آموزش هوش مصنوعی وارد نصاب تحصیلی برخی دانشگاه‌های افغانستان شد

در حالی که استفاده از هوش مصنوعی در افغانستان هنوز پدیده‌ای نسبتاً نوظهور به شمار می‌رود، تدریس این فناوری به‌تازگی در برنامه‌های درسی برخی دانشگاه‌های دولتی و خصوصی این کشور گنجانده شده است.

بررسی فهرست برنامه‌های درسی وزارت تحصیلات عالی حکومت طالبان نشان می‌دهد که آموزش هوش مصنوعی (AI) به نصاب شماری از رشته‌های تحصیلی افزوده شده است.

در فهرست مضامین درسی این وزارت دیده می‌شود که تدریس هوش مصنوعی، هم در بخش مضامین مسلکی و هم در قالب مضامین انتخابی، با چهار کردیت در نصاب درسی برخی رشته‌ها جای گرفته است.

عبیدالله رنجبر، رئیس دیپارتمنت کمپیوترساینس دانشگاه خصوصی «مورا»، به بی‌بی‌سی گفت که در این مرکز تحصیلی نیز هوش مصنوعی به بخشی از برنامه آموزشی تبدیل شده است.

به گفته او، در مراحل اول، دانشجویان با مفاهیم ابتدایی هوش مصنوعی، شیوه استفاده از آن و ابزارهای مرتبط آشنا می‌شوند و در سمسترهای بعدی آموزش‌های تخصصی‌تری درباره کاربرد هوش مصنوعی در فناوری‌های رباتیک دریافت می‌کنند.

کارشناسان می‌گویند آموزش و استفاده از هوش مصنوعی در افغانستان همچنان در مراحل آغازین قرار دارد.

شمس حق‌یار، استاد دانشگاه، به بی‌بی‌سی گفت که با وجود محدودیت‌ها، استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی به تدریج در بخش‌های مختلف در حال گسترش است.

به گفته او، بسیاری از دانش‌آموزان و دانشجویان از این ابزارها برای درک بهتر مطالب درسی، یادگیری و انجام فعالیت‌های آموزشی استفاده می‌کنند. او همچنین می‌گوید که هوش مصنوعی در زمینه تولید محتوا و ترجمه نیز به‌تدریج جای خود را در میان کاربران افغان باز کرده است.

کارشناسان، دسترسی محدود به زیرساخت‌های تخنیکی پیشرفته، کمبود نیروی متخصص در حوزه هوش مصنوعی و کیفیت پایین اینترنت را از مهم‌ترین چالش‌های توسعه این فناوری در افغانستان می‌دانند.

هرچند آمار دقیقی از میزان استفاده عمومی از هوش مصنوعی در افغانستان در دست نیست، اما نشانه‌های آن به‌طور فزاینده در فضای مجازی دیده می‌شود. کاربران، به‌ویژه جوانان شهرنشین و تحصیل‌کرده، بیش از گذشته از ابزارهای هوش مصنوعی استفاده می‌کنند.

رد پای این فناوری را می‌توان در ویدیوها، تصاویر و آثار گرافیکی تولیدشده با هوش مصنوعی در شبکه‌های اجتماعی مشاهده کرد. محتوایی که در سال‌های اخیر حضور پررنگ‌تری در میان کاربران افغان پیدا کرده است.

با وجود افزایش استفاده از هوش مصنوعی در افغانستان، آگاهی عمومی درباره توانایی‌ها، محدودیت‌ها و خطرات این فناوری در میان کاربران افغان همچنان محدود است.

کارشناسان نگرانی‌هایی را درباره اطلاعات گمراه‌کننده تولید شده با هوش مصنوعی، نقض حریم خصوصی، سوءاستفاده از معلومات شخصی، تولید محتوای جعلی و تاثیر احتمالی این فناوری بر فرصت‌های کاری مطرح می‌سازند.

به باور این کارشناسان گسترش استفاده از هوش مصنوعی باید همزمان با افزایش سواد دیجیتال و آموزش شیوه استفاده مسئولانه از این فناوری همراه باشد.