چرا کیم جونگ اون هرگز درباره مادرش صحبت نمی‌کند؟

در میان اسرار فراوانی که کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی را در هاله‌ای از ابهام فرو برده‌اند، پنهان‌کاری درباره مادرش بیش از همه جلب توجه می‌کند.

کیم جونگ اون در ۱۵ سال حضورش در قدرت حتی یک بار هم در انظار عمومی نام مادرش را بر زبان نیاورده است.

مشروعیت این دیکتاتوری موروثی بر «تبار کوه پکتو» استوار است. دودمانی که نام خود را از بلندترین کوه شبه‌جزیره کره گرفته است. کوهی که به عنوان زادگاه اسطوره‌ای مردم کره ستایش می‌شود و همچنین مکانی است که بنیان‌گذار کشور، کیم ایل سونگ، فعالیت‌های چریکی خود را علیه استعمارگران ژاپنی در آنجا انجام داد.

برخلاف دو مادر پیشین این دودمان حکومتی، کانگ پان سوک، مادر بنیان‌گذار کشور کیم ایل سونگ، و کیم جونگ سوک، مادر کیم جونگ ایل که هر دو به عنوان «مادران کره» مورد ستایش قرار گرفتند، کو یونگ هوی شخصیتی کم‌ و بیش ناشناخته است و هیچ چیز به نام او نام‌گذاری نشده است.

این رویکرد محتاطانه و سکوت‌آمیز درباره کو یونگ‌هوی ممکن است ناشی از آن چیزی باشد که به‌عنوان جایگاه اجتماعی «نامطلوب» او و موقعیتش به‌عنوان معشوقه تلقی می‌شود؛ مسائلی که به گفته تحلیلگران می‌تواند برای نظام حاکم تهدیدآمیز باشد.

بر اساس آنچه زندگی‌نامه ‌نویسان گردآوری کرده‌اند، کو یونگ هوی در سال ۱۹۵۲ در اوساکای ژاپن از والدینی متولد شد که اصالتا اهل جزیره ججو در کره جنوبی امروزی بودند. سرزمینی که از دید کره شمالی قلمرو دشمن محسوب می‌شود.

خانواده کو به عنوان ساکنان ژاپن، از «کره‌ای‌های زاینیچی» بودند. مهاجرانی که در دوران سلطه استعماری ژاپن بر شبه‌جزیره کره بین سال‌های ۱۹۱۰ تا ۱۹۴۵ در آن کشور زندگی می‌کردند.

در ابتدا کسانی که به کره شمالی بازگشته بودند با حس حسادت دیده می‌شدند، چون از کره جنوبی، همسایه ثروتمند خود، پول نقد، لباس و لوازم خانگی با خود می‌آوردند.

اما به آن‌ها «جائه‌پو» گفته می‌شد؛ اصطلاحی تحقیرآمیز برای گروهی که تصور می‌شد تحت تأثیر ایدئولوژی‌های خارجی و خطرناک قرار گرفته‌اند.

در نظام سخت‌گیرانه طبقه‌بندی اجتماعی کره شمالی که با نام «سانگ‌بون» شناخته می‌شود، کره‌ای‌های زاینیچی در «طبقه متزلزل» قرار می‌گیرند: میان طبقات هسته مرکزی و دشمن.

آنها تحت نظارت شدید حکومت قرار دارند و اغلب از ورود به دانشگاه‌های معتبر یا دستیابی به مشاغل آینده‌دار محروم می‌شوند.

کره شمالی جامعه‌ای عمیقا سلسله ‌مراتبی است که برخی تحلیلگران آن را مشابه نظام کاستی توصیف می‌کنند.

دکتر جونگ یونگ ته از دانشگاه دونگ‌یانگ می‌گوید این کشور همچنین «نظامی مبتنی بر گناه از طریق وابستگی خانوادگی» است و شهروندان به خاطر اعمال اعضای خانواده خود مجازات می‌شوند.

داستان «سیندرلا»

وقتی حدود ۱۰ سال داشت، خانواده کو به کره شمالی مهاجرت کردند.

