เหตุใดคิม จอง-อึน จึงไม่เคยกล่าวถึงมารดา ผู้เป็นอนุภริยาของคิม จอง-อิล

ในบรรดาเรื่องราวที่เป็นปริศนานานัปการของ คิม จอง-อึน ผู้นำเกาหลีเหนือ ความลับเรื่องมารดาของเขาถือเป็นเรื่องที่น่าสนใจเป็นพิเศษ

ตลอดระยะเวลา 15 ปีที่อยู่ในอำนาจ คิมไม่เคยเอ่ยถึงนามของเธอต่อสาธารณะเลยแม้แต่ครั้งเดียว

ระบอบเผด็จการแบบสืบทอดอำนาจนี้อ้างความชอบธรรมจากการสืบสายตระกูลแห่ง "ภูเขาแพ็กตู" ซึ่งตั้งชื่อตามยอดเขาที่สูงที่สุดบนคาบสมุทรเกาหลี อันได้รับการยกย่องว่าเป็นแหล่งกำเนิดเชิงตำนานของชาวเกาหลี อีกทั้งยังเป็นสถานที่เดียวกันที่คิม อิล-ซุง ผู้นำผู้ก่อตั้งประเทศ ได้ทำสงครามกองโจรต่อต้านการล่าอาณานิคมของญี่ปุ่น

มารดาทางสายเลือดของสองอดีตผู้นำเกาหลีเหนือล้วนแต่ได้รับการยกย่องให้เป็น "มารดาแห่งเกาหลี" เช่น คัง พัน-ซอก มารดาของคิม อิล-ซุง ผู้ก่อตั้งประเทศ และคิม จอง-ซุก มารดาของคิม จอง-อิล ทว่า โค ยง ฮี กลับเป็นบุคคลที่มีสถานะคลุมเครือ ไม่มีสิ่งใดที่ถูกตั้งชื่อเพื่อเป็นเกียรติแก่นามของเธอ

การที่เรื่องราวของโค ยง ฮี ถูกเก็บงำไว้อย่างเข้มงวดอาจมีสาเหตุมาจากการที่ชนชั้นทางสังคมของเธอถูกมองว่ามีมลทิน รวมถึงสถานะของการเป็นอนุภริยาซึ่งนักวิเคราะห์ระบุว่าอาจเป็นปัจจัยที่กระทบต่อความมั่นคงของระบอบได้

จากข้อมูลที่นักเขียนชีวประวัติรวบรวมได้ โค ยง ฮี เกิดที่นครโอซากา ประเทศญี่ปุ่น เมื่อปี 1952 โดยมีบิดามารดาที่มีถิ่นกำเนิดจากเกาะเชจู ในเกาหลีใต้ในปัจจุบันซึ่งในอดีตถือเป็นดินแดนฝ่ายศัตรู

ในฐานะผู้อยู่อาศัยในญี่ปุ่น ครอบครัวของโคถูกจัดอยู่ในกลุ่ม "ชาวเกาหลีไซนิจิ" (Zainichi Koreans) ซึ่งเป็นผู้อพยพในช่วงที่ญี่ปุ่นปกครองคาบสมุทรเกาหลีระหว่างปี 1910-1945

ในระยะแรกเมื่อคนกลุ่มนี้เดินทางกลับบ้านที่เกาหลีเหนือมักถูกมองด้วยความอิจฉา เนื่องจากนำเงินสด เสื้อผ้า และเครื่องใช้ภายในบ้านจากประเทศเพื่อนบ้านที่เป็นทุนนิยมติดตัวมาด้วย

อย่างไรก็ตาม พวกเขายังถูกเรียกว่า "จแจโพ" (jjaepo) ซึ่งเป็นคำเหยียดที่ใช้เรียกกลุ่มคนซึ่งถูกมองว่าแปดเปื้อนด้วยอุดมการณ์ต่างชาติที่เป็นภัย

ภายใต้ระบบการจัดลำดับชนชั้นทางสังคมอันเข้มงวดของเกาหลีเหนือ ซึ่งเรียกว่า "ซองบุน" ชาวเกาหลีไซนิจิจัดอยู่ใน "ชนชั้นก้ำกึ่ง" ที่อยู่ระหว่างชนชั้นแกนหลักและชนชั้นปฏิปักษ์

