Türkiye ve Mısır savunma alanında hangi anlaşmalara imza attılar?

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

Şubat ayında askeri çerçeve anlaşması imzalayan Türkiye ve Mısır, 13 Temmuz'da savunma işbirliği alanında, 14 Temmuz'da da savunma sanayi işbirliği için iki belgeye imza attılar.

Ankara'ya göre, haziran ayında iki ülke hava kuvvetlerinin ortak tatbikatının ardından yapılan bu anlaşmalar, Doğu Akdeniz'in iki güçlü ülkesi arasında son dönemde gelişen güvenlik odaklı ortaklığı bir adım daha ileriye taşıyor.

Bu gelişmeler Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında geliştirilen ve güvenlik işbirliğini de kapsayan ittifak sürecine denk geliyor.

2013-2022 yılları arasında süren gerilim dönemi ardından ilişkilerini normalleştirme kararı alan Türkiye ve Mısır, 2026'da özellikle askeri ve savunma işbirliği alanlarında önemli anlaşmalar yaptılar.

4 Şubat'ta askeri çerçeve anlaşması imzalayarak bu alandaki işbirliğini kurumsallaştıran Türkiye ve Mısır'ın savunma bakanları, Yaşar Güler ve Mısırlı mevkidaşı Ashraf Salem Zaher 13 Temmuz'da Savunma İşbirliği İyi Niyet Mektubunu imzaladılar.

Savunma Bakanlığı'nda 16 Temmuz'da düzenlenen bilgilendirme toplantısında, son dönemde karşılıklı üst düzey ziyaretler sonucunda askeri işbirliğinin de önemli bir ivme kazandığı kaydedildi.

"Savunma ve güvenlik alanındaki diyaloğun güçlendirilmesi amacıyla askeri heyetler düzeyinde gerçekleştirilen karşılıklı temaslarla işbirliğinin kapsamı genişletilmiş askeri eğitim, müşterek faaliyetler ve savunma sanayisi alanlarında somut adımlar atılmıştır" dendi.

Türk ve Mısır hava kuvvetlerinin haziran ayında ortak hava tatbikatları gerçekleştirildiğinin anımsatıldığı bilgilendirmede, bu adımların iki ülke silahlı kuvvetleri arasındaki birlikte çalışabilirliğin geliştirilmesine, müşterek harekât kabiliyetinin artırılmasına ve karşılıklı tecrübe paylaşımının güçlendirilmesine önemli katkılar sağladığı vurgulandı.

Savunma Bakanlığı kaynakları, imzalanan niyet mektubunun iki ülkenin savunma ve güvenlik alanında işbirliğinin daha da derinleştirilmesi iradesini gösterdiğini kaydettiler.

Savunma sanayi alanında da yeni bir anlaşma

Mısır Savunma Bakanı Korgeneral Zahir, Ankara temasları kapsamında 14 Temmuz'da Savunma Sanayi Başkanı Haluk Görgün'ü ziyaret etti.

Görüşmeler sonunda iki yetkili savunma sanayi işbirliğinin çerçevesini belirleyecek bir başka niyet mektubuna da imza attılar.

Görgün, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, savunma sanayi alanında işbirliği ve ortak kabiliyet geliştirme imkanlarını ele aldıklarını kaydetti.

"Türkiye ile Mısır arasında savunma sanayisi alanında geliştirilecek işbirliklerinin, bölgesel güvenliğe ve karşılıklı kapasite gelişimine katkı sunacağına inanıyorum" ifadelerini kullandı.

İki ülke arasındaki savunma sanayi işbirliği özellikle Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Şubat ayında Kahire'ye yaptığı ziyaret sırasında yoğun olarak ele alınmış ve Mısır silahlı kuvvetleri ile Türk savunma sanayi şirketleri arasında önemli anlaşmalar ele alınmıştı.

Bu kapsamda Makine ve Kimya Endüstrisi (MKE) ile Mısır Savunma Bakanlığı arasında 350 milyon dolarlık bir anlaşma imzalanmıştı.

Aselsan Mısır'da ofis açmıştı

Türkiye'nin en büyük savunma sanayi şirketi olan Aselsan da 2025 sonunda Mısır'da bir temsilcilik açmıştı.

Mısır'ın savunma sanayi ürünleri açısından kaynak ülkeleri çeşitlendirmek amacında olduğu ve Türkiye'nin bu açıdan önemli bir işbirliği olarak görüldüğü biliniyor. Görüşmelerde ağırlıklı olarak insansız sistemler, zırhlı araçlar, savaş gemileri, mühimmat üretimi ve elektronik savaş sistemleri gibi ürünlerin gündeme geldiği kaydediliyor.

Türkiye ile yapılacak işbirliğinin Mısır'da üretim ortaklığı, teknoloji transferi ve ortak projeler geliştirilmesi olarak planlandığı da belirtiliyor. Mısır'ın Türkiye'nin geliştirme sürecinde olduğu KAAN savaş uçağı projesinde de yer almak istediği basında yer alan haberler arasında.

Mısırlı Bakanın temasları kapsamında Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar ve Baykar Genel Müdürü Haluk Bayraktar ile görüşme gerçekleştirmesi ayrıca dikkat çekti. Mısır'ın Baykar tarafından üretilen Bayraktar insansız hava araçlarına ilgi duyduğu, bu araçların Mısır'da üretilmesi ve özellikle Afrika pazarına satışının buradan gerçekleşmesi için anlaşma yapmak istediği kaydediliyordu.

Türkiye - Mısır - Pakistan - Suudi Arabistan işbirliği

Türkiye ve Mısır arasında askeri alanda gerçekleşen bu ilerleme, bölgedeki dört büyük ülke arasında geliştirilmek istenen ittifak sürecine denk gelmesi açısından da önemli görülüyor.

Türkiye'nin hem Pakistan hem de Suudi Arabistan'la da derin askeri ve savunma işbirliği bulunuyor ve bunları daha ileriye götürmek için görüşmelerin yapıldığı kaydediliyor.

Mısır'la yapılan anlaşmalar da iki ülke silahlı kuvvetleri arasında hem kurumsal işbirliğini hem de tatbikatlar aracılığıyla ortak harekat kabiliyetlerini geliştirme açısından önemli görülüyor.

İki ülkenin Doğu Akdeniz'in karşıt kıyılarında büyük birer askeri güç olmaları bölgesel dengeler açısından yeni bir denklemin güçlenmesi olarak görülüyor.

Mısır, Türkiye ile ilişkilerinin soğuk olduğu dönemde Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti ile hem ikili hem de üçlü formatlarda askeri işbirliği geliştirmiş, bu durum Türkiye'nin bölgesel çıkarları açısından olumsuz bir durum olarak değerlendirilmişti.

İki ülke arasında son dönemde yaşanan normalleşmenin ekonomi, ticaret ve ulaştırma gibi alanlardan sonra askeri alana yansıması Doğu Akdeniz'de dengelerin değiştirilmesi amacına uygun olduğu Ankara'da yapılan değerlendirmeler arasında.