مشکلات دریافت ویزای امریکا؛ هواداران جامانده: «این جام جهانی برای ما نیست»

وقتی تیم ملی عراق در پایان ماه مارچ به جام جهانی صعود کرد، عبدالله عدنان تکت مسابقات کشورش مقابل ناروی و فرانسه را خرید؛ مسابقاتی که این ماه در بوستون و فیلادلفیا برگزار می‌شوند.

او می‌گوید: «رفتن به مسابقه، حضور در ورزشگاه، بودن در میان جمعیت، تشویق کردن و دیدن تیم کشورم برای من به اندازه تمام دنیا ارزش دارد. این، با هیچ حس دیگری قابل مقایسه نیست.»

این دومین حضور تیم عراق در جام جهانی از سال ۱۹۸۶ است. اما گرفتن ویزا برای او به مشکلی جدی تبدیل شده است.

عدنان تنها نیست. بررسی داده‌های سفر توسط سرویس جهانی بی‌بی‌سی نشان می‌دهد که هواداران بیش از یک‌چهارم کشورهای حاضر در جام جهانی با ممنوعیت‌های سفر یا موانع جدی برای دریافت ویزا روبه‌رو هستند.

با این حال، عراق در فهرست کشورهای مشمول ممنوعیت سفر حکومت دونالد ترامپ قرار ندارد؛ بنابراین مشکل عدنان از جای دیگری ناشی می‌شود.

پس از آغاز جنگ امریکا و اسرائیل با ایران، ایالات متحده به دلیل نگرانی‌های امنیتی، خدمات عادی کنسولی خود در عراق را متوقف کرد. این بدان معناست که حالا جایی در عراق وجود ندارد که عدنان و دیگر هواداران عراقی بتوانند برای دریافت ویزا در مصاحبه حضوری شرکت کنند.

به همین دلیل، عدنان تصمیم گرفت برای دریافت ویزا به سفارت امریکا در اردن مراجعه کند. اما هنگامی که برای وقت مصاحبه خود حاضر شد، کارکنان سفارت به او گفتند چون شهروند اردن نیست، امکان صدور ویزا برای او وجود ندارد.

تکت مسابقات و سفر به اردن حدود ۱۸۰۰ دالر برای او هزینه داشت.

عدنان به فکر مراجعه به سفارت امریکا در ترکیه هم افتاد ولی چون هیچ تضمینی برای موفقیت وجود نداشت و روند کار ممکن بود تا دو هفته طول بکشد، از این تصمیم صرف‌نظر کرد. چرا که نمی‌توانست برای چنین مدتی از خانه دور بماند.

هواداران تیم‌های کشورهای دیگر هم به بی‌بی‌سی گفته‌اند که موانع مختلف باعث خشم و ناراحتی عمیق آنها شده است.

یکی از این موانع، فهرست دولت ترامپ برای اعمال ممنوعیت یا محدودیت بیشتر در صدور ویزا برای برخی کشورهاست؛ فهرستی که چهار تیم حاضر در جام جهانی را هم شامل می‌شود: هائیتی، ایران، سنگال و ساحل عاج.

این موضوع باعث شده شهروندان این کشورها نتوانند ویزای گردشگری مورد توصیه مقامات امریکایی برای حضور در جام جهانی را دریافت کنند.

ژولین کوادیو آدونیس، از انجمن هواداران ساحل عاج، موسوم به «کمیته ملی حمایت از فیل‌ها» می‌گوید: «این نوعی تبعیض است که شاید نام آن را به زبان نمی‌آورند، اما شواهد آن کاملا آشکار است. هیچ کشور اروپایی با چنین محدودیتی روبه‌رو نشده است. چرا آفریقا؟»

انجمن او معمولا گروهی از هواداران را به جام جهانی اعزام می‌کند، ولی امسال تصمیم گرفته حتی برای سفر به امریکا تلاش هم نکند.