พวกเขาถูกควบคุมและเฝ้าระวังจากรัฐอย่างเข้มงวด และมักถูกปฏิเสธโอกาสในการเข้าศึกษาในมหาวิทยาลัยชั้นดี หรือการได้งานที่มีอนาคต

สังคมเกาหลีเหนือมีลำดับชั้นอย่างฝังรากลึก ซึ่งนักวิเคราะห์บางคนมองว่ามีลักษณะคล้ายระบบวรรณะ

นอกจากนี้ ดร.จอง ยัง-แท แห่งมหาวิทยาลัยดงยาง ระบุว่าสังคมเกาหลีเหนือยังเป็น "ระบบที่ลงโทษคนจากกลุ่มที่พวกเขาเชื่อมโยงด้วย" โดยประชาชนอาจต้องรับโทษจากการกระทำของสมาชิกในครอบครัวด้วยเช่นกัน

ราวกับเรื่องซินเดอเรลล่า

เมื่อโคมีอายุราว 10 ปี ครอบครัวของเธอได้อพยพไปยังเกาหลีเหนือ

ครอบครัวของเธอเป็นหนึ่งในชาวเกาหลีราว 93,000 คนที่ย้ายจากญี่ปุ่นไปยังรัฐคอมมิวนิสต์แห่งนี้ ในช่วงระหว่างปี 1959-1984 ภายใต้โครงการ "สวรรค์บนดิน" ซึ่งให้คำมั่นว่าจะมอบชีวิตอันราบรื่นแก่ผู้ที่เดินทางกลับ พร้อมการรักษาพยาบาลโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย การศึกษา และตำแหน่งงาน

แม้ว่าชาวเกาหลีไซนิจิคนอื่น ๆ อาจต้องพบกับชีวิตความยากลำบากและความยากจน อย่างไรก็ตาม สำหรับโค เธอกลับสามารถหลีกหนีจากชะตากรรมนั้นได้จากการเป็นที่สนใจของคิม จอง-อิล ผู้นำในขณะนั้น

แม้ว่าคิมจะไม่เคยปรากฏตัวต่อสาธารณะพร้อมภรรยาหรือคู่ครองของเขาเลย แต่ข้อมูลข่าวกรองระบุว่า ในเวลานั้นเขามีภรรยาอยู่แล้ว คือ คิม ยอง-ซุก บุตรสาวของนายทหารระดับสูง ซึ่งเป็นการสมรสที่บิดาของเขาเลือกให้

มีการกล่าวว่าโค ซึ่งเป็นสมาชิกของคณะศิลปะแมนซูแดระดับหัวกะทิ เป็นที่สะดุดตาของคิมจาก "ความงดงามตามธรรมชาติและทักษะการเต้น" ของเธอ ตามคำกล่าวของโยจิ โกมิ ผู้สื่อข่าวชาวญี่ปุ่นที่ตีพิมพ์หนังสือเกี่ยวกับโคในปี 2025

แม้เธอจะไม่เคยสมรสกับผู้นำสูงสุด และความสัมพันธ์ของทั้งคู่ไม่เคยได้รับการรับรองจากระบอบการปกครองเกาหลีเหนือ แต่โคก็สามารถใช้ชีวิตในสิ่งที่โกมิเรียกว่า "ชีวิตดุจซินเดอเรลล่า"

ในขณะนั้น คิม จอง-อิล ได้สมรสกับคิม ยอง-ซุก บุตรสาวของนายทหารระดับสูงอยู่แล้ว โดยการแต่งงานครั้งนี้ถูกเลือกสรรโดยคิม อิล-ซุง

รายงานระบุว่า คิมตกหลุมรักโคอย่างหัวปักหัวปำ ขณะที่โคเองก็เริ่มให้ความสนใจในกิจการทางการเมืองของประเทศในเวลาต่อมา

แต่ด้วยการที่ภรรยาตามกฎหมายของเขาพำนักอยู่ในกรุงเปียงยาง โคและบุตรทั้งสามคนจึงถูกจัดให้อยู่อีกแห่งหนึ่ง ห่างออกไป 210 กิโลเมตร ในเมืองชายฝั่งวอนซาน