خانواده او در میان حدود ۹۳ هزار کره‌ای بودند که بین سال‌های ۱۹۵۹ تا ۱۹۸۴ از ژاپن به کشور کمونیستی کره شمالی نقل مکان کردند. مهاجرتی که در قالب کارزار «بهشت روی زمین» انجام شد، طرحی که به بازگشت‌کنندگان زندگی آرمانی همراه با خدمات درمانی رایگان، آموزش و اشتغال وعده می‌داد.

اما کو توانست از زندگی دشوار و فقرآلودی که در انتظار بسیاری از دیگر کره‌ای‌های زاینیچی بود بگریزد. چون توجه رهبر وقت، کیم جونگ ایل، را به خود جلب کرد.

اگرچه کیم هرگز همسر یا شریک زندگی خود را به طور علنی معرفی نکرد، اما اطلاعات موجود نشان می‌دهد که او در آن زمان با کیم یونگ سوک، دختر یکی از مقام‌های بلندپایه نظامی، ازدواج کرده بود. ازدواجی که به انتخاب پدرش انجام شده بود.

گفته می‌شود کو که عضو گروه هنری نخبه مانسوده بود، به دلیل «زیبایی طبیعی و مهارت‌هایش در رقص» توجه کیم را جلب کرد. این را یوجی گومی، روزنامه‌نگار ژاپنی که در سال ۲۰۲۵ کتابی درباره کو منتشر کرد، گفته است.

و هرچند او هرگز با رهبر ازدواج نکرد و حکومت نیز رابطه آنها را به رسمیت نشناخت، کو توانست آنچه یوجی گومی «زندگی‌ای شبیه سیندرلا» نامید را تجربه کند.

کیم جونگ ایل در آن زمان با همسرش کیم یونگ سوک، دختر یک مقام بلندپایه نظامی، ازدواج کرده بود. او به انتخاب کیم ایل سونگ همسر رهبر آینده شده بود.

گزارش‌ها حاکی از آن است که کیم عمیقا عاشق کو شد. زنی که بعدها به سیاست کشور نیز علاقه‌مند شد.

اما در حالی که همسر رسمی او در پیونگ‌یانگ، زندگی می‌کرد، کو و سه فرزندش در شهر ساحلی وونسان، در فاصله ۲۱۰ کیلومتری از پایتخت، نگه داشته شدند.

کیم هیونگ سو از انجمن پژوهش‌های شمالی می‌گوید: «کیم جونگ اون فرزند همسر رسمی نبود. او در اصل پسر نامشروع کو یونگ هوی است.»

او می‌افزاید: «تبار پکتو در حکومت مقدس تلقی می‌شود، بنابراین تصور این که رهبر کشور پسر یک جائه‌پو باشد، غیرقابل‌ تصور است.»

کودکانی که خارج از چارچوب ازدواج متولد می‌شوند در کره شمالی با انگ اجتماعی شدیدی روبه‌رو هستند. کشوری که با وجود ظاهر کمونیستی‌اش همچنان عمیقا تحت تاثیر باورهای کنفوسیوسی قرار دارد. تحلیلگران می‌گویند مفاهیمی مانند احترام به والدین و وفاداری برای تلقین ایدئولوژی به مردم به کار گرفته شده‌اند.

یوجی گومی دلیل دیگری نیز برای دور بودن دوران کودکی کیم جونگ اون از پایتخت مطرح می‌کند. در آن زمان یک کشتی مسافری میان وونسان و ژاپن تردد می‌کرد و این موضوع دیدار با مسافران ورودی و تهیه کالاهای ژاپنی را آسان‌تر می‌ساخت.

او می‌گوید: «کو بسیار دلتنگ خانه‌اش در ژاپن بود و به فرزندانش زبان ژاپنی آموخت.»

