တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်မှု, မြန်မာ့ဓာတ်ငွေ့နဲ့ ရေအားလျှပ်စစ်စီမံကိန်းတွေမှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတိုးဖို့ ထိုင်းဆွေးနွေး

တိုက်ရိုက် ထုတ်လွှင့်ချက်

1. လွန်ခဲ့သော ၈ မိနစ် ကချီဖွေမှာ ရွှေတူးဖော်မှု သဘောမတူရင် တိုင်ကြားနိုင် - KIO/KIA

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, CJ

   ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်(KIA) သိမ်းပိုက်ထားပြီး အုပ်ချုပ်ရေးလည်ပတ်နေတဲ့ ချီဖွေမြို့မှာ ရွှေတူးဖော်မှုတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ ဒေသခံပြည်သူတွေက သဘောမတူရင် သက်ဆိုင်ရာဌာနတွေဆီ တရားဝင်တိုင်ကြားနိုင်တယ်လို့ဆိုပြီး KIA ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံ ဗိုလ်မှူးကြီး နော်ဘူက ပြောပါတယ်။

   မေခမြစ်နဲ့ ချီဖွေချောင်းဆုံရာ ဘောလုံးကွင်းနဲ့ ကျောင်းဝန်းအတွင်းမှာ စက်တင်ဘာလဆန်းကစလို့ ရွှေတူးဖော်မယ့်စက်ယန္တရားတွေ ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး အခုလထဲမှာ ရွှေမျောစလုပ်ကိုင်နေပြီလို့ ချီဖွေ ‌ဒေသခံတချို့ဆီကနေ သိပါတယ်။

   ချီဖွေက ရစ်လော်၊ ကျောင်းဝန်းနဲ့ ဉဣပ်ရပ်ကွက်တကြောမှာ ရွှေတူးဖော်မှုအသစ်တွေရှိလာတယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပြပါတယ်။

   “KIO/ KIA က လူကြီးတွေ လာပြီးတော့ လမ်းပြင်မယ့်အကြောင်းပြောပြီး ကျွန်တော်တို့ဆီက သဘောတူ လက်မှတ်ယူသွားပါတယ်၊ တကယ်တမ်းတော့ ရွှေတူးတာဖြစ်တယ်။ တရုတ်ကုမ္ပဏီတွေ ရောက်လာတယ်။ ဘယ်ကုမ္ပဏီတွေလဲတော့ သေချာမသိဘူး” လို့ ချီဖွေဒေသခံတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

   အဲဒီနေရာတွေဟာ ရေမြှုပ်ဧရိယာတွေဖြစ်ပြီး ချောင်းတကြောမှာပါရွှေတူးရင် သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင် ပိုမိုပျက်စီးလာမှာကို စိုးရိမ်ကြောင်း သူက ဆက်ပြောပါတယ်။

   အထူးသဖြင့် မေခမြစ်တကြောမှာ ရွှေတူးဖော်မှုတွေများလာကြောင်း ကချင်လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ (KHRW) ဆီကနေ သိရပါတယ်။

   KIO/ KIA ရဲ့ မူဝါဒအရ ပြည်သူရဲ့လယ်ယာခြံမြေ အပါအဝင် အသက်မွေးလမ်းကြောင်း လုပ်တဲ့နေရာတွေ၊ သမိုင်းဝင် အထင်ကရနေရာတွေမှာ ရွှေတူးဖော်ခွင့်မပြုသလို ပြည်သူ သဘောမတူရင် ရွှေမှော်ဖွင့်တာ မလုပ်ကြောင်း ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံ ဗိုလ်မှူးကြီးနော်ဘူက ပြောပါတယ်။

   “ချီဖွေမှာလည်း ဒီလိုပါပဲ၊ ရွှေတူးဖော်ဖို့လုပ်ပြီဆိုရင်တော့ ပြည်သူတွေသဘောတူညီတဲ့ နေရာမှာသာ လုပ်မှာပါ။ တကယ်လို့များ ပြည်သူလူထု သဘောမတူညီဘူးဆိုရင် ကျွန်တော်တို့ စစ်ဆေးပြီးအရေးယူရမှာဖြစ်ပါတယ်” လို့ ဗိုလ်မှူးကြီးနော်ဘူကဆက်ပြောပါတယ်။

   ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာ ၂၉ ရက်ကစလို့ ချီဖွေကို KIO/ KIA က သိမ်းပိုက်ပြီးနောက်ပိုင်း လုပ်ကိုင်ခွင့်ပေးထားတဲ့ ရွှေလုပ်ကွက်စာရင်းအတိအကျကို သူမရှိထားဘဲ သက်ဆိုင်ရာဌာနတွေမှာသာ စာရင်းသိနိုင်မယ်လို့ သူက တုံ့ပြန်ပါတယ်။

   KIO/ KIA မသိမ်းပိုက်ခင်က ကချင်အထူးဒေသ ၁ လို့ သိခဲ့ကြတဲ့ ချီဖွေ၊ ပန်ဝါနဲ့ ဆော့လော် ဒေသတွေဟာ မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ မဟာမိတ်ဖြစ်သလို ပြည်သူ့စစ်နဲ့နယ်ခြားစောင့်တပ်ခေါင်းဆောင် ဦးဇခုန်တိန့်ယိန်းရဲ့ ထိန်းချုပ်မှုအောက်မှာ ရှိခဲ့ပြီး ရွှေ၊ မြေရှားတူးဖော်တာတွေကို နှစ်ဆယ်နဲ့ချီ လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြပါတယ်။

2. လွန်ခဲ့သော ၃၉ မိနစ် ကမြန်မာက ပဋိပက္ခတွေအဆုံးသတ်ဖို့ သက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ ဆွေးနွေးနေတယ်- ဂျူလီဘစ်ရှော့ (ကုလအထူးကိုယ်စားလှယ်)

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, BSS News

   ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံကို ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးနဲ့ တွေ့ဆုံဖို့ ရောက်ရှိနေတဲ့ ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်ရဲ့ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးကိုယ်စားလှယ် ဂျူလီဘစ်ရှော့က မြန်မာမှာ ပဋိပက္ခတွေ အဆုံးသတ်ရေးအတွက် သက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ သံတမန်ရေးအရ ဆက်သွယ်ဆွေးနွေးနေတယ်လို့ ပြောကြားလိုက်ပါတယ်။

   အောက်တိုဘာ ၁၉ ရက်က ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ဆလာဟုဒင် အာမက်နဲ့ တွေ့ဆုံချိန်မှာ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ လက်ရှိနိုင်ငံရေးနဲ့ လုံခြုံရေးအခြေအနေ၊ ရိုဟင်ဂျာအရေးနဲ့ နေရပ်စွန့်ခွာလာသူတွေ ပြန်လည်ပို့ဆောင်ရေးတို့ကို ဆွေးနွေးရင်း ဂျူလီဘစ်ရှော့က ပြောခဲ့တာပါ။

   ဒီနှစ် မေလကလည်း ကုလအထူးကိုယ်စားလှယ်ဟာ နေပြည်တော်ကို လေးကြိမ်မြောက် သွားရောက်ခဲ့ပါတယ်။

   တွေ့ဆုံမှုမှာ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးက ရိုဟင်ဂျာအကျပ်အတည်း ဖြေရှင်းရေးနဲ့ ရေရှည်တည်တံ့တဲ့ နေရပ်ပြန်ရေးအတွက် နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းက ပိုမိုထိရောက်တဲ့ အခန်းကဏ္ဍကနေ ပါဝင်ဖို့ တိုက်တွန်းခဲ့ပါတယ်။

   မြန်မာနိုင်ငံကနေ ထွက်ပြေးလာသူ သိန်းနဲ့ချီကို လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုအရ ခိုလှုံခွင့်ပေးထားရတာကြောင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ဟာ အချိန်ကြာလာတာနဲ့အမျှ ပြင်းထန်တဲ့ အကျပ်အတည်းနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရတယ်လို့လည်း သူက ပြောပါတယ်။

   ကုလအထူးကိုယ်စားလှယ်နဲ့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးတို့ဟာ နယ်စပ်ဒေသတွေမှာ မြေမြှုပ်မိုင်းတွေ ပျံ့နှံ့နေတဲ့အခြေအနေ၊ လူကုန်ကူးမှုနဲ့ မူးယစ်ဆေးဝါး မှောင်ခိုကူးသန်းရောင်းဝယ်မှုတွေဖြစ်ပွားနေတဲ့ အခြေအနေတွေကိုလည်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြပါတယ်။

   ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်တွေ လုံခြုံစိတ်ချရပြီး ဂုဏ်သိက္ခာရှိကာ ဆန္ဒအလျောက် နေရပ်ပြန်နိုင်ဖို့ နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးမှုနဲ့ အပြန်အလှန်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွေကတဆင့် သင့်လျော်တဲ့ အခြေအနေတွေ ဖန်တီးပေးဖို့ အရေးကြီးတယ်လို့ နှစ်ဖက်စလုံးက ပြောပါတယ်။

   နေပြည်တော် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနကတော့ ရခိုင်ပြည်နယ်ကနေ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံကို ထွက်ပြေးခဲ့တဲ့ ရိုဟင်ဂျာဦးရေ တစ်သန်းကျော်ရှိတယ်ဆိုတဲ့ ပြောဆိုချက်တွေဟာ မှားယွင်းနေတယ်လို့ ဩဂုတ် ၁၅ ရက်မှာ ငြင်းဆိုထားပါတယ်။

   နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနရဲ့ အဆိုအရ ၂၀၁၇ ခုနှစ်မှာ ရိုဟင်ဂျာတွေ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံကို ထွက်ပြေးချိန်က ဘူးသီးတောင်၊ မောင်တောနဲ့ ရသေ့တောင်မြို့နယ်တွေမှာ ရိုဟင်ဂျာ ၇၄၀,၀၀၀ ဦး နေထိုင်ခဲ့ပြီး နေရပ်စွန့်ခွာသူ ၅၄၀,၀၀၀ ကျော်ရှိခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

   ဒါပေမဲ့ ကုလသမဂ္ဂဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ အေဂျင်စီ (UNHCR) ကတော့ ၂၀၁၇ ခုနှစ်က ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ အကြမ်းဖက်မှုတွေနဲ့ ဖိနှိပ်ညှဉ်းပန်းမှုတွေကနေ လွတ်မြောက်ဖို့ ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည် ၁ ဒသမ ၁၈ သန်းကျော် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံကို ထွက်ပြေးခိုလှုံခဲ့ရတယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။

3. လွန်ခဲ့သော တစ်နာရီ ကနိုင်ငံတ၀န်း ဆူပူမှုတွေကြောင့် ပါရီမြို့နေရာအချို့နဲ့ မြို့ကြီးတွေမှာ ညမထွက်ရအမိန့်ထုတ်

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Images

   ပြင်သစ်နိုင်ငံတဝန်းက ပြီးခဲ့တဲ့သီတင်းပတ်ကုန်ပိုင်းတုန်းက အဓိကရုဏ်းတွေနဲ့ ဆိုင်တွေ ဖောက်ထွင်းလုယက်တာတွေ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် ပါရီမြို့လယ်ပိုင်းနေရာနဲ့ တခြားမြို့တွေမှာ ညမထွက်ရအမိန့် ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။

   ပါရီရဲတပ်ဖွဲ့က ဆန္ဒပြသူတွေ စုဝေးခဲ့ကြတဲ့ ရီပတ်ဘလစ်ရင်ပြင်နဲ့ လက်စ်အယ်လ် ဈေးဝယ်စင်တာဝန်းကျင်မှာ ဒေသစံတော်ချိန် ည ၁၁ နာရီကနေ မနက် ၆ နာရီအထိ ညမထွက်ရအမိန့် ထုတ်ပြန်လိုက်တာပါ။

   ပါရီမြို့လယ်က တခြားနေရာအတော်များများမှာလည်း ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ လူစုလူဝေးလုပ်တာကိုလည်း ပိတ်ပင်ထားပါတယ်။

   တောင်ပိုင်းက မာဆေးလ်၊ ဘော်ဒိုး၊ နီးစ်နဲ့ လီယွန်မြို့တွေအပြင် မြောက်ပိုင်းက လီနဲ့ တခြားမြို့တွေမှာလည်း ညမထွက်ရအမိန့်တွေ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ မြို့အလိုက် ကန့်သတ်ချက်တွေက မတူကြဘဲ လူငယ်တွေ သွားလာတာနဲ့ လူစုလူဝေးလုပ်တာတွေကို အဓိက ကန့်သတ်ထားပါတယ်။