"คิม จอง-อึน ไม่ใช่บุตรของภรรยาอย่างเป็นทางการ โดยสาระแล้วเขาคือ 'บุตรนอกสมรส' ของโค ยง ฮี" คิม ฮยอง ซู แห่งสมาคมวิจัยเกาหลีเหนือกล่าว

"สายเลือดแพ็กตูของระบอบถูกมองว่าเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ดังนั้นแนวคิดที่ว่าผู้นำเป็นบุตรของ 'จแจโพ' จึงเป็นเรื่องที่ยากจะจินตนาการ"

ในเกาหลีเหนือ เด็กที่เกิดนอกสมรสต้องเผชิญกับตราบาปอย่างรุนแรง แม้สังคมเกาหลีเหนือจะมีภาพลักษณ์แบบคอมมิวนิสต์ แต่ก็ยังหยั่งรากลึกด้วยค่านิยมแบบขงจื๊อ นักวิเคราะห์ระบุว่า แนวคิดอย่างความกตัญญูต่อบิดามารดาและความจงรักภักดี ถูกนำมาใช้เป็นเครื่องมือปลูกฝังประชาชน

โยจิ โกมิ เสนออีกเหตุผลหนึ่งว่าทำไมคิม จอง-อึน จึงเติบโตห่างไกลจากเมืองหลวง ในขณะนั้นมีเรือข้ามฟากเดินทางระหว่างวอนซานกับญี่ปุ่น ทำให้โคสามารถพบปะผู้คนที่เดินทางมากับเรือลำดังกล่าวได้สะดวกยิ่งขึ้น และสามารถจัดหาสินค้าจากญี่ปุ่นได้

"โคคิดถึงบ้านในญี่ปุ่นอย่างมาก และสอนภาษาญี่ปุ่นให้กับลูก ๆ ของเธอ" เขากล่าว

เคนจิ ฟูจิโมโตะ เชฟซูชิที่รับใช้คิม จอง-อิล ระหว่างปี 1988-2001 เขียนไว้ในหนังสือของเขาว่า คิม จอง-อึน "ร้องเพลงภาษาญี่ปุ่นได้ดี" และ "รู้สึกชื่นชมความก้าวหน้าทางเศรษฐกิจของญี่ปุ่น"

นอกจากนี้สื่อญี่ปุ่นยังรายงานอ้างคำกล่าวของเจ้าหน้าที่ในขณะนั้นว่า คิม จอง-อึน ยังเคยเดินทางไปยังโตเกียวดิสนีย์แลนด์ในประเทศญี่ปุ่น พร้อมกับพี่ชาย ขณะที่โกมิระบุว่า โคเองก็เคยเดินทางไปญี่ปุ่นเช่นกัน โดยแยกเดินทางพร้อมกับเลขาของเธอ

ผู้สืบทอด

"โค ยง ฮี ไม่เคยได้รับการยอมรับจากคิม อิล-ซุง ในฐานะลูกสะใภ้" รยู ฮยอน-อู อดีตนักการทูตเกาหลีเหนือที่ลี้ภัย ระบุไว้ในหนังสือเรื่อง คลังความลับของคิม จอง-อึน (Kim Jong Un's Secret Vault)

ดร.ชอง ซอง-ชัง แห่งสถาบันเซจง กล่าวว่า หากโคได้รับการยอมรับจากคิม อิล-ซุง ภาพถ่ายของผู้นำผู้ก่อตั้งและหลานชายอย่างคิม จอง-อึน ย่อมต้องถูกเผยแพร่อย่างกว้างขวาง

แม้สิ่งนั้นจะไม่เกิดขึ้น แต่โคก็ได้รับความไว้วางใจจากคิม จอง-อิล โดยเธอออกหน้าเสมือนสุภาพสตรีหมายเลขหนึ่งของประเทศ เคียงข้างกับสามีในการตรวจเยี่ยมกองทัพ และสร้างความสัมพันธ์กับผู้ใกล้ชิดของเขา

ฟูจิโมโตะ อดีตเชฟประจำตัว เขียนว่า คิมยังมักขอความเห็นจากโคก่อนตัดสินใจเชิงนโยบาย

สารคดีที่ทางการจัดทำขึ้นหลังการเสียชีวิตของคิม จอง-อิล ในปี 2011 มีภาพของโคที่ติดตามผู้นำสูงสุดในขณะนั้นลงพื้นที่ในหลาย ๆ ครั้ง แม้จะไม่เคยเปิดเผยชื่อหรือสถานะซองบุนหรือสถานะชนชั้นของเธอก็ตาม