اگرچه آدونیس خوشحال است که مجبور نیست قیمت‌های نجومی تکت‌هایی را که بین ۳۰۰ تا ۵۰۰۰ دالر در نظر گرفته شده است، پرداخت کند، اما معتقد است کشوری که نمی‌خواهد از هواداران تیم‌های صعودکننده استقبال کند، نباید میزبان جام جهانی باشد.

او معتقد است: «فوتبال یک نمایش است و نمایش بدون تماشاگر معنا ندارد و می‌گوید که امریکا در این زمینه «راه را اشتباه رفته است.»

ویزا برای برخی آسان، برای برخی تقریبا ناممکن

۴۲ کشور ثروتمند جهان از دریافت ویزا معاف هستند. شهروندان این کشورها می‌توانند از طریق سامانه الکترونیکی مجوز سفر امریکا (ESTA) به صورت آنلاین درخواست خود را ثبت کنند؛ فرآیندی که حدود ۴۰ دالر هزینه دارد.

اما هیچ کشور آفریقایی در این فهرست قرار ندارد.

در مقابل، افرادی که به ویزا نیاز دارند باید ۱۸۵ دالر پرداخت کنند، در مصاحبه حضوری شرکت کنند و ثابت کنند که پس از پایان سفر، امریکا را ترک خواهند کرد و توانایی تأمین هزینه‌های سفرشان را دارند.

با این حال، امریکا در ماه می اعلام کرد شرط سپرده‌های مالی تا سقف ۱۵ هزار دالر را برای شهروندان کشورهای الجزایر، کیپ‌ورد، ساحل عاج، سنگال و تونس که تکت معتبر جام جهانی دارند، حذف خواهد کرد. با این حال، هواداران سنگال و ساحل عاج باید پیش از ماه دسامبر ویزای خود را دریافت می‌کردند.

علیو نگوم در دو جام جهانی اخیر در قطر و روسیه حضور داشته است. از نظر او، یکی از جذاب‌ترین جنبه‌های این رقابت‌ها، دیدن فرهنگ‌های مختلف از سراسر جهان است.

اما پس از آنکه چند بازیکن تیم ملی بسکتبال زنان سنگال، سال گذشته از دریافت ویزای امریکا محروم شدند، او هم مانند آدونیس به این نتیجه رسید که درخواست ویزا برایش بی‌فایده خواهد بود.

آمار رد ویزا و نگرانی هواداران

بررسی بی‌بی‌سی از داده‌های وزارت خارجه امریکا نشان می‌دهد که نرخ رد درخواست ویزا برای شهروندان ۱۱ کشور از ۴۸ کشور راه‌یافته به جام جهانی، بیش از ۴۰ درصد بوده است. این آمار شامل همه انواع متقاضیان ویزا می‌شود، نه فقط هواداران فوتبال.

این در حالی است که میانگین نرخ رد درخواست ویزاهای تجاری B1 و گردشگری B2، همان ویزایی که به هواداران توصیه می‌شود، برای همه کشورها حدود ۳۴ درصد است.

داده‌های مورد استفاده مربوط به بازه زمانی اکتوبر ۲۰۲۴ تا پایان سپتامبر ۲۰۲۵ است و بنابراین شامل هوادارانی که در هشت ماه اخیر برای جام جهانی اقدام کرده‌اند، نمی‌شود.

این ۱۱ کشور عبارت‌اند از: اکوادور، مصر، هائیتی، الجزایر، ازبیکستان، کیپ‌ورد، اردن، ایران، جمهوری دموکراتیک کنگو، غنا و سنگال.

با چنین نرخ بالایی از رد درخواست‌ها، هواداران این کشورها نمی‌دانند آیا ارزش دارد پیش از اقدام برای ویزا، هزینه زیادی برای خرید بلیت مسابقات بپردازند یا نه؛ چرا که ممکن است در نهایت موفق به دریافت ویزا نشوند.

