İran - ABD görüşmeleri için taraflar ne diyor?

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

İran ve ABD arasında Pakistan'da yapılan görüşmelerden anlaşma çıkmadı.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, ülkesinin "kırmızı çizgilerini" net bir şekilde ortaya koyduğunu belirtti.

Vance İran'a "son tekliflerini" yaptıklarını ancak bunun kabul edilmediğini söyledi.

Vance, düzenlediği basın toplantısında "İranlıların koşullarımızı kabul edeceği bir duruma gelemedik" diye konuştu.

İran tarafıysa, 40 günlük savaşın ardından görüşmelerin karşılıklı "güvensizlik ve şüphe atmosferinde" yapıldığına işaret etti.

İran heyetine başkanlık eden Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD'nin Tahran'ın güvenini kazanamadığını söyledi.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bakai de sosyal medya paylaşımında Washington'ı "aşırı taleplerden ve hukuka aykırı isteklerden" kaçınma ve İran'ın "meşru hak ve çıkarlarını" kabul etme çağrısı yaptı.

Bakai sonrasında yaptığı açıklamada, iki ülkenin hemen bir anlaşmaya varmasının hiçbir zaman beklenmediğini de söyledi.

Yerel saatle gün doğarken tamamlanan görüşmeler sonrası ABD ve İran heyetleri Pakistan'dan ayrıldı.

ABD Başkanı Donald Trump 12 Nisan'da görüşmeler için yaptığı değerlendirmede, nükleer konusunda anlaşmaya varılamadığını söyledi.

Bu gelişme sonrası ateşkesin akibeti de belirsizleşti.

ABD ile İran arasında 7 Nisan'da şartlı bir ateşkes üzerine anlaşmaya vardı ve bunun iki hafta sürmesi planlanıyordu.

Vance ne söyledi?

ABD heyetinin çekirdek kadrosunda Başkan Yardımcısı JD Vance'in yanı sıra ABD Başkanı Donald Trump'ın damadı ve özel danışmanı Jared Kushner ile özel temsilci Steve Witkoff buluyordu.

İran heyetine Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ile Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi liderlik etti.

Muhammed Bakır Kalibaf, İslamabad'a gittiği uçaktaki koltukların, savaşın ilk gününde ABD'nin düzenlenlediği bir hava saldırısında hayatını kaybeden kız çocuklarının yanmış okul çantaları ve fotoğraflarıyla doldurulduğunu gösteren görüntüler paylaştı.

JD Vance görüşmeler sonrası basın toplantısında tarafların "21 saat görüştüğünü" ancak anlaşmaya varamadığını söyledi.

Vance, ülkesinin masaya esnek ve "iyi niyetle" geldiğini ve tarafların bir uzlaşmaya varamamasının talihsizlik olduğunu belirtti.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance bir gazetecinin sorusu üzerine, "Basit gerçek şu ki, nükleer silah edinmeye çalışmayacaklarına ve nükleer silaha hızla ulaşmalarını sağlayacak araçları aramayacaklarına dair kesin bir taahhüt görmemiz gerekiyor" dedi.

Vance bunu, ABD Başkanı Donald Trump'ın "başlıca amacı" diye tanımladı.

Vance ayrıca İran'ın nükleer programının "yok edildiğini" savunmayı sürdürdü ama İran'ın gelecekte nükleer silah geliştirmeyeceğine dair "temel bir niyet taahhüdü" gerektiğini ifade etti.

Hürmüz Boğazı'ndan ABD savaş gemisi geçti mi?

Tarafların Pakistan'da anlaşamamasıyla gözler Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmelerde olacak.

ABD merkezli Axios haber sitesi, Amerikalı bir yetkilinin 11 Nisan Cumartesi günü birkaç ABD donanma gemisinin Hürmüz Boğazı'ndan geçtiğini söylediğini aktardı.

Ancak İran televizyonu, "Axios'un bir ABD gemisinin Hürmüz Boğazı'nı geçtiği iddiasını reddediyoruz" şeklinde açıklama yaptı.

BBC Doğrulama Servisi, Marine Traffic ve Whistlefinder verilerini kontrol etti. Buna göre, ABD savaş gemisi USS Michael Murphy bugün Dubai'deki Cebel Ali limanından ayrıldı ve Hürmüz Boğazı'nın batı kısmına vardı. Marine Traffic verilerine göre ABD gemisinin varış noktası Singapur olarak açıklandı.

Trump, görüşmeler sürerken kendi sosyal medya platformundan bir paylaşım yaparak İran'ın denize mayın döşediğini işaret etti ve "ABD'nin dünya üzerindeki tüm ülkelere bir iyilik olarak Hürmüz Boğazı'nı temizlemeye başladığını" söyledi.

İlerleyen saatlerde ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı CENTCOM bir paylaşım yaparak bugün iki ABD donanması güdümlü füze destroyerinin Hürmüz Boğazı'ndan geçtiğini açıkladı.

X'te yayımlanan açıklamada, bu adımın İran tarafından döşenen deniz mayınlarının temizlenmesini sağlamak amacıyla atıldığı belirtildi.

Geçiş yapan iki destroyerin USS Frank E Peterson ve USS Michael Murphy olduğu açıklandı.

"Bugün yeni bir geçiş hattı oluşturma sürecine başladık ve ticaretin serbest akışını teşvik etmek için bu güvenli rotayı yakında denizcilik sektörleriyle paylaşacağız" ifadelerine yer verildi.

Lübnan kritik nokta

Çatışmaların sürmesi nedeniyle Lübnan, ateşkesin tartışmalı noktalarından biri haline geldi.

ABD ve İsrail, Lübnan'ın anlaşmanın bir parçası olmadığını belirtirken görüşmelerde kilit arabulucu olan Pakistan Lübnan'ın da anlaşmaya dahil olduğunu söyledi.

İsrailli ve Lübnanlı yetkililerin de 14 Nisan Salı günü Washington DC'de bir araya gelerek görüşmelere başlaması bekleniyor.

İsrail, Hizbullah'ın Lübnan'la yapılacak ateşkes görüşmelerine dahil edilmeyeceğini söyledi.