တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်မှု, ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဟာ မိတ်ဆွေဟောင်းလို့ တရုတ်ပြော

တိုက်ရိုက် ထုတ်လွှင့်ချက်

1. လွန်ခဲ့သော ၁၈ မိနစ် ကမိုးဗြဲ PDF ခေါင်းဆောင်သေဆုံးမှု လက်နက်ဖြုတ်သိမ်းရေးအစီအမံအရလုပ်တာလို့ အယ်လ်ဖာစစ်ဒေသထုတ်ပြန်

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, အယ်လ်ဖာ

   ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ မိုးဗြဲမှာအခြေစိုက်တဲ့ Mobye Local PDF ခေါင်းဆောင် ဦး‌အောင်မင်း အပါအဝင် တပ်ဖွဲ့ဝင် ၉ ဦး သေဆုံးတဲ့ဖြစ်စဉ်ဟာ လက်နက်ဖြုတ်သိမ်းရေးနဲ့ တပ်ဖွဲ့ဖြုတ်သိမ်းရေး အစီအမံအတိုင်း ကိုင်တွယ်ခဲ့တယ်လို့ အမှတ် ၁ အယ်လ်ဖာစစ်ဒေသက ထုတ်ပြန်လာပါတယ်။

   မိုးဗြဲနယ်မှာလှုပ်ရှားမယ့် အမှတ် ၁ အယ်လ်ဖာစစ်ဒေသကိုဖွဲ့စည်းကြောင်း ဧပြီ ၂၁ ရက်မှာ ကြေညာပြီး ရက်ပိုင်းအကြာ ဧပြီ ၂၄ ရက်မှာပဲ Mobye Local PDF ကို အပြီးတိုင်ဖျက်သိမ်းဖို့ ဆောင်ရွက်တဲ့အခြေအနေလို့ ထုတ်ပြန်ချက်တွေအရ တွေ့ရပါတယ်။

   အမှတ် ၁ အယ်လ်ဖာစစ်ဒေသရဲ့ မနေ့ရက်စွဲနဲ့ရှင်းလင်းထုတ်ပြန်ချက်အရ သေဆုံးခဲ့တဲ့ ခေါင်းဆောင် ဦးအောင်မင်းဟာ NUG အစိုးရ၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ခံ အမှတ် ၁၀၀၁ မိုးဗြဲပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မှာ တပ်ရင်းမှူးအဖြစ်တာဝန်ယူချိန်ကတည်းက လက်နက်ခဲယမ်းအလွဲသုံးစားမှုတွေရှိတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

   မိုးဗြဲဒေသရှိရာ ဖယ်ခုံမြို့နယ်အတွင်းကအုပ်ချုပ်ရေးမှူးတွေနဲ့ ဒေသတွင်း တော်လှန်ရေးအဖွဲ့တွေအစည်းအဝေးလုပ်ဆုံးဖြတ်ကာ Mobye Local PDF ကို လက်နက် ဖြုတ်သိမ်းဖို့လုပ်ခဲ့ပြီး ဦးအောင်မင်းတို့နဲ့ဆွေးနွေးရာမှာ ငြင်းခုံမှုဖြစ်ကာ အခုလို ၉ ဦးအထိ သေဆုံးတဲ့ဖြစ်စဉ်ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။

   ဧပြီ ၂၄ ရက်မနက် ၈ နာရီခန့်မှာ နှစ်ဖက်ပစ်ခတ်မှုဖြစ်ပွားခဲ့တာဖြစ်ပြီး အယ်လ်ဖာစစ်ဒေသရဲ့ အပြောအရတော့ ဦးအောင်မင်းတို့ဘက်က အရင်ပစ်ခတ်ဖို့အမိန့်ပေးတာလို့ ပြောပါတယ်။

   ခေါင်းဆောင်သေဆုံးခဲ့တဲ့ Mobye Local PDF စခန်းကို အယ်လ်ဖာစစ်ဒေသက စီးနင်းတာတွေ ရှိတယ်လို့ စစ်ရင်းအရင်းအမြစ်တချို့ဆီကသိရှိရတာကြောင့် စစ်ဒေသကိုသီးသန့်မေးမြန်းနိုင်ဖို့ ဘီဘီစီကကြိုးစားခဲ့ပေမဲ့ အင်တာဗျူးဖြေကြားဖို့ငြင်းဆန်ခဲ့ပါတယ်။

