Vụ nổ súng tại tiệc của Nhà Trắng và những câu hỏi về an ninh của ông Trump

"Tôi không thể tưởng tượng có nghề nào nguy hiểm hơn công việc này," Tổng thống Donald Trump nói về cương vị của mình, chỉ vài giờ sau khi ông lại trở thành tâm điểm của một sự cố an ninh nghiêm trọng khác.

Dù được một "đội quân" Mật vụ bảo vệ – điều có lẽ đã biến ông Trump thành một trong những nhân vật được bảo vệ nghiêm ngặt nhất thế giới – việc đảm bảo an toàn cho ông vẫn đang chứng tỏ là nhiệm vụ không hề dễ dàng.

Đầu tiên là vụ ám sát hụt tại thành phố Butler, bang Pennsylvania, vào mùa hè năm 2024, khi một viên đạn sượt qua tai ông.

Chỉ 64 ngày sau, ông Trump một lần nữa trở thành mục tiêu của một kẻ mưu sát khi đang chơi golf tại sân golf của mình ở bang Florida.

Và giờ đây, chỉ vài giờ sau khi tiếng súng phá tan không khí náo nhiệt của bữa tối thường niên do Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng tổ chức tại khách sạn Hilton ở thủ đô Washington, công tác an ninh dành cho ông Trump lại một lần nữa bị soi xét.

Dù động cơ và mục tiêu chính xác của nghi phạm 31 tuổi Cole Tomas Allen vẫn chưa rõ ràng, đang ngày càng có nhiều câu hỏi về việc làm thế nào một tay súng có thể tiến sát tổng thống đến vậy.

Một trong những vấn đề được đặt ra là mức độ kiểm tra an ninh tại khách sạn, nơi quy tụ những chính trị gia, nhà ngoại giao cấp cao và nhà báo nổi bật nhất Washington.

Ông Gary O'Donoghue, trưởng đại diện BBC tại Bắc Mỹ cũng đã có mặt tại buổi tiệc. Ông cho biết dù các tuyến đường quanh khách sạn Hilton đã bị phong tỏa hàng giờ, an ninh tại chính địa điểm này "không đặc biệt nghiêm ngặt".

"Người đứng ở cửa bên ngoài chỉ liếc sơ qua vé của tôi từ khoảng cách chắc phải gần 2 mét," ông viết.

Vé dự tiệc chỉ ghi số bàn chứ không có tên khách mời thực tế. Không hề có bước kiểm tra giấy tờ tùy thân nào đối với những người vào khách sạn.

Khách tham dự đi xuống bằng thang cuốn từ sảnh chính, sau đó qua một chốt kiểm tra an ninh ở khu vực phía trên lối vào phòng khiêu vũ một tầng. Khi buổi tiệc bắt đầu, họ đi xuống thêm một cầu thang để vào bên trong.

Đoạn CCTV do ông Trump đăng trên mạng xã hội cho thấy nghi phạm lao qua một trong các chốt kiểm tra này trước khi mật vụ nổ súng. Giới chức cho biết đối tượng mang theo một khẩu shotgun, một khẩu súng ngắn và nhiều con dao.

Người này đã đấu súng với lực lượng an ninh trước khi bị khống chế.

Wolf Blitzer của đài CNN nói ông tận mắt thấy nghi phạm nổ nhiều phát súng bằng một loại vũ khí "rất, rất nguy hiểm".

Sau đó, tổng thống đăng một bức ảnh cho thấy một người đàn ông cởi trần nằm trên sàn, hai tay bị còng ra sau lưng, xung quanh là các nhân viên Mật vụ.

Quyền Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Todd Blanche nói với NBC News rằng có vẻ nghi phạm nhắm vào các quan chức chính quyền, "nhiều khả năng bao gồm cả tổng thống".

Cảnh sát cho biết Cole Tomas Allen là khách lưu trú tại khách sạn Hilton, khách sạn vẫn tiếp tục hoạt động dù cùng lúc đang có sự hiện diện của một số nhân vật quyền lực nhất thế giới trong cùng tòa nhà.

Khách sạn đã đóng cửa với công chúng nhiều giờ trước khi sự kiện bắt đầu hôm thứ Bảy (25/4), chỉ cho phép khách lưu trú và những người có vé tham dự hoặc vé vào các buổi tiếp tân tại địa điểm này được tiếp cận.