อย่างไรก็ตาม ดร.ชองกล่าวว่า สารคดีดังกล่าวไม่เคยถูกเผยแพร่ต่อสาธารณะแต่ถูกฉายให้ชมเฉพาะเจ้าหน้าที่พรรคระดับสูงเท่านั้นในเดือน มิ.ย. 2012 ก่อนที่ในเวลาต่อมา สารคดีได้รั่วไหลและแพร่กระจายสู่ประชาชนผ่านอุปกรณ์ยูเอสบีที่ลักลอบนำเข้า

"เมื่อมันแพร่กระจายออกไป... ความสนใจของผู้คนที่มีต่อโค ยง ฮี ก็พุ่งสูงขึ้นอย่างมาก ทำให้ระบอบต้องเร่งเรียกเก็บ [สารคดี] อย่างรวดเร็ว" เขากล่าว พร้อมเสริมว่าภูมิหลังของเธออาจตั้งคำถามต่อความชอบธรรมของระบอบได้

แล้วเหตุใดบุตรชายคนที่สองของอนุภริยาผู้เป็นบุตรคนสุดท้องของคิม จอง-อิล จึงได้ก้าวขึ้นสืบทอดอำนาจ

นักเขียนชีวประวัติหลายคนเชื่อว่า โคมีบทบาทอย่างแข็งขันในการวางตัวคิม จอง-อึน ให้เป็นผู้สืบทอดอำนาจ

อันนา ฟิฟิลด์ ผู้สื่อข่าวอาวุโส ระบุไว้ในหนังสือทายาทผู้ยิ่งใหญ่: เบื้องหลังการขึ้นสู่อำนาจและการปกครองของคิม จอง-อึน (The Great Successor: The Secret Rise and Rule of Kim Jong Un) ว่าน้องสาวของโคเคยบอกกับเธอว่า คิมจะต้องก้าวขึ้นเป็นผู้นำคนถัดไป มิฉะนั้นครอบครัวของพวกเธอจะตกอยู่ในความเสี่ยง

ขณะเดียวกัน โกมิกล่าวว่า คิม จอง-นัม บุตรชายคนโตของคิม จอง-อิล กลับหมดความโปรดปรานตั้งแต่ช่วงแรก ๆ เนื่องจากเขาตั้งคำถามต่อการสืบทอดอำนาจแบบสายตระกูลของเกาหลีเหนือ และสนับสนุนการปฏิรูป โดยโกมิเปิดเผยว่าเขาได้ติดต่อแลกเปลี่ยนอีเมลกับจองนัมเป็นเวลาหลายปี

มุมมองทางการเมืองของจอง-นัม อาจเป็นผลมาจากการศึกษาในต่างประเทศนานนับสิบปี โดยเขาสามารถใช้ภาษาฝรั่งเศสและอังกฤษได้อย่างคล่องแคล่ว อีกทั้งยังมีภาพลักษณ์เป็นนักเที่ยว จากการเดินทางไปกาสิโนบ่อยครั้งและมีวิถีชีวิตอันหรูหราข้ามทวีปไปมา

หลังจากจอง-นัมเดินทางกลับเกาหลีเหนือ กระแสข่าวว่า โค ยง ฮี กำลังเตรียมบุตรของตนให้สืบทอดอำนาจก็ยังคงมีต่อไป อย่างไรก็ตาม คิม จอง-ชอล บุตรชายคนโตของเธอถูกตัดออกจากการเป็นทายาทเนื่องจากมีปัญหาการเสพฝิ่นอย่างรุนแรง ตามข้อมูลในหนังสือของรยู อดีตนักการทูต ระบุว่า จอง-ชอล เคยไปเคาะประตูบ้านของเขาในยามรุ่งสางเพื่อขอฝิ่น

นักวิเคราะห์ชี้ว่า คิม จอง-อึน กลายเป็นบุตรที่ได้รับความโปรดปรานจากบิดา เนื่องจากศักยภาพในการเป็นผู้นำและนิสัยรักการแข่งขัน

น้องสาวของโคและสามีของเธอได้รับมอบหมายให้ดูแลคิมและพี่ชายของเขา ระหว่างที่ทั้งสองศึกษาอยู่ในสวิตเซอร์แลนด์

