در توکیو شد، باور داشت که این خانه جن‌زده است.

او می‌گوید: «وقتی برای دیدن آپارتمان رفتم، مردی آنجا ایستاده بود و با نگاه خشمگینی به من خیره شده بود.»

«وقتی متوجه شدم که مشاور املاک نمی‌تواند او را ببیند، فهمیدم که حتماً یک روح است.»

در حالی که بسیاری دیگر شاید از ترس فوراً آپارتمان را ترک می‌کردند و دیگر هرگز به آنجا برنمی‌گشتند، ریوا تصمیم گرفت در همان خانه ساکن شود.

ریوا که به‌عنوان یک «آیدول»، یعنی هنرمند جوان در صنعت سرگرمی، فعالیت می‌کند و نمی‌خواهد نام خانوادگی‌اش فاش شود، می‌گوید: «من کمی دوست دارم برخلاف دیگران رفتار کنم. برای همین تصمیم گرفتم با آن روح مرد که با خشم به من خیره شده بود، دوست شوم.»

حالا چهار سال از آن روز می‌گذرد و ریوا همچنان در همان آپارتمان زندگی می‌کند. او می‌گوید هنوز هم هر روز رخدادهای ماوراءالطبیعی را تجربه می‌کند.

به گفته او، پیوسته صدای قدم‌ها و همچنین صدای صحبت‌کردن آن روح را می‌شنود.

اگرچه در سال‌های اخیر برگزاری جشن هالووین در جاپان رواج بیشتری یافته است، بسیاری از جاپانی‌ها به وجود ارواح در تمام فصول سال باور جدی دارند. در زبان جاپانی واژه‌ای به نام «یوری» هست که به معنای روح سرگردان و پریشان است.

براساس این باور، این ارواح متعلق به افرادی هستند که در شرایط خشونت‌آمیز یا غم‌انگیز جان خود را از دست داده‌اند؛ کسانی که به قتل رسیده‌اند، خودکشی کرده‌اند یا در تنهایی زندگی کرده و تنها از دنیا رفته‌اند. باور بر این است که اگر چنین افرادی در خانه جان داده باشند، روح سرگردان آن‌ها آنجا را ترک نمی‌کند.

اما برای کسانی که به خرافات باور ندارند یا از چنین موضوعاتی نمی‌ترسند، این وضعیت فرصتی برای خرید یا کرایه خانه با قیمت‌های بسیار پایین فراهم کرده است.

در جاپان، دسته‌ای از خانه‌ها با عنوان «جیکو بوکن» شناخته می‌شوند، اصطلاحی که به معنای «املاک بدنام» یا «املاکی که در آن‌ها حادثه‌ای رخ داده» است.

براساس دستورالعمل‌هایی که حکومت جاپان در سال ۲۰۲۱ صادر کرد، مشاوران املاک موظف‌اند مواردی مانند خودکشی، قتل، مرگ بر اثر آتش‌سوزی و مواردی را که جسد فرد پس از مرگ برای مدت طولانی کشف نشده باشد، به خریداران یا کرایه‌نشینان اطلاع دهند.

در مورد خانه‌های کرایی، این اطلاعات باید تا سه سال پس از وقوع حادثه افشا شود اما برای خانه‌هایی که به فروش گذاشته می‌شوند، این الزام محدودیت زمانی ندارد.

در مقابل، در بریتانیا هیچ الزام قانونی برای اطلاع‌دادن به خریداران درباره مرگ یک فرد در داخل خانه وجود ندارد.

در ایالات متحده امریکا نیز قوانین از ایالتی به ایالت دیگر متفاوت است. برای مثال، در کالیفرنیا فروشنده موظف است اگر در سه سال گذشته کسی در خانه جان باخته باشد، این موضوع را اعلام کند اما در ایالت‌های آریزونا و اورگن چنین الزامی وجود ندارد.

به ریوا گفته شده بود که مردی در آپارتمان او خودکشی کرده است. به همین دلیل، او برای کرایه آپارتمان کوچک ۲۵ متر مربعی‌اش در منطقه شیک و پرطرفدار ستاگایا در توکیو، نزدیک به ۳۰ درصد تخفیف می‌گیرد.

او می‌گوید به‌جای ۶۲ هزار ین، ماهانه ۴۵ هزار ین (۲۸۵ دالر) کرایه پرداخت می‌کند.