   ဦးအောင်မင်းဦးဆောင်တဲ့ Mobye Local PDF အဖွဲ့ဟာ မိုးဗြဲနယ်အတွင်း တပ်တတပ်တည်း ပေါင်းစည်းရေးဆိုပြီး အယ်လ်ဖာစစ်ဒေသဖွဲ့စည်းရာမှာပူးပေါင်းပါဝင်ဖို့ ငြင်းဆန်ခဲ့တယ်လို့လည်း သိထားရပါတယ်။

   အခုလို တော်လှန်ရေးတပ်အချင်းချင်းပစ်ခတ်တဲ့ဖြစ်စဉ်ကို ကရင်နီပြည်တပ်ပေါင်းစုံ စစ်ဦးစီးအဖွဲ့ (JCS) ရဲ့ စစ်ခုံရုံးအောက်ကနေ စစ်ဆေးမှုတွေဆက်လုပ်နေပါတယ်။ အယ်လ်ဖာစစ်ဒေသဘက် ကတော့ JCS ရဲ့ စစ်အက်ဥပဒေနဲ့အညီ တရားနည်းလမ်းတကျ ဥပဒေကြောင်းအတိုင်း ရင်ဆိုင် ဖြေရှင်းမယ်လို့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာထည့်ပြောပါတယ်။

   စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအခြေအနေသိနိုင်ဖို့အတွက် JCS ကို ဘီဘီစီက မေးမြန်းနိုင်ဖို့ကြိုးစားနေပေမဲ့ ညနေ ၄ နာရီဝန်းကျင်အထိ ဆက်သွယ်လို့မရသေးပါဘူး။

   ဒါဟာ လက်နက်ဖြုတ်သိမ်းရေးအစီအမံဆိုကာ အချင်းချင်းပစ်ခတ်တဲ့ ထင်ရှားတဲ့နောက်ထပ် ဖြစ်ရပ်လို့ဆိုနိုင်ပြီး စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ပုလဲဒေသ ဗိုလ်နဂါးဖြစ်စဉ်ကတော့ စစ်ဆင်ရေးအဖြစ် ဆောင်ရွက်တဲ့ ထင်ရှားတဲ့ကနဦးဖြစ်စဉ်ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ပုလဲဖြစ်စဉ်မှာတော့ BNRA ခေါင်းဆောင်ဗိုလ်နဂါးက မြန်မာစစ်တပ်ဆီဘက်ပြောင်းခိုလှုံသွားခဲ့ပါတယ်။

2. လွန်ခဲ့သော ၂ နာရီ ကနေအိမ်အကျယ်ချုပ်ရွှေ့လိုက်တဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့တွေ့ခွင့်ရဖို့ ရှေ့နေအဖွဲ့ကြိုးပမ်းမယ်

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Images

   ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို “နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ကိုပြောင်းရွှေ့လိုက်ပြီ” ဖြစ်ကြောင်း နေပြည်တော်က ကြေညာပြီးတဲ့နောက်တွေ့ခွင့်ရဖို့အတွက် ရှေ့နေအဖွဲ့က ကြိုးပမ်းမယ်လို့ တရားရေးရာအသိုင်းအဝိုင်းကနေ သိရပါတယ်။

   တနင်္ဂနွေနေ့တိုင်းထောင်ဝင်စာပို့ရလေ့ရှိတာကြောင့် လာမယ့်မေ ၃ ရက်မှာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ တွေ့ခွင့်ရဖို့အတွက် ဆောင်ရွက်မှာလို့ နားလည်ရပါတယ်။

   ဒါပေမဲ့ စစ်တပ်ဘက်ကတော့တွေ့ဆုံခွင့်ပြု၊ မပြုဆိုတာကို တိတိပပပြောဆိုထားတာမရှိသေးဘူးလို့ လည်း နီးစပ်သူတချို့ဆီက သိရပါတယ်။

   ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အနေနဲ့ ၂၀၂၂ ဒီဇင်ဘာမှာ အမှုအားလုံးအပြီးသတ်အမိန့်ချချိန်ကစလို့ သူ့ရှေ့နေတွေနဲ့ တွေ့ခွင့်မရတော့တာ ၃ နှစ်လောက်ရှိနေပါပြီ။ ဒီကြားထဲမှာ ဧည့်တွေ့ခွင့်အကြိမ်ကြိမ်စာတင်ခဲ့ပေမဲ့ခွင့်ပြုချက်မရခဲ့ပါဘူး။

