Điều gì đã xảy ra trong chuyến đi bí mật của Giám đốc CIA đến Moscow?

Tổng thống Donald Trump nói chuyến đi của ông John Ratcliffe tới Nga là một chuyến công tác "khá thường lệ".

Nhưng không có gì là bình thường khi người đứng đầu CIA thực hiện một chuyến bay bí mật dài 10.000 dặm trên một máy bay quân sự Mỹ để tới Moscow.

Ông Ratcliffe đã gặp các quan chức tình báo Nga hôm 25/8, trong đó, đáng chú ý là cuộc gặp với người đồng cấp tại cơ quan tình báo đối ngoại Nga, ông Sergei Naryshkin - theo xác nhận của Điện Kremlin.

Đã gần 5 năm kể từ khi người tiền nhiệm của ông, ông William Burns, thực hiện chuyến đi tương tự.

Chuyến bay lần đó cũng diễn ra vào một thời điểm căng thẳng tương tự, khi Nga đang vạch kế hoạch xâm lược Ukraine.

Vì vậy, chuyến đi lần này có lẽ là một vấn đề nghiêm trọng.

Trong khi phía Mỹ chưa chính thức giải thích lý do chuyến đi, nhiều nguồn tin cho rằng ông Ratcliffe đến Moscow để cảnh báo Nga không làm căng thẳng thêm tình hình - chẳng hạn như không tiến hành các hành động nhằm vào các nước thành viên NATO - do cuộc xung đột Ukraine đang bế tắc.

Một quan chức Mỹ nói với phóng viên trang Politico rằng "cuộc gặp chủ yếu nhằm cảnh báo Nga không tiến hành bất kỳ hành động leo thang nào nhằm vào các nước Baltic".

Vương quốc Anh cũng đang nằm trong tầm ngắm của Nga.

Hôm thứ 17/8, một nữ phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Nga cho biết Moscow có thể tấn công các mục tiêu quân sự của Anh để trả đũa việc Ukraine sử dụng tên lửa của Anh tấn công Nga.

Các chuyên gia an ninh cũng cho biết một drone mang chất nổ được phát hiện tại một sân bay ở thành phố Leipzig của Đức nhiều khả năng là của Nga.

Thông tin về chuyến thăm của ông Ratcliffe được đưa ra sau những thông tin về các đánh giá tình báo của Mỹ cho rằng Tổng thống Vladimir Putin đang lên kế hoạch tiến hành một cuộc tấn công quy mô nhỏ nhằm vào một đồng minh của NATO.

Nhưng không cần đến NSA - cơ quan quyền lực nhất thế giới chuyên theo dõi và thu thập thông tin tình báo từ các tín hiệu điện tử - cũng có thể thấy ông Putin đang chịu áp lực ngày càng lớn trong nước, buộc ông phải "làm gì đó" để phá vỡ thế bế tắc.

Các cuộc tấn công sâu vào lãnh thổ Nga bằng drone tầm xa của Ukraine không chỉ giáng đòn mạnh vào ngành năng lượng Nga, mà còn kéo chiến tranh đến ngay trước cửa người dân Nga.

Không gì phơi bày rõ hơn chuyện kế hoạch đang không suôn sẻ bằng những dòng người dài dằng dặc chờ mua xăng và những cột khói cuồn cuộn từ các nhà máy lọc dầu bị tấn công.

Điện Kremlin coi những cuộc tấn công này là việc NATO tiến hành một cuộc chiến gián tiếp chống lại Nga, sử dụng Ukraine làm lực lượng ủy nhiệm.

Vậy Nga sẽ đáp trả như thế nào? Có rất nhiều khả năng có thể xảy ra.

Trong số đó có việc tăng cường các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo nhằm vào Ukraine mà Moscow vốn đang tiến hành, trong đó có cả việc nhắm mục tiêu vào trung tâm Kyiv, trong bối cảnh Nga biết rằng Ukraine đang thiếu hụt nghiêm trọng tên lửa đánh chặn Patriot để ngăn chặn các cuộc tấn công này.