อย่างไรก็ตาม ทั้งคู่ได้หลบหนีไปยังสหรัฐอเมริกาในปี 1998 หลังจากที่โคถูกวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็งเต้านม โดยให้เหตุผลว่ากังวลว่า "พวกเขาอาจไม่เป็นที่ต้องการของระบอบอีกต่อไป" ตามบทสัมภาษณ์ในหนังสือพิมพ์วอชิงตันโพสต์เมื่อปี 2016

แม้ท้ายที่สุดคิม จอง-อึน จะได้ขึ้นเป็นผู้สืบทอดอำนาจ แต่ความหวาดวิตกของพวกเขาก็อาจมีมูลอยู่ไม่น้อย หลังจากที่เขาขึ้นสู่อำนาจ ลุงของเขาคนหนึ่งถูกประหารชีวิต ขณะที่คิม จอง-นัม ถูกลอบสังหารในประเทศมาเลเซีย

ความสงสัยแพร่ไปราวไฟลามทุ่ง

โค ยง ฮี เสียชีวิตไปก่อนคิม จอง-อิล แต่สื่อของทางการเกาหลีเหนือกลับไม่ได้กล่าวถึงการถึงแก่อสัญกรรมของเธอที่โรงพยาบาลในกรุงปารีส

อย่างไรก็ตาม นักวิเคราะห์ระบุว่า การที่คิม จอง-อึน มีเชื้อสายอันเป็นความลับนี้อาจเป็นเหตุผลว่าทำไมวันเกิดของเขาจึงไม่ได้ถูกกำหนดให้เป็นวันหยุดแห่งชาติเหมือนวันเกิดของปู่และบิดา

หากชาติกำเนิดของเขาได้รับความสนใจก็อาจก่อให้เกิดคำถามเรื่องมารดา และเหตุใดเขาจึงเติบโตนอกกรุงเปียงยาง ซึ่งคำถามเหล่านี้ละเอียดอ่อนอย่างยิ่ง

"การเปิดเผยความจริงอาจทำให้เกิดข้อสงสัยแพร่กระจายอย่างรวดเร็ว" คิม นักวิจัยกล่าว

รยู อดีตนักการทูต ระบุว่าแม้คิม จอง-อึน จะอยู่ในจุดสูงสุดของลำดับชั้นในเกาหลีเหนือ แต่ในเชิงเทคนิคแล้ว สถานะซองบุนของเขาอาจจัดอยู่ในระดับค่อนข้างต่ำ เนื่องจากเขาเชื่อมโยงกับชาวเกาหลีไซนิจิและผู้แปรพักตร์

ดร.ชองเห็นว่า ชาติกำเนิดลับของคิม จอง-อึน อาจเป็นส่วนหนึ่งของเหตุผลที่ทำให้เขาเปิดตัวภรรยา รี ซอล จู ต่อสาธารณะตั้งแต่ช่วงต้นของการครองอำนาจ ขณะเดียวกันก็มีท่าทีเสมือนกำลังวางตัวบุตรสาววัยรุ่น จู-แอ ให้เป็นผู้สืบทอดในอนาคต

หน่วยข่าวกรองของเกาหลีใต้เชื่อว่า รี อดีตนักร้องของคณะการแสดงชั้นนำ มีพื้นเพมาจากครอบครัวชนชั้นกลางระดับสูงในกรุงเปียงยาง โดยบางรายงานระบุว่าบิดาของเธอเป็นอาจารย์มหาวิทยาลัย และเธอถูกส่งไปศึกษาการขับร้องคลาสสิกในประเทศจีนโดยรัฐ ซึ่งถือเป็นสัญญาณของการมีซองบุนที่ดี

คิม จอง-อึน จะเปิดเผยที่มาของมารดาของเขาหรือไม่

แม้เกาหลีเหนือจะมีเครื่องจักรโฆษณาชวนเชื่ออันทรงพลัง แต่นี่ก็นับเป็นโจทย์ที่ท้าทายยิ่งนัก

ภาพประกอบหลักและกราฟิกครอบครัวโดยอันโดร ไซนี จาก East Asia Visual Journalism และรายงานเพิ่มเติมโดยเกรซ ชอย และลาอิญี บาร์รอน