   မနေ့ ကဆုန်လပြည့်နေ့အထိမ်းအမှတ်လွတ်ငြိမ်းမှာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ရွှေ့ကြောင်း နေပြည်တော်က သတင်းထုတ်ခဲ့ပါတယ်။

   နေပြည်တော်အကျဉ်းထောင်မှာပြစ်ဒဏ်ကျခံနေရတဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို သတ်မှတ်နေအိမ်ကို ပြောင်းရွှေ့ပြီး ကျန်ရှိတဲ့ပြစ်ဒဏ်တွေကျခံစေမယ်လို့ မနေ့ညပိုင်း ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ဖော်ပြပါတယ်။

   စစ်အာဏာသိမ်းစကတည်းက ထိန်းသိမ်းခံလိုက်ရတဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ပတ်သက်လို့ ၅ နှစ်ကျော်ကာလအတွင်း ဓာတ်ပုံ ၂ ပုံသာ စစ်တပ်ကထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ မေ ၂၄ ရက်တရားခွင်ဟာ သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်နဲ့ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်တို့ကို အာဏာသိမ်းပြီး ရက်တစ်ရာကျော်မှာ ပထမဆုံးလူချင်းပြန်ဆုံရတာဖြစ်ပါတယ်။

   အဲဒီနောက် ရက်ပေါင်း ၁,၉၀၀ ကျော်အကြာ ဧပြီ ၃၀ ရက်မှာတော့ ချည်သားအင်္ကျီအဖြူရောင် ရင်ဖုံးလက်စကနဲ့ နက်ပြာပေါ်မှာအဖြူအပွင့်ပါ ထဘီဝတ်ဆင်ထားတဲ့ ‌ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ ပုံကို ထပ်မံထုတ်ပြန်လာခဲ့ပါတယ်။

   ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ထောင်ဒဏ် ၃၃ နှစ်ချမှတ်ခဲ့ပြီး ထောင်ဒဏ်လျော့ပေါ့မှုတွေရှိပေမဲ့ နှစ် ၂၀ အောက်ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းခံရမယ့်အခြေအနေလည်းဖြစ်ပါတယ်။

   ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ ထမင်းနှစ်ဇွန်း

   ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် - တော်လှန်ရေးလှိုင်းကိုဖောက်ထွက်တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးနိုဘယ်ဆုရှင်

3. လွန်ခဲ့သော ၃ နာရီ ကကလေးလုပ်သားများလာလို့ စိုးရိမ်စရာဖြစ်နေပြီလို့ အလုပ်သမားအဖွဲ့တွေက မေဒေးနေ့မှာပြော

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Images

   မြန်မာမှာ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း စက်မှုဇုန်တွေနဲ့ စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍနှစ်ခုလုံးမှာ ကလေးသူငယ်တွေဟာ အတင်းအကျပ်ခိုင်းစေခံနေရတယ်လို့ မြန်မာနိုင်ငံအလုပ်သမား တပ်ပေါင်းစု (MLA) ရဲ့ မေဒေးနဲ့ထုတ်ပြန်ချက်မှာဖော်ပြပါတယ်။

   ဒီနေ့ မေ ၁ ရက်ဟာ ၁၃၆ ကြိမ်မြောက် အလုပ်သမားနေ့လည်းဖြစ်ပါတယ်။

   အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ကြုံရတဲ့ စီးပွားရေးအကျပ်အတည်းကြောင့် ကလေးငယ်တွေဟာ အတုအယောင်မှတ်ပုံတင်တွေကို အသုံးပြုအလုပ်လုပ်ကိုင်လာကြသလို အရွယ်ရောက်သူတွေ အတိုင်း ပြင်းထန်တဲ့ညဆိုင်းတွေ၊ အချိန်ကြာမြင့်စွာအလုပ်လုပ်နေရတယ်လို့ MLA က ပြောပါတယ်။