کنجی فوجیموتو، آشپز سوشی که بین سال‌های ۱۹۸۸ تا ۲۰۰۱ برای کیم جونگ ایل کار می‌کرد، در کتاب خود نوشته است که کیم جونگ اون «در خواندن ترانه‌های ژاپنی مهارت داشت» و «به اقتصاد پیشرفته ژاپن غبطه می‌خورد.»

بر اساس گزارش رسانه‌های ژاپنی به نقل از مقام‌های وقت، کیم جونگ اون حتی همراه با برادر بزرگ‌ترش از دیزنی‌لند توکیو بازدید کرده بود. یوجی گومی می‌گوید کو نیز جداگانه و همراه با منشی خود به ژاپن سفر می‌کرد.

جانشینی

ریو هیون وو، دیپلمات پیشین کره شمالی که به خارج گریخته است، در کتاب خود با عنوان «گنجینه مخفی کیم جونگ اون» نوشته است: «کو یونگ هوی هرگز از سوی کیم ایل سونگ به عنوان عروس خانواده به رسمیت شناخته نشد.»

دکتر چونگ سونگ چانگ از موسسه سجونگ می‌گوید اگر کو موفق به جلب رضایت کیم ایل سونگ شده بود، عکس‌های او در کنار نوه‌اش، جونگ اون، به طور گسترده منتشر می‌شد.

اما هرچند چنین اتفاقی رخ نداد، کو اعتماد کیم جونگ ایل را به دست آورد. به گونه‌ای که عملا نقش بانوی اول کشور را ایفا می‌کرد، در بازدیدهای نظامی همراه همسرش بود و با اطرافیان او روابط نزدیکی برقرار کرد.

فوجیموتو، آشپز سابق رهبر، نوشته است که کیم حتی پیش از اتخاذ تصمیم‌های سیاسی نظر او را جویا می‌شد.

در یک مستند رسمی که پس از مرگ کیم جونگ ایل در سال ۲۰۱۱ تهیه شد، تصاویری از همراهی کو با رهبر وقت در سفرهای داخلی نمایش داده شد. هرچند در این مستند هرگز نام او یا جایگاه او ذکر نشد.

به گفته دکتر چونگ سونگ چانگ، این مستند نیز هرگز به طور عمومی منتشر نشد و تنها در ژوئن ۲۰۱۲ برای مقام‌های ارشد حزب به نمایش درآمد. با این حال بعدها نسخه‌هایی از آن از طریق حافظه‌های یو‌اس‌بی قاچاق‌شده به دست شهروندان عادی رسید.

او می‌گوید: «وقتی این فیلم پخش شد، کنجکاوی مردم درباره کو یونگ هوی به شدت افزایش یافت و حکومت به سرعت آن را جمع‌آوری کرد.»

او می‌افزاید که پیشینه کو می‌توانست مشروعیت حکومت را زیر سوال ببرد.

پس چگونه دومین پسر معشوقه و کوچک‌ترین پسر کیم جونگ ایل سرانجام وارث قدرت شد؟

بسیاری از زندگی‌نامه ‌نویسان معتقدند که کو فعالانه برای جانشینی کیم جونگ اون تلاش می‌کرد.

آنا فایفیلد، روزنامه‌نگار باسابقه، در کتاب خود «جانشین بزرگ: ظهور و حکومت مخفیانه کیم جونگ اون» نوشته است که خواهر کوچک‌تر کو به او گفته بود پسرش باید رهبر بعدی شود، وگرنه خانواده آنها در معرض خطر قرار خواهد گرفت.

کیم جونگ نام، پسر ارشد کیم جونگ ایل، خیلی زود از چشم پدر افتاد. زیرا با جانشینی موروثی در کره شمالی مخالفت می‌کرد و خواهان اصلاحات بود. این را یوجی گومی که سال‌ها با او مکاتبه ایمیلی داشت، می‌گوید.

دیدگاه‌های سیاسی کیم جونگ نام ممکن است حاصل حدود یک دهه تحصیل در خارج از کشور بوده باشد. او به زبان‌های فرانسوی و انگلیسی مسلط بود.

او همچنین به دلیل سفرهای مکرر به کازینوها و سبک زندگی پر زرق ‌و برق خود شهرت فردی خوشگذران را پیدا کرده بود.