اگر تکت‌ها مستقیما از فیفا خریداری شده باشند، امکان فروش مجدد آن‌ها از طریق وب‌سایت فیفا با پرداخت کارمزد وجود دارد. همچنین فیفا سامانه‌ای به نام «فیفا پس» راه‌اندازی کرده است تا روند دریافت وقت مصاحبه ویزا را تسریع کند.

سلین عطالله، مدیر یک مؤسسه حقوق مهاجرت در نزدیکی بوستون، می‌گوید: «این سامانه گام مثبتی است، چون تلاش می‌کند دارندگان تکت را در اولویت دریافت وقت مصاحبه ویزا قرار دهد.»

او اما معقتد است که این سامانه فقط روند کار را سریع‌تر می‌کند و احتمال صدور ویزا را افزایش نمی‌دهد: «سیستم ویزا در واقع دروازه‌بان نامرئی جام جهانی است. فیفا می‌تواند تکت بفروشد، اما این دولت امریکاست که تصمیم می‌گیرد چه کسی ویزا بگیرد و ماموران گمرک و حفاظت مرزی تصمیم می‌گیرند چه کسی واقعا وارد کشور شود.»

حتی داشتن ویزا هم تضمینی برای ورود به امریکا نیست، زیرا مأموران مرزی همچنان می‌توانند از ورود افراد جلوگیری کنند.

«این جام جهانی برای ما نیست»

در سال منتهی به سپتامبر ۲۰۲۵، حدود ۵۷ درصد درخواست‌های ویزای امریکا برای شهروندان اردن رد شده است.

ابو کاس، رئیس انجمن هواداران فوتبال اردن، از جمله کسانی است که از روند صدور ویزا ناراضی است: «در سه یا چهار ماه گذشته درخواست‌های زیادی رد شده‌اند.»

به گفته او، حتی یک هوادار اردنی را نمی‌شناسد که موفق به دریافت ویزا شده باشد. انجمن هواداران اردنی مقیم امریکا هم به بی‌بی‌سی گفته فقط از یک مورد موفقیت‌آمیز اطلاع دارد.

کاس می‌گوید برای مصاحبه ویزا در امان، پایتخت اردن، بیش از ۴۲ مدرک مختلف همراه خود برده بود، اما درخواستش رد شد.

دولت امریکا هنگام رد درخواست ویزا توضیحی ارائه نمی‌کند.

او می‌گوید: «این جام جهانی برای ما نیست. این جام جهانی برای عرب‌ها نیست؛ برای خودشان است. اگر درخواست ویزای رئیس انجمن هواداران رد شده، پس چه کسی قرار است پذیرفته شود؟»

پاسخ امریکا

مقام‌های امریکایی می‌گویند که نظام مهاجرتی این کشور باید سختگیرانه و دقیق باشد؛ زیرا با چالش‌های بزرگی در مدیریت ورود و خروج افراد روبه‌رو هستند.

وزارت امنیت داخلی امریکا اعلام کرده است که بین اکتوبر ۲۰۲۳ تا سپتامبر ۲۰۲۴ بیش از ۵۳۸ هزار مورد اقامت بیش از حد مجاز توسط دارندگان ویزاهای موقت ثبت شده است.

همچنین طبق برآورد مرکز تحقیقاتی پیو در سال ۲۰۲۳، پیش از تشدید سیاست‌های مهاجرتی دولت ترامپ، حدود ۱۴ میلیون مهاجر غیرقانونی در امریکا زندگی می‌کردند.

سخنگوی وزارت خارجه امریکا به بی‌بی‌سی گفت: «دولت آماده استقبال از بازدیدکنندگانی از سراسر جهان برای بزرگ‌ترین و باشکوه‌ترین جام جهانی تاریخ است.»