   ကလေးငယ်တွေဟာ ကာကွယ်ခံရမယ့်အစားသူတို့အခွင့်အရေးအတွက် ပြောဆိုဖို့ ကြိုးစားတဲ့အခါမှာလည်း ခြိမ်းခြောက်မှုတွေနဲ့ရင်ဆိုင်နေရပါတယ်။ ဒါဟာ နိုင်ငံတကာ အလုပ်သမားစံနှုန်းတွေကို ချိုးဖောက်ရုံသာမက မျိုးဆက်တခုလုံးရဲ့ ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေးနဲ့ အနာဂတ်ကိုလည်း အန္တရာယ်ဖြစ်စေကြောင်း MLA က ထောက်ပြပါတယ်။

   အလုပ်သမားအခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုတွေပိုများလာနေပြီး အလုပ်သမားတွေအနေနဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာရှိရှိရှင်သန်ရပ်တည်နိုင်စွမ်းမရှိတော့တဲ့အခြေစိုက်နေပြီလို့ ဒီနေ့ကျရောက်တဲ့ မေဒေးနေ့အထိမ်းအမှတ်ထုတ်ပြန်ချက်တွေမှာ ဖော်ပြကြပါတယ်။

   အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ကတော့ အသက်မပြည်‌သေးတဲ့ ကလေးငယ်တွေကို စစ်သားအဖြစ်စုဆောင်းတာနဲ့ စစ်ရေးဆိုင်ရာလှုပ်ရှားမှုတွေမှာခိုင်းစေတာအပါအဝင် အဓမ္မခိုင်းစေမှုတားဆီးကာကွယ်ရေးနဲ့ လျော့နည်းပပျောက်ရေးဆိုင်ရာမူဝါဒတရပ်ကို ဒီနေ့ရက်စွဲနဲ့ ထုတ်ပြန်လာပါတယ်။

   ဒီလိုတားဆီးကာကွယ်ဖို့ကိုပျက်ကွက်ရင် တာဝန်ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ၊ တပ်ဗိုလ်၊ တပ်မှူးတွေ၊ အစိုးရတာဝန်ခံအရာရှိတွေ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တွေနဲ့ မိတ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းတွေက တာဝန်ခံရမယ်လို့ NUG က ထုတ်ပြန်တာပါ။

   ဒီမူဝါဒကိုချိုးဖောက်ကြောင်းစစ်ဆေးတွေ့ရှိရင် သက်ဆိုင်ရာတည်ဆဲဥပဒေတွေ၊ အမိန့်၊ ညွှန်ကြားချက်တွေနဲ့အညီပြစ်ဒဏ်ချမှတ်မယ်လို့ ဖော်ပြပါတယ်။

   အသွင်ပြောင်းအစိုးရ သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က မေဒေးနေ့အတွက်ပို့တဲ့ သဝဏ်လွှာမှာလည်း ကလေးအလုပ်သမားအရေးနဲ့ပတ်သက်လို့ ထည့်ပြောပါတယ်။ ကလေးအလုပ်သမားပ‌ပျောက်ရေး အတွက် ၂၀၁၉ ခုနှစ်ကစလို့ ၅ နှစ်စီမံကိန်းရေးဆွဲဆောင်ရွက်နေပြီး စက်မှုကုန်ထုတ်နဲ့ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးကဏ္ဍတို့ကို ဦးစားပေးနယ်ပယ်အဖြစ် သတ်မှတ်အကောင်အထည် ဖော်နေတယ်လို့ ပြောပါတယ်။

   အရွယ်မတိုင်ခင်ကျောင်းထွက်ပြီးအလုပ်လုပ်ကိုင်ကြရင် နိုင်ငံအနာဂတ်အတွက် အသိပညာရှင်၊ အတတ်ပညာရှင်တွေ လျော့နည်းစေလို့ ကလေးအလုပ်သမားပပျောက်အောင် ပူးပေါင်းပါဝင်ပေးဖို့ ဆိုပြီးလည်း ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ထည့်ပြောပါတယ်။

   ဒါအပြင် ပြည်တွင်းပြည်ပမှာလုပ်ကိုင်နေတဲ့အလုပ်သမားတွေရဲ့ အခက်အခဲတွေကိုဖြည့်ဆည်းပေး နိုင်ဖို့အတွက် ဆောင်ရွက်ပေးနေတယ်လို့ဆိုပြီး လုပ်သားအင်အားဖွံ့ဖြိုးလာဖို့နဲ့ အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းပိုပေးနိုင်ဖို့အတွက် အစိုးရ၊ အလုပ်ရှင်၊ အလုပ်သမား သုံးပွင့်ဆိုင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက် နေတယ်လို့လည်း ပြောပါတယ်။

