پولیس یونان از مهاجران نقاب‌دار برای عقب راندن سایر مهاجران از مرز استفاده می‌کند

شواهد گسترده‌ای که بی‌بی‌سی به‌دست آورده نشان می‌دهد، پولیس یونان برخی مهاجران را استخدام کرده تا با خشونت، مهاجران دیگر را از مرز زمینی این کشور با ترکیه عقب برانند.

ما اسناد داخلی پولیس را دیده‌ایم که در آن نگهبانان توضیح داده‌اند چگونه استخدام افراد موسوم به «مزدور» به دستور و تحت نظارت مقام‌های ارشد انجام شده است.

یافته‌های ما نشان‌دهنده ادعاهایی از خشونت شدید است، طوری که شاهدان گزارش داده‌اند مهاجران برهنه شده، دارایی‌شان به سرقت رفته، لت‌وکوب شده و حتی مورد تجاوز جنسی قرار گرفته‌اند. همچنین گفته شده که این مزدوران حداقل از سال ۲۰۲۰ به‌گونه غیررسمی در مرز به‌کار گرفته شده‌اند.

نخست‌وزیر یونان به بی‌بی‌سی گفت که از ادعاها درباره استفاده از مهاجران برای عقب‌راندن دیگر مهاجران «کاملاً بی‌خبر» است، در حالی که دیگر مقام‌های این کشور به درخواست‌های مکتوب و مفصل ما برای اظهار نظر پاسخ نداده‌اند.

«عقب‌راندن»، یعنی مجبور کردن مهاجران و پناهجویان به بازگشت از مرز بدون طی مراحل قانونی، عموما بنا به قوانین بین‌المللی غیرقانونی دانسته می‌شود.

ادعاهایی مبنی بر این‌که این اقدامات در یونان توسط افراد نقاب‌دار خارجی انجام می‌شود، در سال ۲۰۲۲ در گزارش‌های نهاد خبری «لایت‌هاوس» مستقر در هالند، منتشر شده بود.

تحقیق خود ما که با همکاری گروه نجات یکپارچه (سی‌آرجی) انجام شد، از خزان گذشته آغاز شد، زمانی که ویدیویی نگران‌کننده برای ما ارسال شد که نشان می‌داد این مزدوران با مهاجران بدرفتاری می‌کنند.

این ویدیو را یک قاچاقبر برای ما فرستاد که ادعا می‌کرد از همکارانش ناراضی شده است. ما نتوانسته‌ایم صحت این ویدیو را به‌طور مستقل تأیید کنیم، اما محتوای آن با روایت‌هایی که از منابع دیگر به‌دست آورده‌ایم، همخوانی دارد.

از آن زمان، ما اطلاعاتی را از مهاجران، مزدوران سابق، منابع پولیس، اسناد رسمی و متن‌های افشاشده گردآوری کرده‌ایم:

یونان از سال ۲۰۱۵ به این‌سو، شاهد ورود بیش از یک میلیون مهاجر عمدتاً از طریق دریا، و همچنین از مرز زمینی با ترکیه بوده است.

این مرز حدود ۲۰۰ کیلومتر در امتداد رود «اِوروس» امتداد دارد و مرز بیرونی اتحادیه اروپا را تشکیل می‌دهد که منطقه اوروس یونان را از بخش «تراس شرقی» ترکیه جدا می‌کند.

پناهجویان یا مهاجران غیرقانونی که از این رودخانه وارد یونان می‌شوند، وارد یک منطقه شدیداً نظامی و محدود می‌شوند که با برج‌های دیدبانی پوشیده شده است.

یک منبع پولیس در این منطقه به ما گفت که از مزدوران برای عقب‌راندن صدها نفر در هر هفته استفاده شده است.

او افزود: «هیچ سرباز، پولیس یا مأمور فرانتکس (آژانس مرزی اتحادیه اروپا) در اوروس نیست که نداند عقب‌راندن مهاجران انجام می‌شود.»