او همچنین گفت که بیشتر هواداران خارجی اصلا نیازی به استفاده از سامانه فیفا ندارند، زیرا یا شهروند کانادا یا یکی از ۴۲ کشور معاف از ویزا هستند، یا از قبل ویزای معتبر در اختیار دارند: «در هر پرونده، زمان لازم صرف می‌شود تا اطمینان حاصل شود متقاضی تهدیدی برای امنیت و ایمنی ایالات متحده نیست.»

به گفته این وزارتخانه، هر درخواست ویزا به صورت جداگانه و پس از بررسی دقیق و راستی‌آزمایی کامل ارزیابی می‌شود تا مشخص شود فرد بر اساس قوانین امریکا واجد شرایط دریافت ویزا هست یا خیر.

جام‌های جهانی قبلی چگونه عمل کردند؟

چهار میزبان اخیر جام جهانی، همگی سامانه‌های ویژه‌ای برای تسهیل سفر هواداران ایجاد کرده بودند؛ هرچند دریافت مجوز سفر در آن‌ها هم کاملا تضمین‌شده نبود.

در جام جهانی ۲۰۲۲ قطر، کارت هیا (Hayya) به‌عنوان کارت شناسایی هواداران و همزمان ویزای ورود به کشور عمل می‌کرد. همه درخواست‌ها هم به صورت آنلاین ثبت می‌شد.

اگرچه بسیاری از هواداران از این سیستم رضایت داشتند، اما برخی از مشکلات فنی آن شکایت داشتند و تعدادی از هواداران یمنی هم بدون هشدار قبلی کارت‌های خود را از دست دادند.

در جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه هم سامانه مشابهی به نام «فن آیدی» وجود داشت. دارندگان تکت که در این برنامه ثبت‌نام می‌کردند، مدرکی دریافت می‌کردند که امکان ورود بدون ویزا به روسیه را برایشان فراهم می‌کرد و نیازی به مراجعه حضوری نداشتند.

در جام‌های جهانی ۲۰۱۴ برازیل و ۲۰۱۰ آفریقای جنوبی هم انواع خاصی از ویزاها برای تسهیل حضور هواداران ایجاد شده بود.

وضعیت کانادا و مکسیکو

اگرچه کانادا و مکسیکو به همراه امریکا میزبان مشترک جام جهانی ۲۰۲۶ هستند، اما ۷۸ مسابقه از ۱۰۴ مسابقه این رقابت‌ها، از جمله دیدار فاینل، در امریکا برگزار خواهد شد.

سیاست‌های مهاجرتی و ویزایی کانادا و مکسیکو با امریکا متفاوت است.

هیچ‌یک از این دو کشور ممنوعیت سفر برای کشورهای خاصی اعمال نکرده‌اند. البته کانادا، مانند امریکا، اخیرا برای کشورهایی که با شیوع ابولا در آفریقا روبرو هستند، محدودیت‌هایی اعمال کرده است؛ از جمله جمهوری دموکراتیک کنگو، یکی از تیم‌های حاضر در جام جهانی.

کانادا برای صدور ویزا از متقاضیان اطلاعات بیومتریک دریافت می‌کند اما در دو کشور راه‌یافته به جام جهانی یعنی ایران و کیپ‌ورد، هیچ مرکز رسمی برای انجام این فرایند وجود ندارد.

کانادا آمار رد ویزا را به تفکیک کشور یا نوع ویزا منتشر نمی‌کند اما نرخ کلی رد درخواست‌ها در سال ۲۰۲۵ حدود ۵۴ درصد بوده است.

مکسیکو هم آمار رد ویزا را منتشر نمی‌کند و متقاضیان باید شخصا به سفارت یا کنسولگری مراجعه کنند.

از میان کشورهای حاضر در جام جهانی، در هشت کشور شامل کیپ‌ورد، جمهوری دموکراتیک کنگو، ساحل عاج، سنگال، ازبیکستان، بوسنیا و هرزگوینا، تونس و عراق هیچ نمایندگی دیپلماتیک مکسیکو وجود ندارد.