   ဒါပေမဲ့ မြန်မာမှာအလုပ်သမားအခွင့်အရေးချိုးဖောက်ခံနေရတာကြောင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အလုပ်သမားအဖွဲ့ချုပ် (ILO) ကနေ ပြဋ္ဌာန်းချက်ပုဒ်မ ၃၃ နဲ့ အရေးယူနိုင်မယ့် ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်မှာချမှတ်ထားခဲ့ပါတယ်။

4. လွန်ခဲ့သော ၄ နာရီ ကအင်းတော်မြို့ကိုပြန်သိမ်းပိုက်နိုင်ကြောင်း စစ်တပ်ထုတ်ပြန်

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, MOI

   ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (KIA) နဲ့ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (PDF) တို့ပူးပေါင်း သိမ်းပိုက်ခဲ့တဲ့ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ အင်းတော်မြို့ကိုပြန်လည်ထိန်းချုပ်လိုက်ပြီလို့ စစ်တပ်က ဓာတ်ပုံနဲ့ တကွထုတ်ပြန်လာပါတယ်။

   ဒါဟာ ကသာမြို့ကို စစ်တပ်ကပြန်သိမ်းပြီးနောက် ဧပြီ ၂၄ ရက်ကစလို့ နဘားလမ်းဆုံ၊ နဘား၊ ကန်းနီ၊ နားရခေါင်၊ ကြာအင်း၊ ကျွန်းတောနဲ့ ကူဆိပ်ရွာတို့ကို ရက်ပိုင်းအတွင်းသိမ်းပြီး အင်းတော်မြို့ကို ၃၀ ရက်နေ့မှာသိမ်းနိုင်တာလို့ ထုတ်ပြန်ခဲ့တာပါ။

   တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေက အင်းတော်မြို့ကနေ ယာယီပြန်လည်ဆုတ်ခွာတာလို့သာ PDF သတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

   ကသာမြို့ကစလို့ နဘားလမ်းဆုံအပါအဝင် သိမ်းပိုက်နယ်မြေတွေကို ရက်ပိုင်းအတွင်း ပြန်လက်လွှတ်ရတာဟာ တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေမှာ ခံစစ်အားနည်းတာကြောင့်ဆိုပြီး စစ်ရေးစောင့်ကြည့်သူတချို့က ထောက်ပြဝေဖန်နေကြပါတယ်။

   ဒါကြောင့် အင်းတော်ကနေပြန်ဆုတ်ရတဲ့အခြေအနေနဲ့ပတ်သက်လို့ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဦးနေဘုန်းလတ်ကို ဘီဘီစီက ဆက်သွယ်မေးမြန်းထားပေမဲ့ ဒီနေ့ မနက် ၁၁ နာရီအချိန်အထိ ပြန်လည်ဖြေကြားတာမရှိသေးပါဘူး။

   အင်းတော်မြို့ကိုလက်လွှတ်လိုက်ရတာကြောင့် ကချင်ပြည်နယ်နဲ့ထိစပ်နေတဲ့ စစ်ကိုင်းတိုင်းအထက်ပိုင်းက ကသာ၊ ကောလင်း နဲ့ ကန့်ဘလူခရိုင် သုံးခုကို “ကသုံးလုံးဒေသ” မှာ သိမ်းပိုက်ထားတဲ့မြို့တွေအားလုံးကို တော်လှန်ရေးတပ်တွေဆုံးရှုံးလိုက်ရပြီဖြစ်ပါတယ်။

   အဲဒီဒေသထဲက ကောလင်း၊ ကသာ၊ ဗန်းမောက်၊ အင်းတော်နဲ့ ထီးချိုင့်မြို့တွေကို တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေက ၂၀၂၃ နဲ့ ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွေထဲ ဆက်တိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့ပါတယ်။

   ဒါပေမဲ့ စစ်တပ်ဟာ ၂၀၂၅ နှစ်လယ်ကစလို့ ဧရာဝတီမြစ်အရှေ့ခြမ်းမှာရှိတဲ့ မန္တလေးတိုင်းထဲက တော်လှန်ရေးစိုးမိုးနယ်မြေတွေကို ပြန်လည်ရယူပြီးနောက် မြစ်အနောက်ခြမ်း ကသုံးလုံးဒေသ ထဲက လက်လွှတ်ခဲ့ရတဲ့မြို့တွေကိုပါ ပြန်ထိန်းချုပ်လိုက်နိုင်တဲ့သဘောဖြစ်ပါတယ်။