پس از بازگشت کیم جونگ نام به کره شمالی، شایعات درباره تلاش کو یونگ هوی برای آماده کردن فرزندانش جهت جانشینی ادامه یافت. اما طبق کتاب هیون وو ریو، دیپلمات سابق، پسر بزرگ‌تر او یعنی کیم جونگ چول به دلیل اعتیاد شدید به تریاک از فهرست جانشینان کنار گذاشته شد.

هیون وو ریو نوشته است که جونگ چول یک بار هنگام سپیده‌دم به در خانه او کوبید و تریاک طلب کرد.

تحلیلگران می‌گویند کیم جونگ اون به دلیل توانایی‌های رهبری و روحیه رقابت ‌جویانه‌اش به فرزند محبوب پدرش تبدیل شد.

خواهر کو و همسرش مسئول مراقبت از کیم و برادر بزرگ‌ترش در دوران تحصیل آنها در سوئیس بودند.

اما این زوج در سال ۱۹۹۸، پس از آن که مشخص شد کو به سرطان پستان مبتلا شده است، به آمریکا گریختند.

بر اساس مصاحبه‌ای که در سال ۲۰۱۶ با واشنگتن پست انجام دادند، آنها نگران بودند که «دیگر برای حکومت چندان مفید نباشند».

هرچند کیم جونگ اون در نهایت جانشین پدرش شد، اما نگرانی‌های آنان بی‌اساس نبود.

پس از به قدرت رسیدن او، یکی از عموهایش اعدام شد و جونگ نام نیز در مالزی ترور شد.

«وقتی تردید همه‌جا را می‌گیرد»

کو پیش از کیم جونگ ایل درگذشت، اما مرگ او در بیمارستانی در پاریس از سوی رسانه‌های دولتی کره شمالی نادیده گرفته شد.

تحلیلگران می‌گویند تبار پنهان کیم جونگ اون ممکن است یکی از دلایلی باشد که روز تولد او، برخلاف پدر و پدربزرگش، به عنوان تعطیل رسمی ملی اعلام نشده است.

جلب توجه به تولد او می‌تواند پرسش‌های حساسی را درباره مادرش و دلیل بزرگ شدنش در خارج از پیونگ‌یانگ مطرح کند.

کیم، پژوهشگر مسائل کره شمالی، می‌گوید: «فاش شدن حقیقت می‌تواند تردیدها را مانند آتش در سراسر کشور گسترش دهد.»

ریوهیون وو، دیپلمات سابق، نوشته است که با وجود قرار داشتن در راس هرم قدرت کره شمالی، جایگاه سانگبون کیم جونگ اون از نظر فنی به دلیل ارتباطش با کره‌ای‌های زاینیچی و فراریان از کشور، نسبتا پایین محسوب می‌شود.

چونگ سونگ چانگ استدلال می‌کند که پنهان‌کاری درباره اصل ‌و نسب کیم جونگ اون شاید بخشی از دلیلی باشد که او در سال‌های نخست حکومتش همسرش ری سول جو را به طور علنی معرفی کرد و اکنون نیز به نظر می‌رسد دختر نوجوانش، جو ئه، را برای جانشینی احتمالی آماده می‌کند.

بر اساس ارزیابی سازمان اطلاعات کره جنوبی، ری سول جو که پیش‌تر خواننده یکی از گروه‌های هنری معتبر بوده، احتمالا از خانواده‌ای مرفه در پیونگ‌یانگ است.

برخی گزارش‌ها حاکی از آن است که پدر او استاد دانشگاه بوده است.

او از سوی حکومت برای تحصیل آواز کلاسیک به چین فرستاده شد. نشانه‌ای از برخورداری از سانگبون مطلوب.

آیا کیم جونگ اون روزی ریشه‌های خانوادگی مادرش را فاش خواهد کرد؟

این کار حتی برای دستگاه تبلیغاتی کره شمالی هم چالشی بزرگ خواهد بود.