Khi ông Trump ngồi trong phòng khiêu vũ, lực lượng an ninh hiện diện dày đặc, bao gồm các đội phản ứng chống tấn công được trang bị hỏa lực mạnh và họ nhanh chóng bảo vệ căn phòng chỉ vài giây sau khi tiếng súng vang lên bên ngoài.

Cựu đại sứ Anh tại Washington Kim Darroch, người từng nhiều lần dự các bữa tối của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng, chỉ trích cách bố trí an ninh.

"Nếu bạn ở đó với tư cách khách của khách sạn và có ý đồ xấu nhằm đột nhập vào buổi tiệc này, thì chỉ có một lớp an ninh duy nhất phải vượt qua… rồi bạn sẽ vào được phòng khiêu vũ," ông nói trên chương trình Sunday with Laura Kuenssberg của BBC.

Ông Trump sau đó nói khách sạn Hilton "không phải là một tòa nhà đặc biệt an toàn", đồng thời cho rằng vụ việc cho thấy tầm quan trọng của phòng khiêu vũ mới tại Nhà Trắng đang được xây dựng nhưng hiện vướng kiện tụng pháp lý.

"Đó thực sự là một căn phòng lớn hơn, và an toàn hơn rất nhiều. Nó chống được drone. Kính chống đạn. Chúng ta cần phòng khiêu vũ đó," ông nói.

Tổng thống cũng ca ngợi "sự dũng cảm" của lực lượng Mật vụ, những người đã đưa ông và Phó Tổng thống JD Vance rời khỏi sân khấu, cho rằng họ "đã làm rất tốt".

Các chuyên gia về thực thi pháp luật và an ninh tổng thống nhận định việc tay súng không thể vào được phòng khiêu vũ cho thấy hệ thống an ninh về cơ bản đã phát huy tác dụng.

Cựu đặc vụ FBI Jeff Kroeger nói với BBC: "Đây chính xác là điều Mật vụ được huấn luyện để làm."

Khi có tiếng súng, họ "lập tức hội tụ quanh tổng thống", tạo thành một "lá chắn cơ thể".

Cựu đặc vụ Mật vụ Barry Donadio cũng nhận định dường như "không hề thiếu nhân viên, sĩ quan hay cảnh sát" tại sự kiện.

Một số chuyên gia cho rằng trong tương lai, các biện pháp bảo vệ tại các sự kiện có sự tham dự của ông Trump có thể sẽ còn được siết chặt hơn nữa, chẳng hạn mở rộng vành đai an ninh.

Vụ nổ súng này là chương mới nhất trong làn sóng bạo lực chính trị tại Mỹ, vốn theo dữ liệu cho thấy đang gia tăng.

Năm 2023, Cảnh sát Điện Capitol Mỹ đã điều tra hơn 8.000 lời đe dọa, tăng 50% so với năm 2018.

Vụ sát hại ông Charlie Kirk ở bang Utah năm ngoái càng phơi bày sự chia rẽ chính trị sâu sắc của nước Mỹ.

Nhà bình luận chính trị bảo thủ này bị bắn khi đang phát biểu tại một sự kiện của tổ chức Turning Point USA, trong một vụ tấn công được quay lại và lan truyền trên mạng.

Vài tháng trước đó, nghị sĩ bang Minnesota Melissa Hortman thuộc Đảng Dân chủ cùng chồng là ông Mark đã bị bắn chết, trong khi chồng của cựu Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi là ông Paul Pelosi bị tấn công bằng búa, phải nhập viện với chấn thương nứt sọ.

Trong số các nhân vật từng bị ám sát còn có Tổng thống Cộng hòa Ronald Reagan, người bị John Hinckley Jr bắn trọng thương năm 1981. Ông Reagan bị thủng phổi nhưng sống sót.

Vụ tấn công năm đó xảy ra bên ngoài khách sạn Hilton – chính là khách sạn tổ chức sự kiện hôm thứ Bảy 25/4.

Khi được hỏi về tần suất các vụ tấn công nhằm vào mình, ông Trump nói ông đã "nghiên cứu các vụ ám sát" và lưu ý rằng những tổng thống trước đây như ông Abraham Lincoln cũng từng là mục tiêu.

"Họ là những cái tên lớn, và tôi không muốn nói rằng tôi thấy vinh dự vì điều đó, nhưng tôi đã làm rất nhiều [cho nước Mỹ]."