ما دریافته‌ایم که این مزدوران، خودشان نیز مهاجراند از کشورهایی مانند پاکستان، سوریه و افغانستان، و در بدل این کار، پول نقد و موبایل‌هایی را بدست می‌آورند که از دیگر مهاجران گرفته می‌شود، و حتی اسنادی دریافت می‌کنند که عملاً اجازه عبور از یونان به آن‌ها می‌دهد.

بی‌بی‌سی ویدیویی از تاریخ ۲۲ جون ۲۰۲۳ را مشاهده کرده که در آن گروهی از مهاجران که تازه وارد منطقه اوروس شده و قصد درخواست پناهندگی داشتند، توسط مردان نقاب‌دار مورد حمله قرار گرفتند.

گزارشی درباره این رویداد که توسط دفتر حقوق بنیادین (نهاد تحقیقاتی مستقل در چارچوب فرانتکس) تهیه شده، نشان می‌دهد که براساس شواهد موجود، بین ۱۰ تا ۲۰ نفر از «اتباع کشورهای ثالث» تحت هدایت مأموران یونانی عمل می‌کردند.

در این گزارش آمده که این افراد مهاجران را مورد خشونت جسمی و لفظی قرار داده‌اند، از جمله تهدید به مرگ و تجاوز، تلاشی‌های بدنی تحقیرآمیز و جنسی، لت‌وکوب، چاقوکشی، بازداشت و سرقت اموال شخصی.

در گزارش آمده که مهاجران سپس به‌زور به ترکیه بازگردانده شدند، که نقض قوانین حقوق بشری اتحادیه اروپا محسوب می‌شود.

مقام‌های یونانی این ادعا را رد کرده و گفته‌اند که در آن روزها هیچ‌یک از این مهاجران در آن منطقه شناسایی نشده‌اند.

این تنها یکی از چندین گزارش «دفتر حقوق بنیادین» است که ادعاهای مربوط به عقب‌راندن مهاجران توسط مردان نقاب‌دار خارجی را در سال‌های اخیر بررسی کرده است.

ماریا گاوونِلی، رئیس کمیسیون حقوق بشر یونان، می‌گوید یافته‌های ما می‌تواند به‌معنای «نقض بسیار جدی» حقوق بشر باشد. این نهاد خود بیش از ۱۰۰ مورد ادعای بازگرداندن اجباری را از سال ۲۰۲۰ در منطقه اوروس ثبت کرده است.

اگرچه گفته می‌شود این موارد کاهش یافته، اما ده‌ها مورد از این ادعاها مربوط به اتباع غیر یونانی بوده است، از جمله در اکتوبر ۲۰۲۵.

نخست‌وزیر یونان در ماه مارچ در گفت‌وگویی کوتاه با بی‌بی‌سی گفته بود که از ادعاهای مربوط به استفاده از مزدوران بی‌اطلاع است.

با این‌حال، او تأکید کرد که یونان در حال حفاظت از مرزهایش است و افزود که رهبران اروپایی روشن ساخته‌اند که اشتباهات گذشته یعنی پذیرش گسترده مهاجران، تکرار نخواهد شد.

فرانتکس، آژانس حفاظت از مرزهای خارجی اتحادیه اروپا، هم هرگونه ادعا مبنی بر نادیده گرفتن نقض حقوق را رد کرده و گفته است که به مدیریت قانونی مرزها کمک می‌کند.

«نمی‌توانستیم نفس بکشیم»

ما با دو مهاجر اهل سوریه صحبت کردیم که ادعا دارند از طریق رود اوروس به‌زور به ترکیه بازگردانده شدند.

امل (نام مستعار) ویدیوها و اسنادی از خانواده‌اش در یونان به ما نشان داد، جایی که درخواست پناهندگی داده بودند.

او می‌گوید که خانواده‌اش در سال ۲۰۲۵ هنگام قدم‌زدن در شهر اورِستیادا توسط پولیس بازداشت شدند.

آن‌ها به دو مرد نقاب‌دار سپرده شدند که از آن‌ها خواستند مبایل‌ها و مدارک‌شان را تحویل دهند، سپس آن‌ها را در یک موتر سفید بدون پنجره به سمت مرز منتقل کردند.

او می‌گوید تلاشی بعدی در کنار رودخانه بسیار بدتر بود: «دخترم پمپرز داشت، آن را از تنش بیرون کردند. او از ترس فریاد می‌زد.»