   ဒီမတိုင်ခင် ပြင်သစ်ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး လော်ဟွန်း နူညက်ဇ်က တချို့မြို့တွေမှာ ရဲတပ်ဖွဲ့အနေနဲ့ အခြေအနေကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်းမရှိတော့ဘဲ “ထိန်းချုပ်မှု လွတ်သွားခဲ့တယ်” လို့ ဝန်ခံခဲ့ပါတယ်။

   မငြိမ်မသက်တာတွေကို ကြိုတင်ပြင်ဆင် ကိုင်တွယ်ပုံနဲ့ပတ်သက်ပြီး အတိုက်အခံနိုင်ငံရေးသမားတွေက ဝန်ကြီးကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဝေဖန်နေကြပါတယ်။ ၀န်ကြီးက နုတ်ထွက်ဖို့ စာတင်ပေမဲ့ သူ့ရဲ့ နုတ်ထွက်စာကို သမ္မတ အီမန်နျူရယ် မက်ခရွန် က လက်မခံဘဲ ပယ်ချခဲ့ပါတယ်။

   ဆန္ဒပြပွဲတွေဟာ ပြီးခဲ့တဲ့လက ကျောင်းသားတွေ ပိုကောင်းတဲ့ ကျောင်းပညာရေးအခြေအနေတွေ ရရှိဖို့ တောင်းဆိုရာကနေ စတင်ခဲ့တာပါ။ အဲဒီနောက် တခြားပြဿနာ အမျိုးမျိုးအထိ ကျယ်ပြန့်လာခဲ့ပါတယ်။

   ဒီတစ်ပတ် စနေ၊ တနင်္ဂနွေ ဆန္ဒပြပွဲတွေမှာတော့ အလုပ်သမားသမဂ္ဂတွေနဲ့ ဆန္ဒပြအဖွဲ့အစည်း အမျိုးမျိုးပါ ပူးပေါင်းလာတာကြောင့် ပါဝင်သူအရေအတွက်လည်း ပိုများလာပါတယ်။

   အာဏာပိုင်တွေရဲ့ပြောကြားချက်အရ လူပေါင်း ၂,၅၀၀ ကျော် ဖမ်းဆီးခံထားရပါတယ်။

   ဆန္ဒပြသူတစ်ဦးဟာ လူစုခွဲဖို့ ရဲတပ်ဖွဲ့အသုံးပြုတဲ့ လက်ပစ်ဗုံး ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် လက်တစ်ဖက် ပြတ်တောက်သွားခဲ့တယ်လို့ AFP သတင်းဌာနက ရေးပါတယ်။ ရဲအရာရှိ ၁,၀၀၀ လောက်လည်း ဒဏ်ရာရခဲ့ပါတယ်။

   တနင်္လာနေ့က အရေးပေါ်အစည်းအဝေး ကျင်းပပြီးနောက် ဝန်ကြီးချုပ်က လိုအပ်တဲ့နေရာတွေမှာ ညမထွက်ရအမိန့် ထုတ်ပြန်နိုင်ဖို့ ဒေသန္တရမြို့တော်ဝန်တွေကို လုပ်ပိုင်ခွင့် ပေးထားတယ်လို့ ပြောပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဘယ်မြို့တွေမှာ ဒီအမိန့်တွေ ထုတ်ပြန်မလဲဆိုတာကိုတော့ အတိအကျ မပြောခဲ့ပါဘူး။

4. လွန်ခဲ့သော ၂ နာရီ ကမြန်မာ့သဘာ၀ဓာတ်ငွေ့နဲ့ ရေအားလျှပ်စစ်စီမံကိန်းတွေမှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု တိုးဖို့ ထိုင်းဆွေးနွေး

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, GLMN

   ကမ္ဘာ့ရေနံနဲ့ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ဈေးကွက်မှာ အကျပ်အတည်းတွေ ဆိုက်နေချိန်မှာ ထိုင်းနိုင်ငံက မြန်မာမှာ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ထုတ်လုပ်မှု တိုးမြှင့်ရေး၊ ရေအားလျှပ်စစ်စီမံကိန်းတွေမှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရေးနဲ့ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ရောင်းဝယ်ရေးအပါအဝင် နှစ်နိုင်ငံစွမ်းအင်ကဏ္ဍ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွေ တိုးမြှင့်ဖို့ နေပြည်တော်အထိ လာရောက်ဆွေးနွေးသွားပါတယ်။