   ဗန်းမောက်မြို့ကို စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ်မှုနဲ့ စစ်ကိုင်းအထက်ပိုင်း စစ်ရေးဗျူဟာ

   ၂၀၂၅ မြန်မာ့စစ်ရေး - အတက်အဆုတ်တွေနဲ့ စစ်တလင်းပြင်တွေ

5. လွန်ခဲ့သော ၆ နာရီ ကဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၊တရုတ်အထိုင်နဲ့ နေပြည်တော်ရဲ့ ရွှေ့ကွက်

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Images

   ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဖမ်းဆီးခံထားရတဲ့ ၅ နှစ်ကျော်ကာလတလျှောက်လုံးမှာ ကုလသမဂ္ဂ၊ အမေရိကန်၊ ဗြိတိန်အပါအဝင် ဒေသတွင်းအာဆီယံအထိ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ပြန်လွှတ်ပေးဖို့ တစိုက်မတ်မတ်တိုက်တွန်းနေပါတယ်။

   ဒါပေမဲ့ အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင်ဖြစ်ခဲ့သူ လက်ရှိသမ္မတရာထူးယူထားတဲ့ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အပေါ် သဘောထားက အလွန်တင်းမာတယ်လို့ သူ့ရဲ့ အကြံပေးတချို့က ဘီဘီစီကို ပြောပြကြပါတယ်။

   ''ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ အသံကို ဖြစ်နိုင်သမျှပျောက်နေစေချင်တာ'' လို့ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ အကြံပေးတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

   ဒါပေမဲ့ အရပ်ဘက်အသွင်ပြောင်းပြီး သမ္မတရာထူးယူထားတဲ့ စစ်ခေါင်းဆောင်ဟောင်းဟာ သူ့အပေါ် နိုင်ငံတကာရဲ့ အမြင်ကိုပြောင်းလဲနိုင်ဖို့နဲ့ အာဆီယံအဝန်းအဝိုင်းထဲကိုပြန်ခြေချနိုင်ရေးကို တွက်ချက်ချင့်ချိန်နေတယ်လို့ နေပြည်တော်သတင်းရင်းမြစ်တချို့က အတည်ပြုပါတယ်။

   ဦးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ အာဆီယံစားပွဲဝိုင်းတွေထဲမှာ ပြန်ဝင်ဆန့်နိုင်ရေးကြိုးပမ်းချက်နဲ့အတူ တရုတ်၊ အာဆီယံနဲ့ နေပြည်တော်ကြားမှာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က အပေးအယူလို ဖြစ်လာတဲ့အကြောင်း ဒီဆောင်းပါးလင့်ခ်ကိုနိပ်ပြီး ဝင်ဖတ်နိုင်ပါတယ်။

6. လွန်ခဲ့သော ၆ နာရီ ကဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အခြေအနေကို အမြဲတမ်းစောင့်ကြည့်နေတယ်လို့ တရုတ်ပြော

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, MOI

   ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဟာ တရုတ်နိုင်ငံအတွက် မိတ်ဆွေဟောင်းတဦးဖြစ်သလို သူ့ရဲ့အခြေအနေကို အမြဲတမ်းစောင့်ကြည့်နေတယ်လို့ တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ မစ္စတာ လင်ကျန်းက ပြောပါတယ်။

   တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မစ္စတာ ဝမ်ယိရဲ့ နေပြည်တော်ခရီးစဉ်အတွင်း ဦးမင်းအောင်လှိုင်နဲ့ တွေ့ဆုံချိန်မှာ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရတဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အကြောင်း ဆွေးနွေးခဲ့သလား လို့ မနေ့ ဧပြီ ၃၀ ရက်မှာလုပ်တဲ့ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ မီဒီယာတွေကမေးချိန် မစ္စတာလင်ကျန်းက အခုလို တုံ့ပြန်ဖြေခဲ့တာပါ။