امل می‌گوید که این مردان نقاب‌دار که حدود هفت نفر بودند، آن‌ها و حدود ۲۰ نفر دیگر را با چوب به‌سوی رودخانه هدایت کردند.

او می‌گوید «همین طور که ما می‌رفتیم، آن‌ها یک جوان را آن‌قدر زدند که بیهوش شد.»

امل می‌گوید دخترانش که شاهد این صحنه بودند، دچار «شوک، وحشت و گریه» شدند.

وقتی آنها را در ترکیه ملاقات کردیم، کوچکترین دختر به نام آمال به وضوح آسیب روحی دیده بود.

احمد، یکی دیگر از مهاجران سوری، به ما گفت که پس از دستگیری در اِوروس، توسط پولیس یونان تا حد بیهوشی لت و کوب شد.

او می‌گوید روز بعد در میان ده‌ها مهاجری بوده که سوار لاری شدند: «به دلیل ازدحام و بوی بد، مردم داشتند خفه می‌شدند. نمی‌توانستیم نفس بکشیم.»

احمد می‌گوید پولیس مهاجران را به رودخانه اِوروس آورد و آنها را به صورت گروهی به صف کرد. سپس آنها را به پنج یا شش مزدور تحویل دادند که مردان را لخت و بازرسی کرده و هر کسی را که سعی در پنهان کردن پول داشت، با چوب می‌زدند.

مهاجران در قایق‌های بادی سوار شدند و تا نیمه رودخانه برده شدند. احمد می‌گوید مزدوران از ترس شلیک نیروهای ترکیه پیش‌تر نمی‌رفتند.

او می‌گوید اگر کسی از قایق نمی‌پرید، او را به داخل آب می‌انداختند: «آب می‌توانست افراد را با خود ببرد. برایشان هیچ اهمیتی نداشت.»

امل و احمد هر دو سفرهای خطرناک و غیرقانونی انجام داده‌اند، اما احمد می‌گوید چاره‌ای نداشت:

«در سوریه آهسته آهسته در حال مرگ بودم… هیچ‌کس بی‌دلیل خانه‌اش را ترک نمی‌کند.»

«قایق‌رانان غیرقانونی»

در یک جلسه انضباطی در سال ۲۰۲۴ نیز ادعا شده که پولیس یونان از مزدوران استفاده کرده است، که بخش‌هایی از آن به‌رویت بی‌بی‌سی رسیده است.

پنج نگهبان مرزی به اتهام فساد در انتظار محاکمه‌اند (که آن را رد می‌کنند). در بخشی از این اسناد، برخی به‌صراحت استفاده از مزدوران یا «قایق‌رانان» را تأیید کرده‌اند.

یکی از نگهبانان در جلسه گفت که در سال ۲۰۲۰ از او خواسته شده بود برای عقب‌راندن مهاجران «قایق‌ران» پیدا کند، چون شرایط برای اینکه خود پولیس این کار را انجام دهد خطرناک شده بود.

این نگهبان، اهل شمال اِوروس، می‌گوید مافوقش گفته بود که از این روش قبلا در جنوب منطقه استفاده شده است.

نگهبانان از طریق اپلیکیشن وایبر با هم ارتباط داشتند و برای اشاره به عملیات عقب‌راندن از رمز استفاده می‌کردند.

همچنین گفته‌اند که اطلاعاتی وجود داشت مبنی بر این‌که این «قایق‌رانان مهاجر» زنان را به جنگل می‌بردند، به آن‌ها تجاوز می‌کردند و پول‌شان را می‌گرفتند.

به‌طور جداگانه، یک وکیل به بی‌بی‌سی گفت که پرونده‌ای مربوط به یک زن افغان را در دادگاه حقوق بشر اروپا ثبت کرده که ادعا دارد پیش از بازگردانده شدن در سال ۲۰۲۳ توسط مردی نقاب‌دار که فارسی صحبت می‌کرد، مورد تجاوز قرار گرفت.

«اجباری»

در مورد این‌که آیا مزدوران در اوروس، با اراده خود جذب شده‌اند یا به زور، روایت‌ها متفاوت است.