   ထိုင်းနိုင်ငံ စွမ်းအင်ဝန်ကြီး မစ္စတာ အကာနတ် ပရွန်ဖန် ဦးဆောင်တဲ့ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ဟာ နေပြည်တော်ကို ရောက်ရှိနေပြီး လျှပ်စစ်နဲ့ စွမ်းအင်ဝန်ကြီး ဦးကိုကိုလွင်နဲ့ မနေ့က တွေ့ဆုံခဲ့ကြတာပါ။

   တွေ့ဆုံမှုအတွင်း ထိုင်းနိုင်ငံနဲ့ ပူးတွဲလုပ်ကိုင်နေတဲ့ မြန်မာ့သဘာဝဓာတ်ငွေ့စီမံကိန်းတွေကနေ ထုတ်လုပ်မှုတိုးမြှင့်ရေး၊ မြန်မာမှာ စွမ်းအင်စီမံကိန်းအသစ်တွေ ဖော်ဆောင်ရာမှာ ထိုင်းက ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရေးနဲ့ နှစ်နိုင်ငံ ဆက်သွယ်ထားတဲ့ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းတွေကို အပြည့်အဝ အသုံးချရေးတို့ကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြတယ်လို့ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။

   ထိုင်းကုမ္ပဏီတွေက သံလွင်နဲ့ တနင်္သာရီမြစ်ဝှမ်းတွေမှာ ရေအားလျှပ်စစ်စီမံကိန်းတွေ ဖော်ဆောင်ရာမှာ ပါဝင်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရေး၊ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပို့လွှတ်ရေးနဲ့ ဖြန့်ဖြူးရေးလုပ်ငန်းတွေမှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရေးတို့ကိုလည်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြပါတယ်။

   ဒါ့အပြင် ထားဝယ်ဒေသကို အခြေပြုပြီး မြန်မာ၊ ထိုင်းနဲ့ ရုရှား သုံးနိုင်ငံအကြား စွမ်းအင်ကုန်သွယ်ရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်ခြေကိုလည်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြပါတယ်။ နှစ်နိုင်ငံ စွမ်းအင်ကဏ္ဍ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ပိုမိုခိုင်မာစေဖို့ နားလည်မှုစာချွန်လွှာ (MoU) လက်မှတ်ရေးထိုးရေးကိုလည်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြပါတယ်။

   ဒါပေမဲ့ အခုဆွေးနွေးမှုတွေဟာ စီမံကိန်းတွေကို အတည်ပြုလိုက်တာလား၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေ ဘယ်အချိန်မှာ စတင်မလဲဆိုတာကိုတော့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ဖော်ပြထားခြင်း မရှိပါဘူး။

   ထိုင်းစွမ်းအင်ဝန်ကြီးဟာ နေပြည်တော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နဲ့လည်း တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး သဘာဝဓာတ်ငွေ့နဲ့ စွမ်းအင်ကဏ္ဍ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအပြင် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်တဲ့ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တွေကို ကြိုတင်ပြင်ဆင်ရေးနဲ့ ကာကွယ်ရေးလုပ်ငန်းတွေမှာ နှစ်နိုင်ငံ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ဖို့ ဆွေးနွေးခဲ့ကြပါတယ်။

   အဲဒီတွေ့ဆုံမှုတွေကို မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ထိုင်းသံအမတ်ကြီးနဲ့ ထိုင်းနိုင်ငံပိုင် စွမ်းအင်ကုမ္ပဏီတွေဖြစ်တဲ့ PTT၊ PTTEP နဲ့ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်ရေးအာဏာပိုင်အဖွဲ့ (EGAT)တွေက ကိုယ်စားလှယ်တွေအပါအဝင် နှစ်နိုင်ငံတာဝန်ရှိသူတွေ တက်ရောက်ခဲ့ကြပါတယ်။

   ထိုင်းနိုင်ငံဟာ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အရေးပါတဲ့ နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေထဲက တစ်နိုင်ငံဖြစ်ပြီး စွမ်းအင်၊ ကုန်ထုတ်လုပ်မှုနဲ့ ခရီးသွားလုပ်ငန်းကဏ္ဍတွေမှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားပါတယ်။