Một khả năng là Nga sẽ mở rộng cuộc "chiến tranh hỗn hợp" không công khai mà nước này bị nghi ngờ đang tiến hành nhằm vào các nước NATO, sử dụng những cuộc tấn công mạng tinh vi, các vụ xâm nhập bằng drone và cả những tội phạm không chuyên để thực hiện các vụ phóng hỏa tại các nhà máy sản xuất đạn dược.

Nhưng ở mức độ đáng lo ngại hơn nữa, còn có những kịch bản khác mà Điện Kremlin có thể đang cân nhắc, dưới sức ép của những người theo đường lối cứng rắn.

Một mục tiêu là đánh lạc hướng dư luận khỏi thực tế Nga chưa thể giành chiến thắng ở Ukraine, đồng thời thử thách quyết tâm của NATO bằng một cuộc tấn công quy mô nhỏ vào một nước Baltic.

Estonia, Latvia và Lithuania từng là một phần của Liên Xô và trên thực tế nằm dưới sự cai trị của Moscow cho đến năm 1991.

Ngày nay, cả ba nước đều là thành viên NATO, đồng thời vẫn có những cộng đồng nói tiếng Nga khá lớn.

Ông Putin nhận thức rõ về thái độ đôi khi coi thường NATO của Tổng thống Donald Trump và có thể đã tính toán rằng một cuộc tấn công quy mô nhỏ nhằm vào Lithuania chẳng hạn sẽ không kích hoạt điều khoản phòng thủ chung của NATO - Điều 5 - và rằng Mỹ sẽ không đáp trả.

Trong trường hợp đó, sẽ hợp lý nếu một phần trong sứ mệnh chưa được giải thích của Giám đốc CIA trong chuyến đi bất ngờ tới Moscow là để nhắc nhở Nga rằng Mỹ vẫn hoàn toàn cam kết với Điều 5.

Lithuania đặc biệt được Điện Kremlin quan tâm vì nước này có chung biên giới với Ba Lan, tại khu vực được gọi là "Hành lang Suwałki".

Chỉ dài 60 dặm, dải đất này là phần lãnh thổ duy nhất ngăn cách Belarus, quốc gia được Nga hậu thuẫn, với vùng Kaliningrad có vũ khí hạt nhân của Nga, vốn tách biệt với phần lãnh thổ chính của Nga.

Nếu Nga chiếm được khu vực đó, trên thực tế, nước này sẽ cắt đứt tuyến đường bộ của ba nước Baltic với các nước láng giềng NATO.

Tiếp đó là vấn đề các đầu đạn hạt nhân chiến thuật.

Từ lâu đã có nhận định rằng học thuyết quân sự Nga coi những vũ khí nhỏ nhưng có sức hủy diệt rất lớn này là một phần không thể thiếu trong lực lượng tác chiến của mình.

Moscow đã được cảnh báo, từ cả bạn lẫn thù, không phá vỡ điều cấm kỵ kéo dài 81 năm về việc sử dụng vũ khí hạt nhân trong chiến tranh.

Tuy nhiên, đây vẫn có thể là một lựa chọn hấp dẫn đối với Tổng thống Vladimir Putin nhằm "leo thang để giảm leo thang", bằng cách cho Ukraine thấy rằng Nga có trong tay những vũ khí có sức hủy diệt thảm khốc đến mức Kyiv sẽ có lợi hơn nếu đầu hàng theo các điều kiện của Moscow ngay bây giờ, nếu không sẽ phải đối mặt với sự hủy diệt.

Tất nhiên, vì phía Mỹ chưa đưa ra bất kỳ xác nhận chính thức, rõ ràng nào về mục đích chuyến đi đột xuất của Giám đốc CIA tới Moscow, nên cũng có khả năng chuyến đi này nhằm giải quyết một vấn đề khác.

Chẳng hạn, đó có thể là việc thuyết phục Nga chấm dứt hợp tác quân sự với Iran, hoặc có thể liên quan đến các cuộc trao đổi tù nhân, hay triển vọng Nga tiến hành một đợt huy động quân quy mô lớn.

Nhưng đừng nhầm lẫn, chuyến đi này hết sức bất thường và diễn ra vào thời điểm căng thẳng giữa Moscow và phương Tây đang gia tăng.

Gần như chắc chắn đang có điều gì đó xảy ra.