هرچند فروش یا کرایه‌دادن خانه‌ای که در آن قتل یا خودکشی رخ داده باشد، احتمالا در هر جای جهان دشوارتر است، اما اریک اوسکامپ، مشاور املاک در توکیو می‌گوید جاپانی‌ها به‌ویژه خرافاتی هستند و تمایل چندانی به زندگی در خانه‌هایی که به اصطلاح «بدنام» شده‌اند، ندارند.

اوسکامپ می‌گوید: «حتی کرایه‌دادن آپارتمانی که در مجاورت یک قبرستان قرار دارد هم دشوار است، به‌خصوص اگر از داخل آشپزخانه بتوان قبرها را دید. بدترین حالت زمانی است که کسی در داخل آپارتمان خودکشی کرده باشد. حتی اگر فردی از بام ساختمان خود را پایین انداخته باشد، بسیاری از کرایه‌نشینان خانه را ترک می‌کنند. وقوع جرایم جدی یا مرگ افراد در تنهایی نیز از دیگر مواردی است که بر تمایل مردم به زندگی در این خانه‌ها تأثیر می‌گذارد.»

مورد اخیر، یعنی مرگ فردی که تنها زندگی می‌کرده، معمولا در کشورهایی مانند بریتانیا یا ایالات متحده امریکا بر قیمت خانه تأثیری نمی‌گذارد.

اما در منطقه روستایی کاگوشیما، در جنوب‌غرب جاپان، همین موضوع باعث شد دایان تینچر بتواند یک خانه بزرگ سه‌اتاقه را تقریبا به نصف قیمتی بخرد که در شرایط عادی برای فروش آن تعیین می‌شد.

«اگر روحی در این خانه باشد، از او سپاسگزارم»

این زن ۷۹ ساله امریکایی نزدیک به ۴۰ سال است که در جاپان زندگی می‌کند و به‌عنوان راهنمای گردشگری مشغول به کار است. او می‌گوید مشاور املاک از همان ابتدا موضوع را صادقانه با او در میان گذاشته بود. این خانه به این دلیل با تخفیف قابل‌توجهی فروخته می‌شد که زنی سالخورده در آن به‌تنهایی جان باخته و همین موضوع باعث بدنام‌شدن ملک شده بود.

تینچر این خانه را به قیمت ۲۰ میلیون ین خرید، در حالی که خانه‌های مشابه در همان منطقه معمولا تا ۴۵ میلیون ین به فروش می‌رسند.

او می‌گوید: «من به ارواح باور ندارم، اما می‌دانم که جاپانی‌ها بسیار خرافاتی هستند. اگر روحی در این خانه باشد، هر روز از او سپاسگزاری می‌کنم که باعث شده بتوانم در چنین خانه زیبا و باشکوهی با قیمتی مناسب زندگی کنم.»

تینچر هنگام تحقیق درباره این خانه، اطلاعات آن را در وب‌سایتی به نام «اوشیما لند» پیدا کرده بود که خانه‌های موسوم به «جیکو بوکن» را فهرست کرده و جزئیات حوادث رخ‌داده در آن‌ها را ارائه می‌دهد.

این وب‌سایت در سال ۲۰۰۵ ابتدا برای ثبت اطلاعات خانه‌های توکیو راه‌اندازی شد، سپس فعالیتش را به سراسر جاپان گسترش داد و در سال ۲۰۱۱ پوشش بین‌المللی را نیز آغاز کرد.

اطلاعات این وب‌سایت با مشارکت کاربران جمع‌آوری می‌شود٬ به این معنا که مردم خودشان خانه‌ها و جزئیات مربوط به آن‌ها را ثبت می‌کنند.

ترو اوشیما، بنیان‌گذار وب‌سایت «اوشیما لند» می‌گوید در گذشته چنین خانه‌هایی در جاپان «گزینه‌های چندان جذابی» نبودند.

اما در سال‌های اخیر، با افزایش شدید قیمت خانه‌ها و بالا رفتن هزینه‌های زندگی در جاپان، نگرش مردم نیز تغییر کرده است. نتایج یک نظرسنجی در سال ۲۰۲۵ نشان می‌دهد که اکنون بیش از نیمی از جاپانی‌ها حاضرند خانه‌ای از نوع «جیکو بوکن» را کرایه کنند، به شرط آن‌که قیمت آن ارزان باشد.

در منطقه ستاگایا، ریوا می‌گوید از زندگی با هم‌خانه روح‌مانندش خوشحال است.

او می‌گوید: «من باور دارم که ارواح زمانی انسان‌های زنده بوده‌اند، بنابراین شایسته احترام ما هستند.»