محدودیت‌های طالبان بر پوشش زنان در هرات کسب‌وکارها را متضرر کرده است

صاحبان کسب‌وکارها و رانندگان در شهر هرات گفته‌اند که افزایش محدودیت‌های حکومت طالبان بر پوشش زنان باعث کاهش شدید مشتریان زن شده‌ است. همچنین به دلیل تشدید برخورد ماموران امر به معروف و نهی از منکر با زنان، بسیاری از زنان از ترس بازداشت یا بازخواست، ناگزیر شده‌اند در خانه بمانند.

ده‌ها زن در اوایل ماه جون از سوی ماموران امر به معروف حکومت طالبان به اتهام عدم رعایت مقررات پوشش و نپوشیدن برقع بازداشت شدند.

ماه گذشته یک اعتراض نادر علیه این محدودیت‌ها نیز به خشونت کشیده شد که در نتیجه آن به گفته ملل متحد دست‌کم دو نفر کشته شدند.

رامین غفوری، ۲۶ ساله، دکانداری که در هرات یک کارگاه خیاطی را اداره می‌کند، به خبرگزاری فرانسه گفت: «از زمانی که آن اتفاقات رخ داد ... هیچ زنی در بازارها دیده نمی‌شد.»

خریداران زن بخش عمده مشتریان بازارهای معمولاً پررفت‌وآمد هرات را تشکیل می‌دهند.

هرات قطب تجارتی غرب افغانستان و یکی از بزرگ‌ترین شهرهای افغانستان است.

نذیر احمد عظیمی که صاحب یک فروشگاه کفش است، گفت: «۹۰ درصد فروش ما به زنان وابسته است.»

او گفت که مردان اغلب بیشتر مشغول‌اند و کمتر فرصت خرید دارند. به گفتهٔ او‌، فرصت‌های شغلی برای زنان نیز کاهش یافته است: «زنان خریدهای مردان را هم انجام می‌دهند.»

او تخمین می‌زند که محدودیت‌های تازه، گردش مالی بازارهای شهر را به نصف کاهش داده است.

شهرداری هرات تحت اداره طالبان درباره پیامدهای این محدودیت‌ها تاکنون چیزی نگفته‌اند.

از زمان بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، حکومت طالبان مجموعه‌ای از قوانین را در مورد آزادی‌های فردی و اجتماعی زنان به اجرا گذاشته‌آند. از جمله منع ادامه تحصیل بالار از صنف ششم، منع کار در برخی حرفه‌ها و ممنوعیت رفتن به پارک‌ها.

یک باشنده ۲۸ ساله ساکن هرات که به دلایل امنیتی نخواست نامش فاش شود، گفت که دیگر برای دیدار دوستانش که قبلا با آن‌ها به رستورانت و خرید می‌رفتند، بیرون نمی‌رود.

این زن تجربهٔ خود از شهر محل زندگی‌اش را چنین توصیف کرد: «احساس می‌کنم یک بیگانه هستم.» حسی مشابهی که چندین زن دیگر نیز در گفت‌و‌گو با خبرگزاری فرانسه آن را بیان کرده‌‌اند و گفته‌اند که ترس از بازرسی باعث شده که خانه‌نشین شوند.

این محدودیت‌ها چهره هرات را که زمانی به عنوان پایتخت فرهنگی افغانستان شناخته می‌شد نیز دگرگون کرده است؛ شهری که پیش از بازگشت طالبان، شمار دانشجویان زن در دانشگاه‌های آن از مردان بیشتر بود.

مقام‌های طالبان متعهد شده‌اند خودکفایی اقتصادی را افزایش دهند و وابستگی به کمک‌های خارجی را که زمانی ستون اصلی امور مالی حکومت پیشین مورد حمایت امریکا بود، کاهش دهند.

اما اقتصاددانان می‌گویند این هدف تنها در صورتی امکان‌پذیر است که افغانستان، که از دهه‌ها جنگ در حال بهبودی است، بخش خصوصی خود را توسعه دهد.

افعانستان درگیر یک بحران انسانی است؛ بحرانی که با کاهش شدید کمک‌های خارجی و نیاز به ادغام میلیون‌ها افغان بازگشته از کشورهای همسایه، ایران و پاکستان، وخیم‌تر شده است.

ملل متحد اندکی پس از به قدرت رسیدن طالبان پیش‌بینی کرده بود که سیاست‌های حذف زنان می‌تواند سالانه یک میلیارد دالر به اقتصاد افغانستان زیان وارد کند.

«زن نباشد، بازار هم نیست»

زنان در هرات به خبرگزاری فرانسه گفته‌اند که دیگر جز در موارد کاملاً ضروری از خانه بیرون نمی‌روند، زیرا می‌ترسند که مأموران وزارت امر به معروف و نهی از منکر حکومت طالبان به‌علت عدم رعایت مقررات پوشش آنان را مورد بازپرسی قرار دهند.

یک زن ۲۷ ساله گفت که پیش از این، هر روز با استفاده از وسیله نقلیه عمومی به صنف‌های آموزش زبان می‌رفت. اما او از ماه جون به این سو، تقریباً به ندرت از خانه بیرون رفته است.

او به خبرگزاری فرانسه گفت: «ترس و وحشت وجودم را فرا گرفته است. واقعاً از ترس از همه چیز دست کشیده‌ام.»

هزینه رفت‌وآمد روزانه او حدود ۶۰ افغانی بود؛ مبلغی اندک اما تأثیرگذار برای اقتصاد محلی در کشوری که بیشتر جمعیت آن زیر خط فقر زندگی می‌کنند.

فرشید کریمی، راننده ۲۱ ساله ریکشا، گفت که سود روزانه‌اش پیشتر به حدود ۶۰۰ افغانی می‌رسید، اما در چند هفته اخیر اگر ۳۰۰ افغانی درآمد داشته باشد، خود را خوش‌چانس می‌داند.

او گفت: «قبلاً زنان آزادانه برای رفت‌وآمد از ریکشا استفاده می‌کردند. حالا که این محدودیت‌ها اعمال شده، آن‌ها از خانه بیرون نمی‌شوند و برای ما کاری باقی نمانده است.»

یک زن ۳۱ ساله نیز به خبرگزاری فرانسه گفت که قبلاً در هر بار خرید، حدود ۱۵۰۰ افغانی صرف تهیه لباس می‌کرد، اما اکنون رفتن به خرید را متوقف کرده است.

این وضعیت تأثیر خود را در بخش‌های مختلف اقتصاد محلی نشان داده و افرادی مانند غفوری، را که خیاطی دارد نیز متضرر کرده است.

او گفت: «چرخ بازار را زنان می‌گردانند؛ اگر زنان نباشند، بازار هم رونقی نخواهد داشت.»