   ထိုင်းနိုင်ငံပိုင် စွမ်းအင်ကုမ္ပဏီ PTT ရဲ့ လက်အောက်ခံ PTTEP ဟာ မြန်မာနိုင်ငံက ရတနာနဲ့ ဇောတိက ကမ်းလွန်သဘာဝဓာတ်ငွေ့စီမံကိန်းတွေမှာ အဓိက ပါဝင်လုပ်ကိုင်နေပြီး အဲဒီစီမံကိန်းတွေက ထွက်ရှိတဲ့ သဘာဝဓာတ်ငွေ့တွေကို ထိုင်းနိုင်ငံရဲ့ လျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်ရေးအတွက် အသုံးပြုနေပါတယ်။

   ဒါကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံဟာ ထိုင်းအတွက် စွမ်းအင်ရရှိရေးနဲ့ စီးပွားရေးအကျိုးစီးပွားအတွက် အရေးပါတဲ့ မိတ်ဖက်နိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်နေပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ ဩဂုတ်လက နေပြည်တော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ထိုင်းခရီးစဉ်အတွင်းမှာလည်း နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်မှုပမာဏကို အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၂ ဘီလျံအထိ တိုးမြှင့်ဖို့ ဆွေးနွေးထားကြပါတယ်။ထိုင်းဟာ နိုင်ငံ့သဘာ၀ဓာတ်ငွေ့ ထောက်ပို့မှု ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိ မြန်မာကို မီခိုနေရတာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ထိုင်းနိုင်ငံပိုင် ဓာတ်ငွေ့လုပ်ငန်း PTTEP ဟာ မြန်မာက M3 ဆိုတဲ့ သဘာ၀ဓာတ်ငွေ့ ထုတ်လုပ်ရေး လုပ်ကွက်မှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု တိုးလုပ်ဖို့ ပြီးခဲ့တဲ့ စက်တင်ဘာလမှာ မြန်မာ့ရေနံနဲ့ သဘာ၀ဓာတ်ငွေ့လုပ်ငန်း (MOGE) နဲ့ နားလည်မှု စာချွန်လွှာရေးထိုးထားပါတယ်။

   တဖက်မှာလည်း အမေရိကန်နဲ့ ဥရောပသမဂ္ဂတို့က MOGE ကို ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုတွေကြောင့် အမေရိကန်နဲ့ ဥရောပကုမ္ပဏီတွေအတွက် မြန်မာ့သဘာ၀ဓာတ်ငွေ့လုပ်ငန်းမှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံဖို့ ကန့်သတ်ခံရချိန် ထိုင်း၊ တရုတ်နဲ့ ရုရှားတို့ဟာ မြန်မာ့ဓာတ်ငွေ့ကို ပိုစိတ်၀င်စားကြောင်း ပြလာကြပါတယ်။

   ရုရှားက ထား၀ယ်ကို အခြေခံပြီး မြန်မာ့ဓာတ်ငွေ့ကို တရုတ်၊ ထိုင်းနဲ့ အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံတွေအထိ ပို့နိုင်တဲ့ အခွင့်အလမ်းရှိတယ်လို့ ရုရှားသမ္မတ ပူတင်ကိုယ်တိုင်လည်း ပြောထားပါတယ်။

   အခုတော့ ဒီအပြောကြောင့်ပဲ မြန်မာနဲ့ ထိုင်းတို့ဟာ ‘’ထားဝယ်ဒေသကို အခြေပြုပြီး မြန်မာ၊ ထိုင်းနဲ့ ရုရှား သုံးနိုင်ငံအကြား စွမ်းအင်ကုန်သွယ်ရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်ခြေ’’ ကို ဆွေးနွေးကြတဲ့အထိ ဖြစ်လာပါတယ်။

5. လွန်ခဲ့သော ၂ နာရီ က

   မင်္ဂလာပါ။

   အောက်တိုဘာလ ၂၀ ရက် နောက်ဆုံးရ မြန်မာနဲ့ကမ္ဘာ့သတင်းတွေကို အခုစာမျက်နှာမှာ တိုက်ရိုက်တင်ဆက်ပေးသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။

   ဆက်လက်ဖတ်ရှုဖို့လည်း ဖိတ်ခေါ်ပါတယ်။