   မြန်မာ့အခြေအနေနဲ့ကိုက်ညီမယ့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးလမ်းကြောင်းကို တရုတ်ကပံ့ပိုးပေးမှာ ဖြစ်သလို ပိုမိုကျယ်ပြန့်ပြီး ရေရှည်တည်တံ့မယ့် ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ ပြန်လည်ညီညွတ်ရေးရဖို့အတွက် မြန်မာမှာရှိတဲ့သက်ဆိုင်သူတွေအားလုံးက လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်နိုင်အောင်လည်း တရုတ်က ကူညီမယ်လို့ပါ ထည့်ပြောခဲ့ပါတယ်။

   စစ်အာဏာသိမ်းတဲ့ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့ကတည်းက ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရပြီး ရက်ပေါင်း ၁,၉၀၀ ကျော် ပြင်ပကမ္ဘာနဲ့အဆက်အသွယ်ဖြတ်ခံထားရတဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို “နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ကိုပြောင်းရွှေ့လိုက်ပြီ” ဖြစ်ကြောင်း ကဆုန်လပြည့်နေ့ ဧပြီ ၃၀ ရက် ညပိုင်းမှာမှ နိုင်ငံပိုင်ရုပ်သံလိုင်းကနေ သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။

   တရုတ်ကအခုလိုထုတ်ပြောအပြီး မနေ့ညပိုင်းအချိန်မှာမှ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ရွှေ့ကြောင်း နေပြည်တော်က သတင်းထုတ်လာတာပါ။

   စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ကနေ သမ္မတအဖြစ် ဦးမင်းအောင်လှိုင် တာဝန်ယူပြီးနောက် နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကိုပြန်လွှတ်ဖို့ မျှော်လင့်ခဲ့ကြပြီး မြန်မာနှစ်သစ်ကူးလွတ်ငြိမ်းမှာရော ကဆုန်လပြည့်နေ့အထိမ်းအမှတ် မနက်ပိုင်း လွတ်ငြိမ်းထုတ်ပြန်ချက်မှာပါ မပါဝင်ခဲ့ပါဘူး။

   မနေ့ညပိုင်းမှာသာ ချည်သားအင်္ကျီအဖြူရောင် ရင်ဖုံးလက်စကနဲ့ ထဘီနက်ပြာအပွင့်ကို ဝတ်ဆင်ထားတဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ ဓာတ်ပုံတပုံကိုသာ ဖော်ပြကာ ကျန်ရှိတဲ့ပြစ်ဒဏ်တွေကို သတ်မှတ်ထားတဲ့နေအိမ်မှာ ဆက်လက်ကျခံစေမယ်လို့ ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သက်ရှိထင်ရှားရှိနေကြောင်းသက်သေပြဖို့ သားငယ် ကင်မ်အဲရစ်က ဆက်တိုက်တောင်းဆိုနေခဲ့ပြီး “ရွှေ့ပြောင်းခြင်းက လွှတ်ပေးခြင်းမဟုတ်ပါဘူး” လို့လည်း မနေ့ည ထုတ်ပြန်ချက်အပြီးမှာ ထပ်ပြောခဲ့ပါတယ်။

   သားဖြစ်သူအနေနဲ့ မိခင်အသက်ရှင်နေကြောင်းအတည်ပြုနိုင်တဲ့ အချက်အလက်၊ သူနဲ့ ဆက်သွယ်နိုင်ခွင့်နဲ့ သူ့လွတ်မြောက်ရေးကို တောင်းဆိုတယ်လို့ ကင်မ်အဲရစ်က ပြောပါတယ်။ အဲဒီနောက် လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာပေါ်မှာလည်း “Proof Of Life” ဆိုတဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် အသက်ရှင်နေတယ်ဆိုတာ အတည်ပြုနိုင်တဲ့ယုံကြည်ခိုင်မာရတဲ့သက်သေပြဖို့ ရေးသား‌ဖော်ပြမှုတွေ ပိုတွေ့လာရပါတယ်။

   ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် - စစ်တပ်က ဖုံးကွယ်ထားတဲ့ နှင်းဆီနီ

   နိုင်ကျဉ်းပါဝင်နှုန်းနည်းလာတဲ့ လွတ်ငြိမ်းတွေ

7. လွန်ခဲ့သော ၆ နာရီ က

   မင်္ဂလာပါ။ မေ ၁ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများ တိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု စတင်ပြီဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံတဝန်းနောက်ဆုံးရ သတင်းများကို တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက်မှာ အချိန်နဲ့ တပြေးညီ ဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်။