مروان (نام مستعار)، یک مراکشی که با او در پاریس صحبت کردیم، می‌گوید در سال ۲۰۲۰ مجبور به قبول این کار شد و می‌گوید حس می‌کرد که در بند است.

او می‌گوید از یک سلول زندان پر از مهاجران در اوروس انتخاب شد و یک افسر یونانی به او گفت: «تو آدم خوبی به نظر می‌رسی و کمی انگلیسی بلدی، می‌خواهی با من کار کنی؟»

او می‌گوید از ترس لت‌وکوب شدن، «مجبور» شد قبول کند.

او خود را در یک سلول زندان قدیمی با دیگر مزدوران یافت که توسط یک سرکرده افغان که به گفته‌ او، از سوری‌ها کینه داشت و دوست داشت آنها را کتک بزند، رهبری می‌شدند.

مروان می‌گوید حدود ۱۰ هفته در مرز کار کرده است. وظایف او ازجمله انتقال افراد به ترکیه، بررسی قایق‌ها برای یافتن سوراخ و سوزاندن هرگونه وسایل باقی‌مانده مهاجران برای «از بین بردن» شواهد بود.

او می‌گوید افسر استخدام او مرتباً برای جمع‌آوری تلفن یا یورو می‌آمد. به مزدوران اجازه داده می‌شد پول عربی یا ترکی را نگه دارند.

مروان ادعا می‌کند که این افسر حتی پیشنهاد داده بود که مزدوران را نزد فاحشه‌ها ببرد.

او معتقد است که در اطراف سوفلی، شهری در مرکز اوروس، مستقر بوده است: «من بارها شنیده‌ام که افغان‌ها می‌گویند سوفلی.»

مروان می‌گوید نحوه برخورد با مهاجران او را «کاملاً نابود» کرده است. او می‌گوید که بسیاری از آنها پس از سفر به اوروس تشنه، گرسنه یا پاهای زخمی بودند.

این مراکشی اصرار دارد که هرگز کسی را کتک نزده است، اما می‌گوید که شاهد خشونت مکرر از سوی افسران یونانی و مزدوران بوده است، بدترین آن در کنار رودخانه اوروس. وقتی از او در مورد همدستی‌اش در عملیات ادعایی سوال کردیم، مروان گفت: «من عمیقاً متاسفم... من در معرض تهدید بودم.»

شواهد بیشتر مبنی بر فعالیت مزدوران مهاجر در منطقه اِوروس، عکسی است که به ما نشان داده شده است، عکسی از گروهی از مردان نقابدار با لباس شخصی در داخل یک ون. این عکس توسط قاچاقچی‌ که ویدیوی بدرفتاری با مهاجران را برای ما ارسال کرده بود، فرستاده شده است.

ما نمی‌توانیم با اطمینان بگوییم که همه مردان در تصویر مزدور هستند، اما نحوه لباس پوشیدن آنها قابل توجه است و فناوری تشخیص چهره، به طور متوسط ​​۹۰ درصد تطابق بین فرد سمت راست و چهار تصویر از یک مرد سوری معروف به «مایک» را گزارش می‌دهد. به گفته چندین منبع، او یک مزدور ارشد سابق است. پنج نفر هویت مایک را به بی‌بی‌سی تأیید کرده‌اند و در اسناد داخلی پلیس به او اشاره شده است.

وقتی از طریق یک حساب کاربری در رسانه‌های اجتماعی با مایک تماس گرفتیم، او شخصاً پاسخی نداد، اما نامه‌ای از وکیلش دریافت کردیم که نسبت به انتشار تصویر او و ادعاهای «اثبات نشده» هشدار داده بود.

نام‌ها تغییر داده شده‌اند.

تحقیقات بیشتر توسط پاول براون در بی‌بی‌سی وریفای و سرین محمد در بی‌بی‌سی عربی

اگر اطلاعاتی برای به اشتراک گذاشتن در مورد این داستان دارید، می‌توانید با جسیکا پارکر یا کوستاس کالرگیس، با اطمینان کامل، از طریق kostaskallergis@pm.me تماس بگیرید.